Μαρία Καραμάνου
Η Λεμεσός ετοιμάζεται για τη μεγαλύτερη της γιορτή. Οι δρόμοι γεμίζουν χρώμα, τα εργαστήρια δουλεύουν ασταμάτητα και η πόλη μεταμορφώνεται σιγά-σιγά σε μια τεράστια σκηνή θεάτρου. Το καρναβάλι πλησιάζει και η ατμόσφαιρα έχει ήδη αρχίσει να πάλλεται στον ρυθμό του. Λίγες μέρες πριν από τη μεγάλη παρέλαση, θελήσαμε να ρίξουμε μια ματιά πίσω από τα φώτα και τα εντυπωσιακά άρματα. Πώς δημιουργούνται οι στολές; Ποιοι είναι οι άνθρωποι πίσω από τα επιβλητικά κοστούμια των βασιλιάδων; Πόση σκέψη, τέχνη και έμπνευση χρειάζεται για να στηθεί μια εικόνα που θα μείνει αξέχαστη;
Γι’ αυτό κάναμε μια αναδρομή στην τελευταία δεκαετία και μιλήσαμε με τον Χρήστο Όθωνος, ο οποίος μας έδωσε μια πιο ξεκάθαρη εικόνα για το πώς γεννήθηκαν τα κοστούμια των βασιλιάδων από το 2015 μέχρι σήμερα, από την πρώτη ιδέα στο χαρτί μέχρι τη στιγμή που ο βασιλιάς ανεβαίνει στο άρμα και η Λεμεσός παραδίδεται στη μαγεία του καρναβαλιού.
Η δημιουργική πορεία ξεκίνησε το 2015, όταν ο Χρήστος Όθωνος ανέλαβε για πρώτη φορά τη στολή του βασιλιά του Καρναβαλιού, με τον Αντρέα Βρυωνίδη. Ο Αντρέας είχε μια ξεκάθαρη επιθυμία, δεν ήθελε να μπει μόνος του στο άρμα. Ήθελε δίπλα του τους φίλους του, να μοιραστεί τη στιγμή και τη χαρά. Έτσι, καθιερώθηκε από τότε η παρουσία φίλων στο άρμα μαζί με τον βασιλιά, μια παράδοση που συνεχίζεται μέχρι σήμερα, ενισχύοντας το στοιχείο της συλλογικότητας και της γιορτής.
Η στολή του 2015 ξεχώρισε για τη μεγαλοπρέπειά της. Ο Αντρέας ζήτησε μια εντυπωσιακή, μακριά ουρά και πράγματι, δημιουργήθηκε μία από τις πιο χαρακτηριστικές ουρές της δεκαετίας. Το στέμμα κατασκευάστηκε από δερματίνη και χρυσό γκλίτερ, ενώ το διάφανο, ελαφρύ κολάρο πρόσθετε όγκο χωρίς να βαραίνει το σύνολο.
Το 2016 τη σκυτάλη πήρε η Έλενα Παπαδοπούλου, η οποία εμφανίστηκε με ένα κοστούμι που δικαίως έμεινε στη μνήμη πολλών ως ένα από τα πιο κομψά της δεκαετίας. Η στολή της ήταν μια ωδή στη λάμψη, στη θηλυκότητα και στη διαχρονική βασιλική αισθητική. Το χρυσό maxi φόρεμα που επέλεξε ήταν πλούσιο σε υφή και λεπτομέρεια, με περίτεχνα σχέδια που αντανακλούσαν το φως σε κάθε της κίνηση. Η ραφή του αγκάλιαζε το σώμα με αρχοντιά, ενώ οι λεπτομέρειες ενίσχυαν την αίσθηση πολυτέλειας χωρίς υπερβολές.
Η κορώνα της, με χρυσές και ασημί αποχρώσεις, συμπλήρωνε αρμονικά το σύνολο ενώ οι ασημί λεπτομέρειες έσπαγαν τη μονοχρωμία του χρυσού και δημιουργούσαν μια αίσθηση «πολυεπίπεδης» λάμψης, σαν πραγματικό κόσμημα που αντανακλά το φως της Μεσογείου.
Το 2017 ήρθε η σειρά της Μαρίας Τσικοπετρίδου, με θέμα εμπνευσμένο από τη θάλασσα και το βαθύ μπλε της Μεσογείου. Εκείνη τη χρονιά έγινε και μια σημαντική τεχνολογική καινοτομία για τα κυπριακά δεδομένα, χρησιμοποιήθηκε ένα νέο, ελαφρύ υλικό που επέτρεψε τη δημιουργία πιο περίτεχνων και ανάλαφρων στεμμάτων, το super foam.
Το υλικό ενσωματώθηκε και στο φόρεμα, ενώ ελάσματα τοποθετήθηκαν μέσα στα υφάσματα ώστε να δημιουργούν κίνηση και να αποτυπώνουν οπτικά το κύμα. Το αποτέλεσμα ήταν ένα κοστούμι που «ζούσε» πάνω στο άρμα, σαν να κινείται μαζί με τη θάλασσα.
Το 2018, το ζεύγος Χρηστάκης και Ζήνα Μαχαλλεκίδη έφερε μια νέα δημιουργική πρόκληση. Το θέμα παρέπεμπε σε τραπουλόχαρτα και παιχνιδιάρικη διάθεση. Για πρώτη φορά τυπώθηκαν ειδικά υφάσματα, καθώς δεν υπήρχαν έτοιμα μοτίβα στην αγορά. Δημιουργήθηκαν custom prints με τραπουλόχαρτα, μια διαδικασία απαιτητική και τεχνικά δύσκολη για την εποχή.
Το μοτίβο του φορέματος κατασκευάστηκε με απλικέ τεχνική, ενώ η ζώνη του Χρηστάκη ήταν επίσης απλικέ, ενισχύοντας τη χειροποίητη λεπτομέρεια. Τα στέμματα, αν και φινιρισμένα με πέτρες και διακοσμητικά στοιχεία, παρέμειναν ελαφριά χάρη στο καινοτόμο υλικό που είχε ήδη εισαχθεί από το 2017.
Το 2019 ήταν η χρονιά που αποφασίστηκε συνειδητά να γίνει κάτι «τρελό». Να ξεφύγουν από την κλασική εικόνα του βασιλιά και της βασίλισσας και να δημιουργηθεί κάτι πιο τολμηρό, πιο fashion-forward, πιο statement. Η Μόνικα Πιερίδου εμφανίστηκε με έντονο φούξια, ένα χρώμα που από μόνο του έσπαγε τα στερεότυπα.
Χρησιμοποιήθηκαν vintage υφάσματα, αυθεντικά κομμάτια από τη δεκαετία του ’60. Οι γούνες και τα υλικά της στολής επίσης προέρχονταν από εκείνη την εποχή και δεν ήταν καθόλου εύκολο να βρεθούν. Χρειάστηκε εκτεταμένη αναζήτηση για να εντοπιστούν τα σωστά αυθεντικά κομμάτια, ώστε να διατηρηθεί η αισθητική και η ποιότητα.
Η συνοδεία της ντύθηκε με το ίδιο ύφος και τα ίδια υλικά, δημιουργώντας ένα ομοιόμορφο αποτέλεσμα. Στα στέμματα και τα κολάρα χρησιμοποιήθηκε το καινοτόμο, ελαφρύ υλικό των προηγούμενων ετών, διατηρώντας τη λειτουργικότητα χωρίς να χαθεί η πολυτέλεια. Την ίδια χρονιά βασίλισσα ήταν και η Μαρία Αφάμης.
Το 2020 ο Γιώργος Νικολάου εμφανίστηκε ως «Μαχαραγιάς της Πόλης», πάνω σε άρμα με έναν εντυπωσιακό λευκό ελέφαντα με χρυσές λεπτομέρειες. Η στολή του ήταν από τις πιο απαιτητικές τεχνικά. Δημιουργήθηκαν τρεις μανδύες, φορεμένοι ο ένας πάνω στον άλλον. Ήταν double face, μπορούσαν να φορεθούν και από τις δύο πλευρές, προσφέροντας διαφορετική εικόνα στην ίδια εμφάνιση.
Το παντελόνι κατασκευάστηκε από ακατέργαστο μετάξι σαντούκ, ένα βαρύ και πολυτελές ύφασμα. Σε αντίθεση με άλλες χρονιές όπου χρησιμοποιούνταν κυρίως συνθετικά υλικά για ελαφρότητα, το 2020 επιλέχθηκαν φυσικές ύλες, μετάξι, βαμβάκι και μαλλί.
Το 2021 η πανδημία του κορωνοϊού πάγωσε τα πάντα. Το καρναβάλι δεν πραγματοποιήθηκε, και για πρώτη φορά μετά από χρόνια η δημιουργική διαδικασία έμεινε σε αναμονή. Ήταν μια χρονιά σιωπής, χωρίς πομπές, χωρίς άρματα, χωρίς στολές να παρελαύνουν.
Το 2022 το καρναβάλι επέστρεψε συμβολικά, με τη Βέρα Ευθυμίου στον ρόλο της βασίλισσας. Το concept ήταν ξεκάθαρο, η «Καλή Νεράιδα» που θα έδιωχνε τον κορωνοϊό. Το κοστούμι ήταν από βελούδο, με ένα εντυπωσιακό κολάρο σε κόκκινο και χρυσό, διακοσμημένο με χρυσόσκονη. Η τεχνική που εφαρμόστηκε θύμιζε εκείνη της Μαρίας Αφάμη το 2019, με έμφαση στη δομή και τη θεατρικότητα του κολάρου. Ωστόσο, η Βέρα στάθηκε άτυχη. Παρότι στέφθηκε βασίλισσα, δεν είχε τη μεγάλη πομπή που παραδοσιακά συνοδεύει τον θεσμό.
Το 2022 άφησε πίσω του την πανδημία και το 2023 σήμανε την επιστροφή στην κανονικότητα. Ήταν η χρονιά που έπρεπε να γίνει κάτι εντυπωσιακό. Ένα κοστούμι που θα έσβηνε τη μουντάδα του κορωνοϊού και θα έφερνε ξανά τη λάμψη στο Καρναβάλι της Λεμεσού.
Αρχικά, ο σχεδιασμός που είχε γίνει μαζί με τον Δημήτρη Γιαννακού προέβλεπε τον Φοίνικα, το σύμβολο της αναγέννησης από τις στάχτες. Η ιδέα ταίριαζε απόλυτα στο κλίμα της εποχής. Ωστόσο, το θέμα δεν εγκρίθηκε, καθώς ο Φοίνικας είχε ιστορικά συνδεθεί με τη χούντα της Ελλάδας. Κάπως έτσι γεννήθηκε ο Βασιλιάς της Φλόγας του Καρναβαλιού.
Ένα κοστούμι υπέρλαμπρο, γεμάτο ένταση, φως και κίνηση. Σύμφωνα με τον δημιουργό του, ήταν από τα πιο απαιτητικά και ίσως από τα καλύτερα που έχει κατασκευάσει μέχρι σήμερα. Η δουλειά που έγινε ήταν τεράστια, με αμέτρητες ώρες εργασίας σε ελάχιστο χρονικό διάστημα. Ακόμη και ο ίδιος ο Δημήτρης συμμετείχε ενεργά στην προετοιμασία της στολής του. Ιδιαίτερη πρόκληση αποτέλεσαν τα φτερά. Ήταν μια ψηλή, επιβλητική κατασκευή, με φτερό κολλημένο ένα-ένα, μπροστά και πίσω, και τότε συνέβη κάτι απρόσμενο.
Μέσα στον πανικό της προετοιμασίας, εμφανίστηκε στο εργαστήριο μια άγνωστη γυναίκα προσφέροντας τη βοήθειά της. Χωρίς δεύτερη σκέψη, της ανέθεσαν να βοηθήσει και άρχισε να κολλάει φτερό-φτερό μαζί τους. Δούλεψε ασταμάτητα μέχρι να ολοκληρωθεί η κατασκευή. Την Τσικνοπέμπτη, εμφανίστηκε ξανά για λίγο, χαιρέτησε τον Δημήτρη λέγοντάς του πως ήταν εκείνη που του έφτιαξε τα φτερά και από τότε δεν την ξαναείδαν ποτέ. Για εκείνους, έμεινε ως το «πνεύμα του Καρναβαλιού».
Η αλήθεια είναι πως ο χρόνος δεν επαρκούσε. Το κοστούμι του Δημήτρη ήταν ολοκληρωμένο μόνο μπροστά. Η πίσω πλευρά δεν είχε προλάβει να τελειώσει. Όπως σχολιάστηκε με χιούμορ, «ήταν ο βασιλιάς του velcro». Η πίσω όψη έκλεινε προσωρινά με velcro, ενώ το παντελόνι ήταν πλήρως έτοιμο. Για να καλυφθεί η ημιτελής κατασκευή, προστέθηκε μανδύας.
Κατά τη διάρκεια της πρώτης εμφάνισης, ο Δημήτρης, πάνω στο άρμα, ανησυχούσε μήπως φανεί το πρόβλημα. Ωστόσο, κανείς δεν αντιλήφθηκε τίποτα. Μετά την πρώτη παρέλαση, έγιναν οι απαραίτητες διορθώσεις και η στολή ολοκληρώθηκε πλήρως για τη μεγάλη παρέλαση.
Το 2024, τον τίτλο της Βασίλισσας του Λεμεσιανού Καρναβαλιού κράτησε η Χριστιάνα Χαραλάμπους. Η εμφάνισή της κινήθηκε σε φαντασμαγορικούς τόνους, με έντονες χρυσές και κίτρινες αποχρώσεις που αντανακλούσαν το φως και δημιουργούσαν μια απίστευτη αύρα γύρω της. Το στέμμα της, επιβλητικό και με αισθητό ύψος, πλαισιωνόταν από κίτρινα φτερά που έδιναν όγκο και κίνηση, μετατρέποντας κάθε της πέρασμα σε θεατρικό στιγμιότυπο. Να σημειωθεί πως εκείνη τη χρονιά τη στολή δεν επιμελήθηκε ο Χρήστος Όθωνος.
Το 2025, ο Βασίλης Παπαβασιλείου ανέβηκε στο άρμα με θέμα «Χαρτοπόλεμος» και μια στολή που σχολιάστηκε ως μία από τις καλύτερες και πιο πρωτότυπες των τελευταίων ετών. Χρησιμοποιήθηκε ένα εξαιρετικά ελαφρύ υλικό από το εξωτερικό, το οποίο επέτρεψε τη δημιουργία μιας τρισδιάστατης, πολύχρωμης και «εκρηκτικής» κατασκευής. Η στολή έμοιαζε σχεδόν αιωρούμενη, με έντονες χρωματικές αντιθέσεις και μια παιχνιδιάρικη, σχεδόν σουρεαλιστική διάθεση. Ήταν τολμηρή, διαφορετική και γεμάτη ενέργεια.
Το 2026, η θεματική βασίλισσα Αμαρυλλίς Κυριακή εμπνεύστηκε από το λουλούδι αμαρυλλίς, δίνοντας μια πιο ποιητική και συμβολική διάσταση στον θεσμό. Το βαθύ, μεγαλοπρεπές κόκκινο κυριάρχησε, αποτυπώνοντας τη δύναμη και τη θηλυκότητα του λουλουδιού.
Κάθε λουλούδι που κοσμούσε τα κοστούμια κατασκευάστηκε εξ ολοκλήρου από την αρχή, με χειροποίητη διαδικασία και απόλυτη προσοχή στη λεπτομέρεια. Συνολικά παρουσιάστηκαν οκτώ διαφορετικές σχεδιαστικές προτάσεις, καθεμία με τη δική της αισθητική ταυτότητα. Ενδεικτικό του μεγέθους της δουλειάς είναι ότι μόνο για το κουστούμι της Βασίλισσας χρησιμοποιήθηκαν 238 λουλούδια και πέταλα, ένας αριθμός που αποτυπώνει την ένταση, την πολυπλοκότητα και την αφοσίωση της ομάδας.
Ιδιαίτερη μνεία αξίζει στη δημιουργό πίσω από τα πέταλα, την Tamara, η οποία ανέλαβε την εξαιρετική κατασκευή και εκτέλεση των λουλουδιών που πλαισίωσαν το κοστούμι, συμβάλλοντας καθοριστικά στο τελικό, εντυπωσιακό αποτέλεσμα.
