Μαρία Καραμάνου
Το όνομα που ξεχώρισε όσο κανένα στην κυπριακή σκηνή του κρασιού για το 2025 είναι αναμφισβήτητα αυτό του Σωτήρη Νεοφυτίδη, καθώς έγινε ο πρώτος Κύπριος που κατέκτησε τον διεθνώς αναγνωρισμένο τίτλο του Master Sommelier, έναν από τους πιο απαιτητικούς και σημαντικούς τίτλους παγκοσμίως σε σχέση με την οινοχοΐα.
Με αφορμή τα νέα ξεκινήματα που πάντα συνοδεύουν την αρχής της κάθε νέας χρονιάς, αναζητήσαμε τα 10 παγκόσμια trends που διαμορφώνουν τον κόσμο του κρασιού, από τις νέες καταναλωτικές συνήθειες και τη βιωσιμότητα, μέχρι τα κρασιά που «βγαίνουν» εκτός, τις εναλλακτικές ποικιλίες και το μέλλον του fine dining. Φτιάξαμε τη λίστα μας και αμέσως μετά μιλήσαμε με τον Σωτήρη Νεοφυτίδη, ζητώντας του να σχολιάσει καθεμία από αυτές τις τάσεις και να μας πει ποιες από αυτές επιβεβαιώνονται, ποιες είναι υπερβολές της εποχής και ποιες μπορούν πραγματικά να βρουν έδαφος στα δεδομένα της Κύπρου.
Ο Σωτήρης Νεοφυτίδης γίνεται και επίσημα ο «top» Κύπριος sommelier
Στον κόσμο του γαλλικού κρασιού, το Sancerre έχει εξελιχθεί τα τελευταία χρόνια σε απόλυτο σύμβολο status. Η φήμη του βασίζεται κυρίως στα εκλεκτά Sauvignon Blanc που παράγονται στην κοιλάδα του Λίγηρα. Ωστόσο, όπως συμβαίνει συχνά όταν ένα κρασί γίνεται υπερβολικά δημοφιλές, η λάμψη συνοδεύεται και από σημαντικές αυξήσεις τιμών. Ο Σωτήρης Νεοφυτίδης, μας ανέλυσε την τάση ως εξής. «Το Sancerre είναι μια κλασική περιοχή για Sauvignon Blanc. Σίγουρα, όμως, λόγω κάποιων αυξήσεων τιμών, βλέπουμε τον κόσμο να στρέφεται σε γειτονικές περιοχές, όπως το Quincy, που προσφέρει πιο value for money επιλογές. Το ίδιο συμβαίνει και στη Βουργουνδία, επειδή οι τιμές έχουν ανέβει αρκετά, ο κόσμος αναζητά μικρότερες, λιγότερο προβεβλημένες περιοχές, που προσφέρουν εξαιρετική ποιότητα σε πιο λογικές τιμές».
Photo By Liquor.com
Σε παγκόσμιο επίπεδο, τα τελευταία χρόνια καταγράφεται μια εμφανής μετατόπιση στις προτιμήσεις του κοινού, λιγότερα κόκκινα κρασιά, περισσότερα ελαφριά άσπρα. Όμως, ισχύει όντως ότι ο κόσμος «γυρνά την πλάτη» στο κόκκινο κρασί; Ο κ. Νεοφυτίδης βάζει μια πολύ σημαντική παράμετρο στη συζήτηση, ειδικά σε ότι αφορά την Κύπρο: «Για την Κύπρο θεωρώ ότι το κόκκινο κρασί έχει ανέβει. Φυσικά, η Κύπρος μπορεί να μην είναι το πιο σωστό παράδειγμα για γενίκευση. Πάντα εξαρτάται από το εστιατόριο, το πελατολόγιο και την τοποθεσία. Δεν πιστεύω ότι μπορούμε να πούμε συνολικά πως υπάρχει πτώση στο κόκκινο κρασί».
Ο ίδιος συμπληρώνει πως σε μεγάλες κλασικές περιοχές, όπως το Μπορντό, παρατηρούνται δυσκολίες περισσότερο λόγω υπερπαραγωγής και αλλαγής καταναλωτικών συνηθειών: «Στην περιοχή του Μπορντό μπορούμε να πούμε ότι υπάρχουν κάποια θέματα, επειδή υπάρχει μεγάλη ποσότητα παραγωγής. Αν ο κόσμος καταναλώνει λιγότερο κόκκινο, αυτό φαίνεται πιο έντονα εκεί».
Το γυάλινο μπουκάλι μπορεί να είναι ρομαντικό, διαχρονικό και άρρηκτα συνδεδεμένο με το κρασί, όμως πλέον βρίσκεται στο μικροσκόπιο της βιωσιμότητας. Το 2026, σύμφωνα με τις διεθνείς τάσεις, η χάρτινη φιάλη φαίνεται να περνά στο προσκήνιο αφού τα δεδομένα δείχνουν πως το αποτύπωμα άνθρακά της μπορεί να είναι έως και 84% χαμηλότερο, γεγονός που την καθιστά ιδιαίτερα ελκυστική για brands που επενδύουν στη βιωσιμότητα.
Ωστόσο, ο κ. Νεοφυτίδης, θέτει σοβαρές τεχνικές ενστάσεις: «Το χαρτί, δυστυχώς, δεν έχει αρκετή στεγανότητα για να προστατεύσει το κρασί. Υπάρχει κίνδυνος οξείδωσης, έκθεσης στον ήλιο και γενικότερης αλλοίωσης. Θεωρώ πως, προς το παρόν, η σωστή κατεύθυνση δεν είναι τόσο η χάρτινη φιάλη».
Και προσθέτει, αναφέροντας τη λύση που ήδη εφαρμόζεται από πολλούς παραγωγούς: «Λόγω βιωσιμότητας, οι περισσότεροι οινοποιοί πλέον προτιμούν πιο ελαφριά γυάλινα μπουκάλια. Το χαμηλότερο βάρος σημαίνει μικρότερο κόστος μεταφοράς και χαμηλότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Η πιο σωστή επιλογή είναι να παραμείνει το μπουκάλι, αλλά με μειωμένο βάρος».
Ένα από τα πιο συζητημένα trends παγκοσμίως είναι ότι ο κόσμος πίνει λιγότερο, αλλά «καλύτερα». Η αγορά φαίνεται να πολώνεται, από τη μία τα φθηνά private labels, από την άλλη τα premium κρασιά, με τον καταναλωτή να επιλέγει είτε οικονομικές λύσεις για καθημερινή κατανάλωση είτε πιο ακριβές φιάλες για «ειδικές» στιγμές. Στο επίκεντρο αυτής της τάσης βρίσκεται και η συζήτηση γύρω από την υγεία, η οποία όπως όλα δείχνουν, ξεκίνησε δυναμικά από τις ΗΠΑ.
«Η συζήτηση ότι το αλκοόλ επηρεάζει αρνητικά την υγεία δεν αφορά μόνο το κρασί, αλλά γενικότερα το αλκοόλ. Παρ’ όλα αυτά, όταν υπάρχει μέτρο, δεν θεωρώ ότι υπάρχει πρόβλημα». Σε ό,τι αφορά το κομμάτι της ποιότητας, υπάρχει μια τάση προς πιο ποιοτικές επιλογές, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι τα προσιτά κρασιά υστερούν, τονίζει ο κ. Νεοφυτίδης: «Το ότι ο κόσμος πίνει λιγότερο αλλά πιο ποιοτικό κρασί μπορεί να ισχύει, όμως υπάρχουν κρασιά των 8-9 ευρώ στο σουπερμάρκετ με εξαιρετική σχέση ποιότητας-τιμής».
Όπως ακριβώς συμβαίνει και με τα spirits, έτσι και στον κόσμο του κρασιού τα low alcohol και no alcohol δεν αντιμετωπίζονται πλέον ως απλά υποκατάστατα. Το 2026 τα βρίσκει να περνούν στην επόμενη φάση τους, με καλύτερη ποιότητα και ξεκάθαρη στόχευση σε ένα κοινό που θέλει να απολαύσει το κρασί χωρίς ή με λιγότερο αλκοόλ. Ο κ. Νεοφυτίδης επιβεβαιώνει ότι αυτή η τάση είναι ήδη παρούσα και στην Κύπρο: «Βλέπουμε σίγουρα ότι, και στο εστιατόριο που εργάζομαι, το Acane στη Λεμεσό, ο κόσμος ζητά κρασιά χωρίς αλκοόλ ή με χαμηλό αλκοόλ. Το χαμηλό αλκοόλ μπορεί να βοηθήσει κάποιον να απολαύσει καλύτερα το γεύμα του».
Ωστόσο, εδώ μπαίνει η ουσία της συζήτησης, τι σημαίνει πραγματικά κρασί χαμηλού ή μηδενικού αλκοόλ. Όπως εξηγεί, υπάρχουν δύο βασικοί δρόμοι παραγωγής, ο φυσικός τρόπος, όπου τα σταφύλια μαζεύονται νωρίτερα, πριν αποκτήσουν υψηλά σάκχαρα, ώστε το τελικό κρασί να έχει χαμηλότερο αλκοόλ. Στην άλλη μέθοδο, το κρασί παράγεται κανονικά (στους 13–14 βαθμούς) και στη συνέχεια αφαιρείται το αλκοόλ μέσω τεχνικών όπως η αντίστροφη όσμωση. Ο ίδιος είναι ξεκάθαρος: «Η δεύτερη μέθοδος είναι πιο τεχνητή. Το αποτέλεσμα συχνά θυμίζει περισσότερο φρουτοχυμό παρά κρασί. Προσωπικά, δεν θα το σύστηνα».
Το 2026 βλέπουμε τα λευκά κρασιά να συνεχίζουν την ανοδική τους πορεία. «Δεν έχω συγκεκριμένα νούμερα για να πούμε με βεβαιότητα αν πρόκειται για παγκόσμια τάση ή αν ξεκινά πάλι από την Αμερική. Όμως σίγουρα ένα λευκό κρασί είναι πιο εύκολο να το πιεις από ένα κόκκινο. Άρα, θεωρητικά, ναι, μπορεί να κυριαρχεί». Και αν το δούμε τοπικά, η εικόνα γίνεται ακόμη πιο ξεκάθαρη: «Στην Κύπρο, αν το παρατηρήσουμε, μπορεί να υπάρχουν περισσότερες λευκές ποικιλίες από ερυθρές». Είναι θέμα κλίματος, τρόπου ζωής και καθημερινότητας. Τα λευκά κρασιά ταιριάζουν πιο εύκολα με τη μεσογειακή κουζίνα, πίνονται πιο άνετα.
Το 2026, το «ωραίο κρασί» από μόνο του δεν είναι πια αρκετό. Ο σύγχρονος καταναλωτής θέλει να ξέρει τι πίνει, από πού προέρχεται και με ποιον τρόπο φτιάχτηκε. Η βιωσιμότητα παύει να είναι marketing και μετατρέπεται σε ουσιαστικό κριτήριο επιλογής, καλλιέργειες με σεβασμό στο περιβάλλον, καθαρή προέλευση και μια ξεκάθαρη ηθική στάση από τον παραγωγό. Ο κ. Νεοφυτίδης σχολιάζει, «Σίγουρα είναι αρκετά σημαντικό να γνωρίζει ο καταναλωτής από που προέρχεται ένα κρασί, γιατί με αυτό εξαφαλίζει και την ποιότητα που περιμένει από το συγκεκριμένο brand και συγκεκριμένη περιοχή».
Τα sparkling κρασιά δεν είναι μια καινούργια μόδα, είναι μια διαχρονική αξία που απλώς περνά ξανά στο προσκήνιο. Από τα γιορτινά τραπέζια μέχρι τις σημαντικές στιγμές, οι φυσαλίδες είχαν πάντα έναν ρόλο σχεδόν τελετουργικό. Όπως μας εξηγεί ο Σωτήρης Νεοφυτίδης: «Τα sparkling ανέκαθεν ήταν ένα προϊόν που έδινε prestige σε ένα τραπέζι. Στις γιορτές, σε εκδηλώσεις, θεωρώ ότι πάντα είχαν θέση και συγκεκριμένα οι σαμπάνιες, αλλά και τα πιο premium brands».
Αν υπάρχει ένα trend που δείχνει ξεκάθαρα την ωρίμανση του καταναλωτή, αυτό είναι το wine pairing. Το κρασί παύει να είναι απλώς «κάτι να πιούμε μαζί με το φαγητό» και μετατρέπεται σε εργαλείο εμπειρίας. Όπως μας λέει χαρακτηριστικά ο κ. Νεοφυτίδης: «Θεωρώ ότι επιτέλους ο κόσμος στράφηκε στη σωστή κατεύθυνση στο θέμα κατανάλωσης κρασιού και φαγητού, στο λεγόμενο pairing. Με αυτό τον τρόπο το κρασί ανεβάζει την εμπειρία του πελάτη σε σχέση με το φαγητό. Άλλο να χορτάσω και άλλο να απολαύσω και να ζήσω μια εμπειρία».
Το pairing δεν λειτουργεί απλώς συμπληρωματικά, απογειώνει γεύσεις, αναδεικνύει υφές, δημιουργεί μνήμες. Γι’ αυτό και βλέπουμε όλο και περισσότερα εστιατόρια και ξενοδοχεία να προσφέρουν wine pairings ανά πιάτο, να επενδύουν σε ποιοτικές επιλογές με το ποτήρι και να ενθαρρύνουν τον πελάτη να δοκιμάσει, να συγκρίνει, να εξερευνήσει
Το κρασί, όσο καλό κι αν είναι, δεν αρκεί πια να είναι μόνο νόστιμο. Ο σύγχρονος καταναλωτής, ειδικά στα wine tastings, θέλει να ξέρει ποιος το έφτιαξε, πού και γιατί. Θέλει μια ιστορία να συνοδεύει το ποτήρι του. Όπως αναφέρει ο κ. Νεοφυτίδης, «Είναι ένα σωστό trend. Σίγουρα μπορεί να αρέσει στον πελάτη το προϊόν, αλλά θέλει και μια ιστορία πίσω από αυτό. Δεν θα ήταν ωραίο να του αρέσει ένα κρασί και μετά να μάθει ότι είναι απλώς μια μεγάλη οινοβιομηχανία που βγάζει εκατομμύρια λίτρα. Δεν υπάρχει ρομαντισμός πίσω από αυτό».
Το κρασί είναι το αμπέλι και το χώμα του, ο οινοποιός και οι αποφάσεις του, η χρονιά, ο καιρός, οι δυσκολίες, η οικογενειακή ιστορία ή το όραμα πίσω από την ετικέτα. Όπως τονίζει ο ίδιος, το storytelling είναι το 50% της πώλησης του κρασιού. Το άλλο 50% είναι η ποιότητα και η γεύση. Αλλά χωρίς αφήγηση, το κρασί χάνει τη μαγεία του.
Γι’ αυτό και στα σύγχρονα wine tastings βλέπουμε λιγότερη έμφαση στο «πόσους βαθμούς πήρε» και περισσότερη κουβέντα για τον τόπο, τον άνθρωπο και το συναίσθημα.
Aξίζει να αναφερθεί ότι τα καλύτερα εστιατόρια της Κύπρου θα συναντήσουν τα καλύτερα οινοποιεία της χώρας, με στόχο την ανάδειξη και ενδυνάμωση της κυπριακής Γαστρονομίας. Συγκεκριμένα, το Wiz Guide προσκάλεσε τα κυπριακά οινοποιεία να παρουσιάσουν τη φετινή τους σοδειά και τις νέες τους αφίξεις κρασιών στο πλαίσιο της τελετής βράβευσης των 50 Καλύτερων Εστιατορίων της Κύπρου που θα διεξαχθεί στις 28 Ιανουαρίου, στο ξενοδοχείο Hilton, στη Λευκωσία.
Είναι άλλωστε γνωστό με βάση τη διεθνή εμπειρία, αλλά και τη νέα στρατηγική του κυπριακού τουρισμού πως κορυφαία γαστρονομία δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς εγχώριο terroir, δηλαδή γεύσεις και μυρωδιές από την κυπριακή γη. Ανάμεσα στα οινοποιεία θα δούμε τα εξής, Άης Αμπέλης, Κυπερούντα, Οινοποιείο Μαλλιάς, Στέρνα, Τσιάκκας, Βασιλικόν, Βλασσίδης και Ζαμπάρτας.
Για το Wiz Wine Fair 2026 by Cablenet θα διατεθούν μόνο 100 αποκλειστικά εισιτήρια εισόδου, στην ειδική τιμή των €30, μέσω του www.ticketmaster.cy/showEventInformation.html?idEvent=7398
