Tρεις νέοι στην Κύπρο που μετατρέπουν την φωτιά σε... τέχνη

Όλα ξεκίνησαν με ένα ατύχημα...

Ασχολείται με τα fire shows για περισσότερα από δέκα χρόνια, τα περισσότερα από οποιονδήποτε άλλον στην ομάδα και ήδη από τον πρώτο χρόνο που εμφανιζόταν, συνέβη κάτι που άλλαξε τα πάντα και εξηγεί πολλά για το ποιος είναι σήμερα.

Στον πρώτο κιόλας χρόνο, ένα λάθος πάνω στη σκηνή, ένα λάθος που δεν έκανε ο ίδιος, οδήγησε σε έγκαυμα τρίτου βαθμού στο πόδι του. Τα σημάδια έμειναν για πάντα. Για τους περισσότερους, αυτό θα ήταν το απόλυτο καμπανάκι κινδύνου. Οι περισσότεροι θα το έβλεπαν ως προειδοποίηση να σταματήσουν, ένα ξεκάθαρο μήνυμα ότι «αυτό είναι πολύ επικίνδυνο».

Ο Μisha όμως το είδε αλλιώς, όπως λέει πως ήταν σημάδι της μοίρας. «Αν η φωτιά με σημάδεψε, τότε μάλλον της ανήκω». Αυτή βέβαια είναι η χιουμοριστική εκδοχή, η πραγματική είναι ότι το ατύχημα αυτό άλλαξε ριζικά τη σχέση του με τη φωτιά.

Και κάπως έτσι ξεκίνησε η ιστορία του Zekrom Project, πρόκειται για ανθρώπους που δουλεύουν με τον κίνδυνο αλλά δεν ρομαντικοποιούν το χάος. Παίρνουν κάτι απρόβλεπτο και το μετατρέπουν σε τέχνη, μετατρέπουν το ρίσκο σε δομημένη χορογραφία και σε κάθε συνθήκη, βρίσκουν τρόπο να προχωρήσουν. 

_{The Zekrom Project Group}

Η φωτιά ανέκαθεν προκαλούσε δέος. Είναι στοιχείο που καταστρέφει, αλλά και στοιχείο που εξαγνίζει. Στα χέρια των σωστών ανθρώπων, όμως, μετατρέπεται σε τέχνη, σε αφήγηση μιας ιστορίας, σε μια μοναδική εμπειρία για όποιον έχει την τύχη να τη δει. Το Zekrom Project δεν αντιμετωπίζει τη φωτιά ως εφέ εντυπωσιασμού, αλλά ως εργαλείο performance art, με δομή, ταυτότητα και ξεκάθαρο καλλιτεχνικό όραμα. Πίσω από κάθε φλόγα κρύβονται ώρες προπόνησης, αυστηρά πρωτόκολλα ασφαλείας, στρατηγική σκέψη και μια ομάδα που λειτουργεί σαν ένας οργανισμός.

_{The Zekrom Project Group}

Μιλήσαμε με τα μέλη του project για το πώς η φωτιά μπήκε στη ζωή τους, τι σημαίνει να δουλεύεις με τον κίνδυνο, πώς χτίζεται ένα performance από το μηδέν και γιατί πιστεύουν ότι η Κύπρος είναι έτοιμη να δει το fire performance αλλιώς, όχι μόνο ως θέαμα, αλλά ως σοβαρή μορφή σύγχρονης τέχνης.

Η στιγμή που ο χρόνος σταματά

Όταν τους ρωτάς τι νιώθουν πάνω στη σκηνή, οι απαντήσεις δεν μοιάζουν μεταξύ τους, αλλά όλες έχουν την ίδια ένταση. Για τη Diana, η εμπειρία είναι σχεδόν υπαρξιακή, όπως λέει, είναι «σαν να γεύεσαι την ίδια τη ζωή», μια στιγμή όπου όλα γίνονται πιο έντονα. Ο Misha περιγράφει την αίσθηση μετά από μια δυνατή εμφάνιση ως μια κατάσταση «ευφορίας που αγγίζει τα όρια της έκστασης». Η αδρεναλίνη δεν σβήνει με το τελευταίο χειροκρότημα, ενώ ο Vlad μιλά για εκείνο το κλάσμα του δευτερολέπτου που τα καθορίζει όλα.

_Misha

Πίσω όμως από αυτή τη σκηνική ένταση, κρύβονται προσωπικές μάχες. Για τον Misha, η μεγαλύτερη πρόκληση ήταν η δημιουργία της ομάδας και η διατήρηση του επιπέδου της. «Έχω σκεφτεί να τα παρατήσω πάνω από επτά φορές», παραδέχεται. «Χρειάζεται σιδερένια πειθαρχία και ταυτόχρονα εκρήξεις δημιουργικότητας. Είναι δύσκολη η μετάβαση από καλλιτέχνης του δρόμου να βρεθείς σε μεγάλη σκηνή». Η Diana, από την πλευρά της, μιλά για μια πιο εσωτερική διαδρομή: «Το να μάθω να μη φοβάμαι τη σκηνή και τα επικριτικά σχόλια», ήταν για εκείνη μια συνεχής διαδικασία υπέρβασης ενώ για τον Vlad, το κομβικό σημείο ήρθε όταν το πάθος έπρεπε να μετατραπεί σε επάγγελμα. 

_Diana

Από το street collective στην Ουκρανία, στο Zekrom Project και στη νέα τους αρχή στην Κύπρο

Η ιδέα του Zekrom Project γεννήθηκε πολύ πριν έρθουν στην Κύπρο, τότε που ο Vlad, η Diana και ο Mykhailo εμφανίζονταν στην Ουκρανία ως μέλη ενός street collective, συμμετέχοντας σε φεστιβάλ.

Εκεί, όμως, η Liza, η παραγωγός του project διέκρινε κάτι μεγαλύτερο. «Δεν έβλεπα απλώς performers», εξηγεί. «Έβλεπα έναν ισχυρό καλλιτεχνικό πυρήνα που όμως του έλειπε η δομή, το branding και η διεθνής τοποθέτηση». Το όραμά της δεν ήταν απλώς μια ομάδα, αλλά ένα ολοκληρωμένο fire show project με ταυτότητα και μακροπρόθεσμη στρατηγική.

_Vlad

Ο πόλεμος τους ανάγκασε να ξεκινήσουν από το μηδέν σε μια νέα χώρα, την Κύπρο. «Η τέχνη έγινε μορφή θεραπείας», εξηγεί. «Και όταν αυτή η ενέργεια μοιράζεται στη σκηνή, γίνεται συλλογική εμπειρία». Με δεδομένο ότι η Ουκρανία διαθέτει μία από τις πιο δυνατές fire performance κουλτούρες στην Ευρώπη, στόχος τους είναι να μεταφέρουν αυτό το επίπεδο εκτός συνόρων.

Το όνομα «Zekrom» προέρχεται από το παιδικό nickname του Mykhailo, εμπνευσμένο από τον Pokémon μαύρο δράκο. Στην Κύπρο, ο κόσμος τον γνώριζε ήδη έτσι. «Όταν χρειάστηκε να ξαναχτίσουμε τα πάντα από την αρχή, η διατήρηση του ονόματος ήταν συμβολική», αναφέρουν, έτσι, από ένα gaming ψευδώνυμο, το Zekrom έγινε ταυτότητα και το επαγγελματικό τους brand.

Σήμερα, το project λειτουργεί ως ένα ενιαίο σύστημα. Η Diana επιμελείται την οπτική ταυτότητα και τα κοστούμια, ο Vlad είναι υπεύθυνος για τα πρότυπα ασφαλείας και τον τεχνικό έλεγχο, ο Mykhailo διαχειρίζεται την επικοινωνία και τις συνεργασίες, ενώ η Liza χαράσσει τη στρατηγική και το μέλλον του project.

Oι μύθοι γύρω από τη φωτιά και η τέχνη της χορογραφίας

Η φωτιά εντυπωσιάζει και ακριβώς γι’ αυτό, συνοδεύεται από παρεξηγήσεις. «Η μεγαλύτερη παρανόηση είναι ότι “δεν είναι και τόσο επικίνδυνο αν ξέρεις τι κάνεις”», τονίζει ο Vlad. «Στην πραγματικότητα, είναι πάντα επικίνδυνο». Ο Misha συμπληρώνει πως πολλοί πιστεύουν ότι «δεν είναι αληθινή φωτιά, ότι είναι εύκολο ή ότι δεν είναι πραγματική δουλειά» ένας μύθος που, όπως λέει, συνοδεύει συχνά τα δημιουργικά επαγγέλματα.

Η Diana προσθέτει ότι το κοινό βλέπει μόνο το αποτέλεσμα. «Δεν βλέπουν τις ώρες προπόνησης, την προετοιμασία, τον εξοπλισμό, την ευθύνη».

Και πράγματι, πίσω από κάθε παράσταση υπάρχει αυστηρή διαδικασία. «Προπονούμαστε ξανά και ξανά μέχρι η ρουτίνα να είναι τεχνικά καθαρή και πλήρως συγχρονισμένη», εξηγεί η Diana. «Ελέγχουμε πάντα τα props και υπάρχει πάντα κάποιος αποκλειστικά υπεύθυνος για την τεχνική και την ασφάλεια». Ακολουθούν αυστηρά πρωτόκολλα, επιθεωρούν τον εξοπλισμό και τα φυτίλια, προετοιμάζουν πυροσβεστικά μέσα και ορίζουν ασφαλείς ζώνες, για τον Vlad, η πειθαρχία προηγείται της δημιουργικότητας.

Η ίδια λογική ισχύει και στη χορογραφία. Ο Misha παραδέχεται ότι η διαδικασία είναι συχνά έντονη: «Διαλέγουμε τις καλύτερες ιδέες, διαφωνούμε, συμφιλιωνόμαστε και μέσα από τη διαδικασία γεννιέται κάτι καινούριο». Ο Vlad προσεγγίζει τη δημιουργία πιο σκηνοθετικά. «Αντιμετωπίζω τη χορογραφία ως δραματουργία. Πρώτα έρχεται η ιδέα, ποιοι είμαστε πάνω στη σκηνή και τι βιώνουμε. Μετά επιλέγω τα props ανάλογα με τον χαρακτήρα της σκηνής και χτίζω την παράσταση σαν ιστορία. Η φωτιά δεν είναι απλώς εφέ, είναι εργαλείο αφήγησης».

Το μέλλον και τα νέα τους επαγγελματικά βήματα

Όταν η συζήτηση στρέφεται στο μέλλον, «σε πέντε χρόνια, είμαι βέβαιος ότι ο καθένας μας θα κάνει αυτό που τον κινεί πραγματικά», λέει ο Misha. «Ήδη έχουμε λάβει προσκλήσεις από άλλες χώρες», σημειώνει η Liza. «Πιστεύω ότι αυτή η πορεία θα περιλαμβάνει μεγάλης κλίμακας σκηνικές παραγωγές και πιθανώς τηλεοπτικά formats. Προς το παρόν δεν μπορώ να αναφέρω συγκεκριμένα projects, αλλά κινούμαστε ξεκάθαρα προς αυτή την κατεύθυνση». Παράλληλα, η Diana επιβεβαιώνει ότι η ανάπτυξη έχει ήδη ξεκινήσει. «Υπάρχει έντονη ζήτηση για workshops».

_{The Zekrom Project Group}

Καθοριστική στιγμή στην πορεία τους υπήρξε η συμμετοχή στο Comic Con 2025 στη Λευκωσία. «Είμαστε πραγματικά ευγνώμονες στον Πέτρο που μας εμπιστεύτηκε και μας κάλεσε χωρίς δοκιμαστική εμφάνιση», λένε. Η εμπειρία εκεί λειτούργησε ως επιβεβαίωση ότι το κοινό είναι έτοιμο για μια διαφορετική προσέγγιση.

Και αυτή η προσέγγιση διαφοροποιείται ξεκάθαρα. Σε μια αγορά όπου τα fire performances συχνά παρουσιάζονται ως fire-dance, πιο κοντά σε χορευτικά shows με στοιχεία φλόγας, το Zekrom Project επιλέγει άλλο δρόμο. «Εμείς εστιάζουμε στην performance art», εξηγούν. «Ισχυρό concept, σκηνοθετική κατεύθυνση, δομημένη χορογραφία, ακροβατικά στοιχεία και υψηλή τεχνική ακρίβεια».

_Liza

Η Κύπρος και το μέλλον του fire performance στο νησί μας

«Αν μιλήσουμε ειλικρινά», σημειώνει η Liza, «υπάρχουν μερικά δυνατά σχήματα που δραστηριοποιούνται στην Κύπρο εδώ και πολλά χρόνια». Παράλληλα, όμως, εμφανίζονται νεότεροι performers και μικρές ομάδες που αναπτύσσονται σταδιακά. Η σκηνή βρίσκεται σε εξέλιξη, αν και παραμένει μικρότερη σε σύγκριση με άλλες χώρες.

Η βασική διαφορά, όπως εξηγεί, αφορά την υποδομή. Δεν υπάρχει ακόμη ισχυρή, εξειδικευμένη βάση γύρω από τα fire arts, ενώ οι παραστατικές τέχνες στην Κύπρο είναι περισσότερο εστιασμένες στη φωνητική και τη χορευτική κουλτούρα. Έτσι, το fire performance παραμένει σχετικά νέο ως οργανωμένη μορφή τέχνης. Παρόλα αυτά, η ομάδα έχει ήδη πραγματοποιήσει συνεργασίες με καλλιτέχνες από τη Λευκωσία και τη Λεμεσό και, όπως αναφέρουν, η τοπική κοινότητα τους υποδέχθηκε θερμά. 

Για την ίδια, το επόμενο βήμα αφορά τη δημιουργία πιο οργανωμένων εσωτερικών κοινοτήτων. «Στην Ουκρανία, για παράδειγμα, πάνω από 1.500 fire artists είναι ενωμένοι σε μία μεγάλη κοινότητα».

Όσο για τα εμπόδια, η Liza είναι ξεκάθαρη. «Υπάρχουν συγκεκριμένες απαιτήσεις και κανονισμοί. Ολοκληρώσαμε τη διαδικασία πιστοποίησης και δεν ήταν απλή, αλλά για εμάς είναι θέμα αρχής». Για την ομάδα, η ασφάλεια δεν είναι διαπραγματεύσιμη. «Ένα λάθος από έναν άνθρωπο μπορεί να επηρεάσει ολόκληρη την κοινότητα. Τα πρότυπα ασφάλειας δεν είναι τυπικότητες, είναι ουσιαστικά».

Σε κάθε εμφάνιση, εκτός από τους ίδιους τους καλλιτέχνες, υπάρχει εξειδικευμένο τεχνικό προσωπικό αποκλειστικά υπεύθυνο για την ασφάλεια. «Μειώνουμε το ρίσκο όσο το δυνατόν περισσότερο», καταλήγει.

Το μήνυμα προς τους νέους

Αν κάποιος νέος σκέφτεται να κάνει το πρώτο βήμα, «επιθυμία και επιμονή. Αυτές οι δύο λέξεις είναι αρκετές για να πετύχεις», λέει ο Misha, συμπυκνώνοντας τη δική του διαδρομή σε δύο έννοιες που, όπως παραδέχεται, άλλαξαν τη ζωή του. Η Diana εστιάζει περισσότερο στη δύναμη της πίστης στον εαυτό: «Τίποτα δεν είναι αδύνατο, αν το θέλεις πραγματικά». Ο Vlad, πιο πρακτικός, βάζει τα πράγματα σε σειρά: «Μια μακροχρόνια καριέρα χτίζεται με καθαρό μυαλό και διαρκή εκπαίδευση», και η Liza συνοψίζει: «Όλοι μπορείτε να ονειρεύεστε. Κάντε το».