Άννα Πολυβίου
Από την αρχή της ιστορίας του, ο άνθρωπος προσπαθούσε πάντοτε να ξεπεράσει τα όριά του. Να τρέξει πιο γρήγορα, να ανέβει πιο ψηλά, να αντέξει περισσότερο, να φτάσει εκεί όπου μέχρι χθες πίστευε πως δεν μπορούσε να επιβιώσει.
Με αφορμή το νέο παγκόσμιο ρεκόρ που σημειώθηκε πρόσφατα στον Μαραθώνιο του Λονδίνου, όπου για πρώτη φορά άνθρωπος κατάφερε να τρέξει μαραθώνιο σε χρόνο κάτω από δύο ώρες, φέρνουμε στη συζήτηση τις πραγματικές δυνατότητες του ανθρώπου και μέχρι που φτάνουν τα όρια του. Για χρόνια, επιστήμονες, προπονητές και αθλητικοί αναλυτές υποστήριζαν ότι το ανθρώπινο σώμα δεν μπορούσε να τρέξει 42 χλμ. σε λιγότερο από δύο ώρες, με την επίδοση αυτή να θεωρούταν σχεδόν βιολογικά αδύνατη. Κι όμως, συνέβη.
Το πιο εντυπωσιακό όμως είναι ότι ο μαραθώνιος αποτελεί μόνο ένα από τα πολλά παραδείγματα. Σε κάθε γωνιά του πλανήτη υπάρχουν άνθρωποι που δοκίμασαν τα όρια της αντοχής, της λογικής και πολλές φορές της ίδιας της επιβίωσης.
Στους αγώνες αντοχής
Ο Eliud Kipchoge θεωρείται ίσως ο σπουδαιότερος μαραθωνοδρόμος όλων των εποχών. Ο Κενυάτης αθλητής, γεννημένος το 1984, είναι δύο φορές Ολυμπιονίκης μαραθώνιου δρόμου (2016 & 2020). Ίσως όμως το πραγματικά ιστορικό του επίτευγμα να είναι αυτό το 2019 στη Βιέννη.
Σε ηλικία 34 ετών συμμετείχε στο εγχείρημα INEOS 1:59 Challenge, μια προσπάθεια σχεδιασμένη αποκλειστικά για να σπάσει το φράγμα των δύο ωρών. Ο Kipchoge ολοκλήρωσε τη διαδρομή σε 1 ώρα, 59 λεπτά και 40 δευτερόλεπτα, τρέχοντας με μέση ταχύτητα πάνω από 21 χιλιόμετρα την ώρα. Αν και η επίδοση δεν αναγνωρίστηκε επίσημα λόγω ειδικών συνθηκών και υποστήριξης, απέδειξε ότι το αδύνατο –μέχρι τότε- μπορούσε τελικά να συμβεί.
Λίγα χρόνια αργότερα, ο Sabastian Sawe κατάφερε κάτι ίσως ακόμη πιο εντυπωσιακό, αφού έγινε ο πρώτος άνθρωπος που έσπασε επίσημα το φράγμα των δύο ωρών σε κανονικό μαραθώνιο. Στον πρόσφατο Μαραθώνιο του Λονδίνου, ο 31χρονος Κενυάτης τερμάτισε σε 1:59:30, καταρρίπτοντας ένα όριο που για δεκαετίες θεωρούταν σχεδόν αδύνατο να ξεπεραστεί.
Απόλυτο σύμβολο ψυχικής αντοχής θεωρείται ο David Goggins. Πρώην στρατιωτικός των Navy SEALs, συμμετείχε σε αγώνες υπεραποστάσεων εκατοντάδων χιλιομέτρων, παρά το γεγονός ότι είχε περάσει σοβαρά προβλήματα υγείας και τραυματισμούς. Έγινε διάσημος επειδή ολοκλήρωνε αγώνες με σπασμένα κόκαλα στα πόδια, αφυδάτωση και ακραία εξάντληση.
photo from instagram @davidgoggins
Ο Dean Karnazes έγινε γνωστός για ένα διαφορετικό είδος υπεράνθρωπης αντοχής. Το 2006, σε ηλικία 44 ετών, ολοκλήρωσε 50 μαραθωνίους σε 50 διαφορετικές πολιτείες των ΗΠΑ, μέσα σε 50 συνεχόμενες ημέρες. Αν σκεφτούμε ότι το ανθρώπινο σώμα συνήθως χρειάζεται ημέρες αποκατάστασης μετά από έναν μαραθώνιο, ο Dean έτρεχε έναν καθημερινά επί σχεδόν δύο μήνες. Πραγματικά αδιανόητο για το ανθρώπινο σώμα.
Στην ορειβασία
Ο Reinhold Messner θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους ορειβάτες όλων των εποχών. Το 1978, σε ηλικία 33 ετών, έγινε ο πρώτος άνθρωπος που ανέβηκε στο Έβερεστ χωρίς συμπληρωματικό οξυγόνο. Μέχρι τότε, πολλοί επιστήμονες θεωρούσαν ότι ο άνθρωπος δεν μπορούσε να επιβιώσει σε τέτοιο υψόμετρο χωρίς φιάλες οξυγόνου.
Ακόμη πιο εντυπωσιακός θεωρείται ο Nirmal Purja. Το 2019, σε ηλικία 36 ετών, κατάφερε να ανέβει και τις 14 κορυφές του κόσμου άνω των 8.000 μέτρων μέσα σε μόλις 6 μήνες και 6 ημέρες, αντιμετωπίζοντας χιονοθύελλες, ακραία έλλειψη οξυγόνου και θερμοκρασίες κάτω από -30°C. Το προηγούμενο ρεκόρ χρειαζόταν σχεδόν οκτώ χρόνια.
Στο ψύχος
Ο Wim Hof, γνωστός και ως «The Iceman», έχει αφιερώσει τη ζωή του στην εξερεύνηση των ορίων του ανθρώπινου σώματος απέναντι στο κρύο. Ο Ολλανδός έχει καταρρίψει δεκάδες παγκόσμια ρεκόρ παραμένοντας βυθισμένος σε πάγο για σχεδόν δύο ώρες χωρίς να πέσει σε υποθερμία.
Το 2007 προσπάθησε να ανέβει στο Έβερεστ φορώντας μόνο σορτσάκι και ελαφριά παπούτσια, φτάνοντας σε υψόμετρο άνω των 7.000 μέτρων. Οι γιατροί και οι επιστήμονες που τον μελέτησαν διαπίστωσαν ότι μπορούσε να επηρεάζει συνειδητά λειτουργίες του οργανισμού που θεωρούνταν αυτόματες, όπως η θερμοκρασία του σώματος και η αντίδραση στο στρες.
Στο κενό
Στον χώρο της αναρρίχησης, ο Alex Honnold κατάφερε κάτι επικίνδυνο και πέρα από τη λογική, Το 2017, σε ηλικία 31 ετών, ανέβηκε τον γιγαντιαίο κάθετο βράχο El Capitan στο Yosemite της Καλιφόρνια χωρίς σχοινιά ή προστασία. Η διαδρομή είχε ύψος περίπου 900 μέτρων και διήρκεσε σχεδόν τέσσερις ώρες. Ένα μόνο λάθος θα σήμαινε βέβαιο θάνατο. Το κατόρθωμά του καταγράφηκε στο ντοκιμαντέρ «Free Solo».
Ο Γάλλος Alain Robert έγινε παγκοσμίως γνωστός ως «ο Spider-Man της πραγματικής ζωής». Από τη δεκαετία του 1990 άρχισε να σκαρφαλώνει σε ουρανοξύστες χωρίς προστατευτικό εξοπλισμό, χρησιμοποιώντας μόνο το σώμα του. Έχει ανέβει κτίρια όπως το Burj Khalifa στο Ντουμπάι, αλλά και τους πύργους Πετρόνας στη Μαλαισία. Παρά τους πολλούς τραυματισμούς και τις συλλήψεις του, συνέχισε να κάνει αναρριχήσεις που θεωρούνταν σχεδόν αυτοκτονικές.
Το 1974, ο Philippe Petit πραγματοποίησε ίσως μία από τις πιο σουρεαλιστικές πράξεις στην ιστορία των extreme performances. Σε ηλικία μόλις 24 ετών, πέρασε παράνομα στους δίδυμους πύργους του World Trade Center στη Νέα Υόρκη και τέντωσε ένα σχοινί ανάμεσά τους σε ύψος άνω των 400 μέτρων. Στη συνέχεια περπάτησε πάνω στο σχοινί χωρίς κανένα δίχτυ ασφαλείας. Παρέμεινε εκεί για περίπου 45 λεπτά, κάνοντας ακόμη και γονατιστές στάσεις ισορροπίας πάνω από το κενό.
Στον ωκεανό
Ο Lewis Pugh έχει κολυμπήσει σε μερικά από τα πιο παγωμένα νερά του πλανήτη, όπως στην Αρκτική και στην Ανταρκτική σε θερμοκρασίες που μπορούν να οδηγήσουν σε υποθερμία μέσα σε λίγα λεπτά. Αρκετές φορές φορούσε μόνο βασικό εξοπλισμό, προσπαθώντας παράλληλα να ευαισθητοποιήσει τον κόσμο για την κλιματική αλλαγή.
Η Diana Nyad χρειάστηκε πάνω από 30 χρόνια προσπαθειών μέχρι να πετύχει το μεγάλο της όνειρο. Το 2013, σε ηλικία 64 ετών, κατάφερε να κολυμπήσει από την Κούβα μέχρι τη Φλόριντα χωρίς προστατευτικό κλουβί από καρχαρίες. Η διαδρομή ήταν περίπου 177 χιλιόμετρα και χρειάστηκε σχεδόν 53 ώρες συνεχόμενης κολύμβησης.
Στο άλμα
Το 2012, ο Felix Baumgartner πραγματοποίησε ένα από τα πιο επικίνδυνα πειράματα στην ιστορία των extreme sports. Σε ηλικία 43 ετών ανέβηκε με αερόστατο στη στρατόσφαιρα (μέρος της ατμόσφαιρας της γης), φτάνοντας σε ύψος περίπου 39 χλμ. πάνω από τη γη.
Από εκεί πήδηξε στο κενό στο πλαίσιο του προγράμματος Red Bull Stratos. Κατά την ελεύθερη πτώση, ξεπέρασε την ταχύτητα του ήχου, φτάνοντας περίπου τα 1.357 χλμ. την ώρα. Το άλμα διήρκεσε συνολικά περίπου εννέα λεπτά, ενώ εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο το παρακολουθούσαν ζωντανά.
Ίσως κάποιοι να χαρακτηρίστηκαν παράτολμοι, ίσως κάποιοι ακόμα και τρελοί. Όμως όλοι τους είχαν κάτι κοινό. Αρνήθηκαν να αποδεχτούν τα ανθρώπινα όρια.
