Αφροδίτη Δερματά
Τις Τετάρτες συνήθως δεν πάω γυμναστήριο… Τώρα που ο καιρός έφτιαξε, τα πρωινά άρχισα να βγαίνω και να περπατάω στη γειτονιά. Βάζω τα ακουστικά μου, πατάω ένα τυχαίο podcast και ξεκινάω, απολαμβάνοντας τα όμορφα χρώματα της φύσης. Χαζεύω τις πολύχρωμες αυλές της γειτονιάς μου, με μια δόση ζήλιας που δεν έχω κι εγώ μία να τη γεμίσω με λουλούδια. Ας είναι… σκέφτομαι. Κάποια στιγμή μπορεί να έρθει μια αυλή στη ζωή μου κι αν δεν έρθει, είμαι ευτυχισμένη και με το μπαλκόνι μου. Άλλωστε, έχω ζήσει σε υπερυψωμένο ισόγειο στην Αθήνα, όπου στο μπαλκόνι του χωρούσε μόνο το μισό μου παπούτσι. Δεν πρέπει να είμαι αχάριστη.
Πάνω σε αυτή τη σκέψη έρχεται στ’ αυτιά μου μια ενδιαφέρουσα ιστορία:
«Κάποτε, τα χρόνια τα παλιά, ένας χωριάτης είχε ένα άλογο. Μια μέρα, το άλογο έφυγε και χάθηκε.
Οι γείτονες ήρθαν και του είπαν: “Τι ατυχία!”
Κι εκείνος απάντησε: “Ίσως.”
Την επόμενη μέρα, το άλογο γύρισε πίσω - και μαζί του έφερε και άγρια άλογα.
Οι γείτονες είπαν: “Τι τύχη!”
Κι εκείνος απάντησε: “Ίσως.”
Μετά, ο γιος του χωριάτη προσπάθησε να καβαλήσει ένα από τα άγρια άλογα και έσπασε το πόδι του.
Οι γείτονες: “Τι ατυχία!”
Κι εκείνος: “Ίσως.”
Λίγο αργότερα, ήρθε ο στρατός για να πάρει νέους στον πόλεμο, αλλά τον γιο του δεν τον πήραν λόγω του τραυματισμού.
Οι γείτονες: “Τι τύχη!”
Κι εκείνος: “Ίσως.”»
Η ιστορία έρχεται σαν απάντηση σε σκέψεις που με προβληματίζουν τον τελευταίο καιρό και μου υπενθυμίζει κάτι που πάντα υπάρχει μέσα μου: ότι δεν μπορούμε να ξέρουμε αν κάτι είναι πραγματικά καλό ή κακό τη στιγμή που συμβαίνει. Ότι τα γεγονότα είναι ουδέτερα, εμείς τους δίνουμε νόημα. Και ότι, ό,τι κι αν συμβαίνει, η αληθινή σοφία βρίσκεται στο να κρατάς μια ήρεμη στάση και να μην βιάζεσαι να κρίνεις.
Με πήγε επίσης πίσω, στο ξεκίνημα της καριέρας μου. Άρχισα να εργάζομαι στα media σε πολύ μικρή ηλικία. Αν κάτι μου έχει μείνει από εκείνη την εποχή, εκτός από την πραγματικά σκληρή δουλειά, ήταν μια κουβέντα που έλεγε ο διευθυντής μου στις συναντήσεις μας:
«Όταν θα έρχεται μια αποτυχία, να λέτε “θα περάσει κι αυτό”. Όταν θα έρχεται μια επιτυχία, να λέτε πάλι “θα περάσει κι αυτό”.»
Τότε, 19χρονο παιδάκι, δεν μπορούσα να κατανοήσω απόλυτα τη σημασία αυτής της κουβέντας. Με τα χρόνια, όμως, άρχισα να τη μεταφράζω ως "αποταύτιση". Σαν α ταραξία σε όλα όσα πάνε κι έρχονται στην ζωή μου.
Μελετώντας αργότερα το Εις Εαυτόν του Μάρκου Αυρήλιου και τη φιλοσοφία του Στωικισμού, συνειδητοποίησα ότι η αταραξία είναι μεγάλο προσόν, το οποίο, όμως, για να το αποκτήσεις θέλει κόπο, εξάσκηση και τεράστια προσπάθεια. Ο Μάρκος Αυρήλιος πίστευε ότι δεν μπορούμε να ελέγξουμε όσα συμβαίνουν γύρω μας, αλλά μπορούμε να ελέγξουμε τις αντιδράσεις μας. Αυτό συνδέεται με τη στωική ιδέα της διάκρισης ανάμεσα σε ό,τι εξαρτάται από εμάς και ό,τι όχι. Τόνιζε επίσης πόσο σύντομη και εφήμερη είναι η ζωή και ότι αυτή η επίγνωση βοηθά στο να μην προσκολλούμαστε σε υλικά πράγματα ή σε αρνητικά συναισθήματα. Άλλωστε, όλα συμβαίνουν σύμφωνα με τη φύση και τη λογική του σύμπαντος. Αντί, λοιπόν, να αντιστεκόμαστε, μπορούμε να αποδεχόμαστε τα γεγονότα με ψυχραιμία.
Έτσι, όταν εχθές με πήρε η κόρη μου να μου πει -με τη νεανική της υπερβολή- ότι είχε τη χειρότερη εβδομάδα της ζωής της, της απάντησα απλά: «άστα να πάνε». Και ξέρω ότι ένα 20χρονο παιδί δεν μπορεί να καταλάβει απόλυτα την τεράστια σημασία αυτής της απλής φράσης αλλά έχει ήδη αποθηκευτεί στο συρτάρι του μυαλού της. Αργά ή γρήγορα, θα έρθει η στιγμή που θα τη χρειαστεί και θα το ανοίξει για να τη χρησιμοποιήσει.
Αν λοιπόν είχες μια δύσκολη εβδομάδα, έναν δύσκολο μήνα, μια δύσκολη στιγμή… άσ’ τα να πάνε. Άλλωστε, είναι εντελώς μάταιο να κολυμπάς αντίθετα στο ποτάμι της ζωής, έτσι κι αλλιώς, θα σε βγάλει εκεί που πρέπει. Σταμάτα, λοιπόν, να αντιστέκεσαι σε ό,τι συμβαίνει και απόλαυσε το ταξίδι.
Η ζωή ξέρει…
