Αφροδίτη Δερματά
Φωτό: παράσταση "Νεκατώστρες"
Οι βραδιές στο Μικρό Πολυτεχνείο ήταν από τις πιο όμορφες στιγμές μου την περίοδο που έμενα στην Αθήνα. Το στούντιο όπου κάναμε τα μαθήματα υποκριτικής ήταν στον τελευταίο όροφο μιας παλιάς γκρίζας πολυκατοικίας στην Ιερά Οδό. Η ιδέα να τα ξεκινήσουμε ήταν της φίλης μου, της Ελένης, θεατρολόγου στο επάγγελμα, και η ίδια ήταν ο λόγος που άρχισα να αγαπώ πιο βαθιά το θέατρο.
Σχολούσα από τη δουλειά μου στην Χρήστου Λαδά, έπαιρνα το μετρό, κατέβαινα στο Θησείο, τη συναντούσα και περπατούσαμε μαζί μέχρι την Ιερά Οδό.
Επικεφαλής και δασκάλα της ομάδας ήταν η ηθοποιός Αννίτα Καγκάλου. Θυμάμαι την πρώτη φορά που μπήκα στο στούντιο ένα απόγευμα Τρίτης· συστήθηκα στην ομάδα, καμπουριάζοντας και τραυλίζοντας. Η Αννίτα, με τον μαγικό της τρόπο, κατάφερε να πετάξει κάθε συστολή από πάνω μου, να ισιώσει το σώμα μου, να δυναμώσει την φωνή μου και να ανοίξει για μένα την κουρτίνα που έκρυβε τον κόσμο του θεάτρου και της υποκριτικής κάνοντας με να τον παρατηρήσω με μια νέα οπτική.
Για μένα ήταν κάτι πρωτόγνωρο. Ανακάλυψα μια άλλη πλευρά του εαυτού μου, που κουβαλούσε αυτόν τον νέο κόσμο στην καθημερινότητά μου, απολαμβάνοντας τις ευεργετικές του ιδιότητες. Διαπίστωσα ότι όταν η πόρτα του Μικρού Πολυτεχνείου έκλεινε, όλη η πεζή και άγρια καθημερινότητα έμενε απέξω. Μέσα εκεί γινόμουν κάποια άλλη. Ζούσα στιγμές άλλων ψυχών, μεταμορφωνόμουν, πονούσα, έκλαιγα, χαιρόμουν, γελούσα και ερωτευόμουν σαν άλλη.
Η Αννίτα μάς μάθαινε πώς να ζωντανεύουμε κάθε λέξη ενός θεατρικού κειμένου. Πώς να της δίνουμε αίσθηση, μυρωδιά, ανάμνηση, χρώμα και υφή. Πώς να νιώσουμε το έργο ώστε να το μεταφέρουμε σωστά και να το νιώσουν οι θεατές. Συνειδητοποιώντας πόσο δύσκολο είναι αυτό, το θέατρο πήρε άλλη διάσταση στο μυαλό μου· το έβλεπα πια ως κάτι ιερό που απαιτεί λατρεία, θέληση, αφοσίωση, πειθαρχία και σκληρή δουλειά.
Επιστρέφοντας αργά το βράδυ στο σπίτι μου και ανηφορίζοντας την Πειραιώς, ένιωθα ανάλαφρη και γεμάτη νέες εμπειρίες που με μάγευαν. Από τη μία ήθελα να αφοσιωθώ πλήρως σε αυτή την τέχνη, από την άλλη οι συνθήκες ήταν εμπόδιο και ένιωθα θλίψη. Κάποια στιγμή το συζήτησα με την Αννίτα και μου είπε: «Μη σκας… υπάρχει και το ερασιτεχνικό. Άλλωστε δεν θα στο κρύψω, ο χώρος είναι πολύ ζόρικος». Έτσι αποφάσισα να συνεχίσω να αγαπώ το θέατρο με τους τρόπους που μπορώ.
Για πολλά χρόνια, όταν πήγαινα να δω παραστάσεις στα μικρά θεατράκια της Αθήνας κοιτούσα την σκηνή και ένιωθα ένα μείγμα ζήλιας και δέους που δεν μπορούσα να πατήσω πάνω της. Όταν ξεκίνησα στην πρώτη ερασιτεχνική ομάδα και στο ραδιόφωνο, όλα αυτά καταλάγιασαν.
Η πιο έντονη στιγμή που ξεχωρίζω από αυτή την εμπειρία είναι όταν συνειδητοποίησα ότι μπορώ να μεταμορφωθώ και να πείσω το σώμα μου ότι βρίσκεται σε καταστάσεις που φαντάζομαι. Ένα βράδυ έπρεπε να φανταστώ ότι ήμουν σε ένα παγωμένο βαγόνι τρένου, ταξιδεύοντας μόνη και λυπημένη. Άνοιξα τα «συρτάρια» του μυαλού μου, διάλεξα τις κατάλληλες αναμνήσεις, και το σώμα μου άρχισε να ζει αυτή τη συνθήκη. Την βίωνα τόσο έντονα που άρχισα να δακρύζω και να τρέμω από το κρύο, ενώ τα καλοριφέρ ήταν αναμμένα.
Όταν βγήκα από τη σκηνή, είχα μείνει άναυδη με αυτό που είχα ζήσει. Από εκείνη τη στιγμή κατάλαβα πως, μπαίνοντας στο μικρό Πολυτεχνείο μπορούσα να μεταμορφωθώ σε ηρωίδα ενός έργου του Ίψεν και να παρασύρω μαζί μου τους θεατές σε έναν άλλο κόσμο.
Αυτές οι βραδιές λοιπόν, στο Μικρό Πολυτεχνείο, ήταν μοναδικές, άνοιξαν τους ορίζοντές μου, μου σύστησαν έναν καινούργιο κόσμο και με βοήθησαν να καταλάβω πως το καλό θέατρο διαπερνάει σαν ακτίνα φωτός, φέρνοντας κάθαρση, αλλάζοντας την ψυχοσύνθεση σου και τον τρόπο που βλέπεις τον κόσμο.
Στο σήμερα, αρκετά χρόνια μετά, στο Πολιτιστικό κέντρο Αγίου Παύλου με την θεατρική Ομάδα Αντιδρώντες ετοιμάζουμε την κωμωδία «Η Δε γυνή να φοβήται τον άντρα» η οποία θα ανέβει τον Σεπτέμβρη. Και έτσι, όσα έμαθα στο Μικρό Πολυτεχνείο συνεχίζουν να με συνοδεύουν. Κάθε πρόβα, κάθε ρόλος, κάθε στιγμή πάνω στη σκηνή είναι μια υπενθύμιση ότι το θέατρο δεν είναι απλώς τέχνη· είναι τρόπος να ζεις, να νιώθεις και να συνδέεσαι με τους άλλους και με τον ίδιο σου τον εαυτό. Όπως τότε, έτσι και τώρα, όταν κλείνω την πόρτα του πολιτιστικού, αφήνω τον υπόλοιπο κόσμο απέξω και μπαίνω σε έναν χώρο όπου όλα είναι δυνατά, όπου μπορώ να μεταμορφωθώ, να γελάσω, να κλάψω και να νιώσω πλήρως ζωντανή.
