Δημήτρης Λοττίδης
Πάντα είχα μιαν έντονη παρατηρητικότητα όσον αφορά στα περιοδικά, τις τάσεις τους, τη σχεδίαση, τη θεματολογία. Στην αρχή θαύμαζα τα ελληνικά. Είμαι, βλέπετε, της γενιάς του «ΚΛΙΚ» (όπως λέμε της γενιάς του Πολυτεχνείού; -άσχετο!). Τότε που στα τέλη της δεκαετίας του ’80 η γέννηση του «ΚΛΙΚ» έφερε την επανάσταση στον περιοδικό Τύπο. Με σημαία το sex, τις κοσμικότητες και τα πρέπει - δεν πρέπει, in & out, must & don’t κτλ, κτλ, o Πέτρος Κωστόπουλος, η παρέα του και ο Άρης Τερζόπουλος έκαναν την Ελλάδα ν’ αγωνιά κάθε μήνα τι θα κρεμάσουν στα περίπτερα. Τότε, λοιπόν, η παρέα του «ΚΛΙΚ», έχω την αίσθηση πως κάθε μήνα κρέμαγε στα περίπτερα το χαβαλέ της, ο χαβαλές πούλαγε αφού ήταν γνήσιος και πηγαίος, οι διαφημιστές, αν και στην αρχή σνόμπαραν (ως συνήθως), μετά ακολούθησαν σπρώχνοντας (ως συνήθως).
Την πρωτοφανή επιτυχία-πρόκληση του «ΚΛΙΚ», τη ζήλεψαν πολλοί, μέχρι και οι εισαγγελείς που του απαγόρευσαν το περιβόητο τεύχος-αφιέρωμα στο sex. Η ζήλια έφερε την κόπια και δημιουργήθηκαν διάφορα ΚΛΙΚοειδή περιοδικά όπως το «OUT», το «MAX», το «NITRO» και άλλα.
Τότε, η παρέα του «ΚΛΙΚ», έχω την αίσθηση πως κάθε μήνα κρέμαγε στα περίπτερα το χαβαλέ της
Όταν το νέο ρεύμα των περιοδικών εκείνων ενηλικιώθηκε και άρχισε η διαφήμιση να παίρνει τεράστιες για την Ελλάδα διαστάσεις, τα περιοδικά κάθε λογής, εξειδίκευσης και αισθητικής πολλαπλασιάστηκαν με ταχυδακτυλουργικό τρόπο. Τότε, στις αρχές του ’90, άρχισαν οι αντιγραφές των ξένων περιοδικών να πυκνώνουν. «Not just Politics as usual», το George του JFK στο logo του περιοδικού, «Never in the right order» στο logo του πρωτοεμφανιζόμενου τότε «Nitro»! «Active by «GQ» τιτλοφορείται εδώ και χρόνια το αθλητικό περιοδικό της Codé Nast - «Active by Nitro» το αθλητικό περιοδικό της ΙΜΑΚΟ! Το «ΚΛΙΚ» στα μέσα της δεκαετίας έγινε σε σχεδίαση μια κακή αντιγραφή του «Vanity Fair» την ίδια ώρα που το «STATUS» πάσχιζε να αντιγράψει την αγγλική έκδοση του «GQ». Το δε περίφημο για τη δήθεν σχεδίασή του «Symbol» δεν είναι παρά μια πιστή αντιγραφή του περιοδικού της κυριακάτικης «Telegraph». Θυμάμαι, μάλιστα, πριν από δυόμισι χρόνια, όταν βρέθηκα σ’ έναν εκδοτικό οίκο της Αθήνας και ο γνωστός εκδότης στεκόταν πάνω από τον υπολογιστή και με ύφος του Σποκ στον Πόλεμο των Άστρων, διέταζε το χειριστή του Mac πώς να τραβήξει γραμμές, πού να βάλει τι χρώματα. Το μόνο ενοχλητικό ήταν πως για τιμόνι του οιονεί διαστημοπλοίου, ο Σποκ είχε ένα αγγλικό περιοδικό, όπου το έβλεπε και προσπαθούσε να το μεταγγίσει αυτούσιο στο καημένο το ελληνικό περιοδικό, το οποίο εκείνη την ώρα υποβάλλονταν σε μια πολυδιαφημισμένη πρωτότυπη ανανέωση! Έτσι, ο θαυμασμός μου για τον ελληνικό περιοδικό Τύπο άρχισε βαθμιαία να μετατρέπεται σε αμφισβήτηση.
Η αμφισβήτηση στην αρχή ήταν μονόλογοι στο γραφείο μέσα σε κλειστές πόρτες (ποιος είμαι εγώ ν’ αμφισβητώ τους Έλληνές σταρ των εκδόσεων). Στη συνέχεια αυτή η μεμψιμοιρία κατατέθηκε για συζήτηση με στενούς συνεργάτες και αφού οι γνώμες ταυτίστηκαν με όλους, άρχισα να συζητώ το θέμα με στελέχη κάποιων εκδοτικών εταιρειών στην Αθήνα, όπου μου έδωσαν να καταλάβω πως «σιγά την ανακάλυψη του τροχού που έκανα». «Ο πιο σίγουρος τρόπος για τη δημιουργία ενός περιοδικού είναι ν’ αντιγράψεις πιστά ένα ήδη πετυχημένο!».
Το θέμα έφτασε στο επίπεδο του editorial που διαβάζετε όταν το μεν «NITRO» σε μία προσπάθεια γενικότερου συγυρίσματός του και επαναπροώθησής του στην αγορά, πήγε και αντίγραψε πλήρως το πολύ πετυχημένο αγγλικό «ARENA» και, αντί του «Α», που είναι το σήμα κατατεθέν του περιοδικού, απλά έβαλαν το «Ν» του «NITRO». Το δε «STATUS» και η ελληνική «VOGUE» μαζί με το «NITRO» και πάλιν έβαλαν διαγωνισμό ποιος θ’ αντιγράψει καλύτερα τα πρόσφατα εξώφυλλα του «Vanity» Fair με τους ηθοποιούς του Hollywood.
Πού καταλήγω: Με κάθε γνώση αυτού που λέω και τηρούμενων των αναλογιών στην Κύπρο, έχω την άποψη ότι αυτή τη στιγμή φτιάχνουμε καλύτερα περιοδικά. Τόσο το «must», το «Όμικρον», το «Περιοδικό», οι «Σελίδες», το «Xtreme», έχουν το δικό τους χαρακτήρα. Μπορεί να παίρνουμε όλοι ιδέες από το εξωτερικό, αλλά κανένας δεν κάνει πιστή αντιγραφή με τη μέθοδο της φωτοτυπικής.
Το «must» μπορεί να έχει στοιχεία από τη δομή κάποιων περιοδικών του εξωτερικού, σε κανένα όμως απ’ αυτά δεν είναι κλώνος, ούτε καν μακρινό ξαδερφάκι. Το «must Déco» μπορεί να έχει κάποιες τάσεις από το περίφημο «Wallpaper», σίγουρα όμως δεν είναι σκονάκι του εν λόγω περιοδικού. Τα ίδια ισχύουν και για τα περιοδικά των λοιπών εκδοτικών οίκων της Κύπρου, όπου μια μικρή ομάδα ανθρώπων με το ένα δέκατο του προϋπολογισμού των αντίστοιχων ελληνικών περιοδικών βγάζει εφάμιλλα, αν όχι καλύτερα περιοδικά, τα οποία όμως σε αντίθεση με τα ελληνικά έχουν το δικό τους χαρακτήρα, τη δική τους σχεδιαστική προσέγγιση, με έστω και κάποια λίγα θέματα αντιγραμμένα από τα διεθνή περιοδικά. Άλλο, όμως, η μη πληρωμή των δικαιωμάτων για κάποιες ξένες φωτογραφίες, το οποίο δεν μπορούν ν’ αντέξουν οικονομικά λόγω μεγέθους τα κυπριακά περιοδικά και άλλο η κόπια ολόκληρων ξένων περιοδικών.
Τώρα θα πείτε η Βίσση αντιγράφει τη Μαντόνα, τη Βίσση αντιγράφει η Βανδή, τη Βανδή την αντιγράφουν όλα τα κοριτσόπουλα της Ελλάδας και εμείς ασχολούμαστε με τις αντιγραφές των περιοδικών; Το ότι αυξήθηκαν 100% οι προσθετικές σιλικόνης μετά τη Βίσση, όπως μου είπε ένας φίλος Πλαστικός, μάλλον θα είναι πιο σημαντικό για εσάς στοιχείο...
ΥΓ1 Τελικά είμαστε όλοι κότες. Ανανέωση και αμφισβήτηση, αλλά πήγαμε όλοι και ψηφίσαμε τα ίδια (σε σταυρούς).
ΥΓ2 Η μόνη σελίδα μ’ έντονα στοιχεία αντιγραφής στο «must» είναι αυτή με τους συνεργάτες, η οποία είναι παρμένη από το «Arena». Για κακή μας τύχη τον ίδιο μήνα την είδαμε και αυτήν ίδια στο «Nitro».
