Δημήτρης Λοττίδης
Το μεγαλύτερο όφελος των ταξιδιών κατά τη διάρκεια των διακοπών του καλοκαιριού είναι η παρατηρητικότητα που αναπτύσσουμε όλοι μας βλέποντας τον εκτός Κύπρου κόσμο. Σε αντίθεση, όταν ταξιδεύεις για δουλειές, το άγχος αν θα προλάβεις (όχι κάτι συγκεκριμένο, αλλά γενικά… τα πάντα), η αγωνία για τη δουλειά που πας να κάνεις και οι συζητήσεις με τους συνεργάτες στο αεροπλάνο (τις καλύτερες ιδέες τις βρίσκουμε πάντα… στον αέρα) δεν αφήνουν ποτέ περιθώριο για παρατηρητικότητα γενικών γνώσεων γύρω από τη χώρα που επισκέπτεσαι.
Ένα παράδειγμα είναι πρόσφατο ταξίδι μας με τον Άντη στην Ισπανία, όπου το μόνο που θυμάμαι από την πόλη ήταν το μεγαλύτερο business lounge που είδα ποτέ, στο αεροδρόμιο της Μαδρίτης και αυτό γιατί εκεί συζητούσαμε για δύο ώρες για δουλειά! Από την υπόλοιπη Μαδρίτη δεν θυμάμαι τίποτα άλλο εκτός από τις φορτικές διαφημίσεις κινητής τηλεφωνίας που βρίσκονται παντού.
Στις διακοπές το μυαλό καθαρίζει, «νερουλώνει», γίνεται χαλαρό σαν το «μαχαλεπί» που λέει και ο αδερφός μου. Όταν, λοιπόν, γίνει «μαχαλεπί», το μυαλό αρχίζει να παρατηρεί και να σκέφτεται με φιλοσοφική διάθεση. Πήγαμε, λοιπόν, εβδομάδα του μέλιτος στις Μαλδίβες, σε κάτι νησάκια με μέγεθος όπως το χωριό της γιαγιάς μου, την Κρήτου Τέρρα. Εκεί πραγματικά αντιλαμβάνεσαι τι σημαίνει να σε περιποιούνται και να σου προσφέρουν τα πάντα ως τουρίστα. Εκεί συνειδητοποιείς τι σημαίνει σεβασμός στην αισθητική και το περιβάλλον. Δεν θα μπω σε περιγραφές για το τροπικό τοπίο και το πόσο καλά περάσαμε, θα αναφέρω απλώς πως το αεροδρόμιό τους, που είναι πάνω σ’ ένα από τα 2.000 νησάκια του Ινδικού που αποτελούν το κράτος των Μαλδίβων, είναι πολύ πιο καθαρό και χαριτωμένο από το χάλι-αεροδρόμιο Λάρνακας.
Αξίζει ο τουρισμός, η μεγαλύτερη πηγή εισοδήματός μας αυτό το χάλι;
Μιλώντας όμως για αεροδρόμια, το καλύτερο αεροδρόμιο που είδα μέχρι τώρα είναι αυτό του Ντουπάι. Χάϊ τεκ σχεδιασμός, τεράστια αγορά σε στυλ εμπορικού κέντρου, με χώρους κοινόχρηστους μεγέθους σταδίου ποδοσφαίρου, ένα αεροδρόμιο που όσο κόσμο και να έχει δεν ασφυκτιάς ποτέ, την ίδια ώρα που όλα λάμπουν και η τεχνολογία κάνει τα πάντα για να διατηρήσει τον επιβάτη ξεκούραστο. Το αεροδρόμιο του Ντουπάϊ και αυτό των Σπάτων κτίστηκαν σχεδόν ταυτόχρονα. Το ένα είναι ιταλικής-γαλλικής προσέγγισης και σχεδίασης, το άλλο γερμανικής (σπατιάτικης) προσέγγισης. Για να πω την αλήθεια ποτέ δεν με ενθουσίασε ο «Βενιζέλος», όπως το λένε οι Αθηναίοι. Εκνευριστικά λιτή σχεδίαση, χωρίς φαντασία, κάτι σαν lego χωρίς μια καμπύλη, μια διάφανη επιφάνεια, μια αρχιτεκτονική προσέγγιση που να μην το κάνει γερασμένο σε πέντε χρόνια. Σε αντίθεση, το Ντουπάϊ με την κυκλική του στέγη και τις γυάλινες επιφάνειες, που σου επιτρέπουν να παρακολουθείς το all time classic θέμα της προσγείωσης - απογείωσης των αεροπλάνων, έχει ήδη γίνει απ’ ό,τι μαθαίνω, σημείο αναφοράς για τους ταξιδιώτες ανά τον κόσμο.
Για να τελειώσω τη μουρμούρα για τα Σπάτα και με κίνδυνο να φάω στα μούτρα τη γνωστή παροιμία «του έδωσαν γαϊδαρο και τον κοίταζε στα μάτια», να αναφέρω σ’ αυτούς που θα ταξιδέψουν για πρώτη φορά στα Σπάτα αυτές τις ημέρες, πως στα αφορολόγητα δεν θα βρουν καρέκλες να περιμένουν την καλή (καλό) τους μέχρι να ξεπαστρέψει με τις κρέμες προσώπου, αφού οι Γερμανοί θέλουν να σπρώχνουν τον κόσμο στα καφέ για να κάνουν τζίρους. Ένα άλλο κακό είναι οι τουαλέτες, οι οποίες χωράνε ενάμιση άτομο και δύο κατσαρίδες με το ζόρι.
Αν, όμως, το αεροδρόμιο των Σπάτων δεν ενθουσιάζει τους Έλληνες του 21ου αιώνα, ο γουμάς του αεροδρομίου Λάρνακας πρέπει να μας κάνει όλους να κοκκινίζουμε από ντροπή κάθε φορά που το προσεγγίζουμε. Πέραν της έλλειψης τεχνολογικής υποδομής (οι πάγκοι του check in έχουν ακόμη πλαστικές ταμπέλες για τον προορισμό και την εταιρεία), πέραν των τσίγκων που μεγαλόπρεπα δημιουργούν τη σωστή εντύπωση αγγλικού επαρχιακού αεροδρομίου απ’ όπου εφορμούσαν τα σπίτφαϊαρ της RAF στο Β΄ Παγκόσμιο, πέραν της έλλειψης χώρου καπνιστών (οι Μαλδίβες είχαν), το αεροδρόμιο βρωμά, σου δίνει μιαν αίσθηση λερωμένης προχειρότητας. Η αίσθηση και η αισθητική του «πρόχειρου» αεροδρομίου που στήθηκε σε 24 ώρες μετά την εισβολή του ’74, χαρακτηρίζει την πύλη της Κύπρου προς τον έξω κόσμο. Αν σκεφτεί κανείς πως 3 εκατομμύρια τουρίστες κάθε χρόνο και ορισμένες εκατοντάδες χιλιάδες transit ταξιδιώτες, το μόνο κρατικό-επίσημο κτίριο της Κυπριακής Δημοκρατίας που βλέπουν είναι το «τσιγκόθεο» της Λάρνακας, τότε θα συνειδητοποιήσουμε τι εικόνα εκπέμπουμε στον έξω κόσμο. Εκπέμπουμε την εικόνα των τριτοκοσμικών διαφημίσεων στην αίθουσα αφίξεων, των αποσκευών που ρίχνονται υπαίθρια στους ιμάντες παραλαβής.
Αυτή την εικόνα άραγε αξίζουμε να έχουμε στον έξω κόσμο; Αυτή είναι η εικόνα των ανθρώπων της Κύπρου, των δυναμικών κυπριακών εταιρειών που επεκτείνονται στο εξωτερικό; Αξίζει ο τουρισμός, η μεγαλύτερη πηγή εισοδήματός μας αυτό το χάλι; Δεν ξέρω ποιος φταίει, αν φταίει ο Ρούλης ο συντεχνιακός ή ο Φούλης ο υπουργός ή ο αρπακτούλης ο βουλευτής, ξέρω όμως ότι αυτοί που φταίνε με κάνουν να ντρέπομαι που πληρώνω τους φόρους μου. Το πλέον άσχημο, όμως, είναι πως θα ντρέπομαι για πολλά χρόνια ακόμη, αφού κανείς τους δεν βλέπει τον κόσμο να μας προσπερνά.
