Δημήτρης Λοττίδης
Φέτος συνειδητοποίησα πως το ανθρώπινο δικαίωμα στις διακοπές θα πρέπει να καταγραφεί στο χάρτη των δικαιωμάτων του ανθρώπου. Το δικαίωμα στο να ρεμβάζεις αμέριμνος σε μια βουνοπλαγιά και το αεράκι να σου παίρνει τα εναπομείναντα από τα άγχη της δουλειάς μαλλιά, βλέποντας το σούρουπο από τη μια και τα αυγουστιάτικο φεγγάρι να ξεπροβάλλει από την άλλη, είναι κάτι που δεν μπορεί κανείς να το στερήσει από τον συνάνθρωπό του. Οι διακοπές και το καλοκαιρινό σούρουπο είναι το ίδιο είτε είσαι στο «Four Seasons» είτε είσαι στο κάμπινγκ στον Ακάμα, η δε γαλήνη που σου δημιουργεί το αυγουστιάτικο φεγγάρι δεν εξαρτάται από το D&G μαγιώ ούτε από τη μάσκα ομορφιάς, αλλά μόνον από την ομορφιά που εκπέμπει η ψυχή σου εκείνη τη στιγμή. Εγώ πάντως προτιμώ το σκισμένο low budget τζιν παρά το κιτς των στολισμένων σαν χριστουγεννιάτικο δέντρο κυριών, που περιφέρονται στην παραλία σαν πραμαδευτάδες που δείχνουν το προϊόν τους. Αυτή η μετατροπή της παραλίας σε πασαρέλα και των διακοπών σε αγχώδη επιχείρηση αυτοπροβολής των κοιλιακών και της σιλικόνης, η οποία ξεπροβάλλει αστραφτερά από το χλιδάτο μπαλκόνι επώνυμου σχεδιαστή, έχει καταστρέψει την ανεμελιά των διακοπών, το μεδούλι δηλαδή…
Αυτή η αυτοκρατορία της υπερβολής μάς έχει κατακτήσει και στον τρόπο που εμείς φτιάχνουμε διακοπές για άλλους. Να μην επαναλάβω τα κακόγουστα ξενοδοχεία που κτίσαμε στη μεταπολεμική Κύπρο, ούτε την καταστροφή των ωραιότερων παραλίων της Μεσογείου, που βρίσκονται σε Πρωταρά και Αγία Νάπα, μια καταστροφή η οποία συγκρίνεται και ξεπερνά ίσως την καταστροφή της Αθήνας τη δεκαετία του ’60. Δεν θα επαναλάβω, επίσης, πως οι οικολόγοι της Κύπρου δεν ασχολούνται και ούτε προτείνουν τρόπους γιατρειάς των τραυματισμένων περιοχών της Λεμεσού, Πάφου και Αμμοχώστου. Για τις γενιές όμως που θα έρθουν, κάποιοι θα πρέπει να λογοδοτήσουν, κάποιοι θα πρέπει να εξηγήσουν γιατί δεν κτίστηκαν ο Πρωταράς και η Πάφος με βάση αρχιτεκτονικές προδιαγραφές, γιατί ορθώθηκαν παλάτια στην άμμο που έκρυψαν για πάντα την ανατολή του ήλιου.
Αυτό το κείμενο το έχετε μπροστά σας αρχές Σεπτεμβρίου. Εγώ όμως το γράφω Αύγουστο, πάνω σ’ ένα μπαλκόνι δωματίου σ’ ένα κυκλαδίτικο νησί. Στην πανοραμική θέα που ορθώνεται μπροστά μου κυριαρχεί μια ανατριχιαστικά άγονη πλαγιά, σαν όλες τις πλαγιές των Κυκλάδων. Αυτό το κακάσχημο τοπίο, ο άνθρωπος από κατάρα το μετέτρεψε σε ευλογία. Με εκνευριστικά πειθαρχημένο τρόπο, λες και οι Έλληνες έγιναν Γερμανοί, η ομοιογενής αρχιτεκτονική των λευκών χαμηλών και λιτών σπιτιών μαζί με τους πλακόστρωτους στενούς δρόμους (χωρίς «χάι γουέης») έδωσαν χρώμα στις άγονες πλαγιές, ζωντάνεψε το τοπίο από τον άνθρωπο και οι Κυκλάδες από ξερονήσια έγιναν ο πιο ποθητός χώρος διακοπών όλου του κόσμου, ακόμη και για ανθρώπους σαν εμένα που είναι ερωτευμένοι με το πράσινο και τα πεύκα του Ιονίου.
κάποιοι θα πρέπει να εξηγήσουν γιατί δεν κτίστηκαν ο Πρωταράς και η Πάφος με βάση αρχιτεκτονικές προδιαγραφές,
Είχα πολλά χρόνια να επισκεφτώ τις Κυκλάδες, από τις αρχές του ’90, όταν ως φοιτητής είχα γίνει σχεδόν επίτιμος δημότης Μυκόνου. Η Ελλάδα του 2001 δεν έχει καμία σχέση μ’ αυτήν του ’90. Την αρπακολα την αντικατέστησε η οργάνωση, η ακαταστασία μετατράπηκε σε όραμα και οι αετονύχηδες αντικαταστάθηκαν από ευγενικούς επιχειρηματίες που με χαμόγελο είναι πρόθυμοι να σου προσφέρουν τα πάντα. Η οργάνωση των παραλίων είναι υποδειγματική, οι ταβέρνες πάνω στο κύμα λειτουργούν με οργάνωση ηλεκτρονικού υπολογιστή και η αύξηση των τουριστών έφερε μόνο μια ελεγχόμενη ανάπτυξη με βάση σχέδιο και σεβασμό στο περιβάλλον. Τα βρώμικα δωμάτια χωρίς κλιματισμό του ’90 αντικαταστάθηκαν από προσεγμένα πολυτελή ξενοδοχεία με spa, τα οποία όμως απ’ έξω εξακολουθούν να μοιάζουν με σπιτάκια λευκά χωρίς δεύτερο όροφο! Το πιο σημαντικό όμως είναι πως οι τουρίστες τρώνε το ίδιο φαγητό με τους Έλληνες. Έχετε ποτέ φανταστεί τον εαυτό σας να τρώει σε τουριστικά εστιατόρια της Αγίας Νάπας κυπριακούς μεζέδες; Φυσικά όχι, και όλοι ξέρουμε γιατί…
Αν εμείς στην Κύπρο το ’80 δώσαμε μαθήματα γρήγορης ανάπτυξης και επιχειρηματικού οργασμού που βγήκε μέσα από στάκτες, στην Ελλάδα σήμερα δίνουν παράσταση αναγεννημένου κράτους που από τριτοκοσμικό μέσα σε μια δεκαετία έγινε ευρωπαϊκό με ηγετική θέση στην περιφέρειά του. Έχω δε την άποψη πως έχουμε να διδαχθούμε πολλά από τη σημερινή Ελλάδα. Να διδαχθούμε πόσο αισθητικά απαράδεκτες είναι οι ταμπέλες νέον στις τουριστικές περιοχές, πως η μαζικότητα δεν μπορεί να είναι εις βάρος της ποιότητας. Πως δεν κερδίζουμε τους τουρίστες με επιγραφές «English breakfast». Στις Κυκλάδες δεν είδα ούτε μια επιγραφή που να λέει «καραοκι» ούτε «baked potatoes». Εν αντιθέσει είδα πολλές που να λένε «Greek salad» και «Μουσακά». Αν αυτό σημαίνει κάτι στους ιθύνοντες του ΚΟΤ…
