Δημήτρης Λοττίδης
Στην ιστορία της ανθρωπότητας είτε ζήσαμε εμείς οι ίδιοι διάφορες φάσεις και τάσεις είτε μάθαμε για άλλες εποχές, σε συγκεκριμένες χρονικές περιόδους κυριαρχούσαν συγκεκριμένες ιδέες, προσεγγίσεις ακόμη και επαναστάσεις. Οι δεκαετίες του ’60 και ’70 ήταν αφιερωμένες στην ανακάλυψη και διάδοση των μηχανών που έκαναν τη ζωή πολύ πιο εύκολη. Το πλυντήριο, η τηλεόραση, η Hoover, τα ψυγεία και τα πρώτα μαζικής παραγωγής και φιλικά στους οδηγούς αυτοκίνητα κυριαρχούσαν στη ζωή των μοντέρνων τότε οικογενειών. Η δεκαετία του ’80 σφραγίστηκε με τη μαζική εξάπλωση των υπολογιστών και της προσέγγισης «όσα περισσότερα τόσο καλύτερα». Ήταν οι χρονιές του κιτς, που στην Ελλάδα βρήκε την έκφρασή του στο σοσιαλισμό των μπουζουκιών και της μαγκιάς. Η δεκαετία του ’90 ήταν η δεκαετία της πληροφόρησης. Της ανάπτυξης των Μέσων για διάδοση πληροφοριών είτε αυτές ήταν τσόντες στο δορυφόρο ή οι Financial Times δωρεάν στο διαδίκτυο. Γύρω από αυτήν την επανάσταση περιστράφηκαν και οι πόλεμοι (του Κόλπου και της Γιουγκοσλαβίας), αλλά και η παγκόσμια οικονομία με ναυαρχίδα τον περίφημο Nasdaq. Είτε εννοούσαμε το κινητό και την ανταλλαγή πληροφοριών σε κάθε δευτερόλεπτο της ζωής μας είτε είχαμε να κάνουμε με το fashion TV, η ουσία ήταν μία: «μετάδοση μηνυμάτων εικόνων και τάσεων».
Στην Κύπρο τη δεκαετία του ’90 την ζήσαμε ως την «Ελληνική Επανάσταση». Εκεί που το Ογδόντα πήγαμε να πιστέψουμε ότι είμαστε «φοίνικες» και κατεβήκαμε από τα δέντρα (χουρμαδιές) της Συρίας, ξαφνικά εμφανίστηκαν τα ελληνικά κανάλια, οι ελληνικές εφημερίδες, οι Αθηναίες γκόμενες, ο Σημίτης και η Μενεγάκη, ο Φώσκολος και η Ρούλα, και άρχισαν τα παιδιά να μιλούν ελληνικά στο σχολείο! Λες και βγήκαν όλα από τη Λάμψη και το Καλημέρα Ζωή! Για ένα πράγμα πρέπει να ευχαριστούμε ως κοινωνία τον ΑNT1: Έμαθε στα παιδιά να μιλούν ελληνικά! Όταν σήμερα βλέπεις στην τηλεόραση μπόμπιρες από το Α΄ Στροβόλου, νομίζεις πως είναι το ΙΓ Κυψέλης!
Εκεί που το ΄80 πήγαμε να πιστέψουμε ότι είμαστε «φοίνικες» και κατεβήκαμε από τα δέντρα (χουρμαδιές) της Συρίας, ξαφνικά εμφανίστηκαν τα ελληνικά κανάλια..
Η πρώτη δεκαετία του νέου αιώνα μέχρι στιγμής είναι αφιερωμένη στην αισθητική. Στην αισθητική ως design, ως λειτουργικότητα και ως προσέγγιση ζωής. Δεν ξέρω αν είναι η αισθητική του μίνιμαλ ή της υπερβολής, σίγουρα όμως είναι η θεοποίηση της αισθητικής ως σημείο αναφοράς στην καθημερινότητα. Τα κινητά τώρα δεν τα διαλέγουμε επειδή έχουν τις τάδε λειτουργίες, αλλά επειδή έχουν το συγκεκριμένο σχεδιασμό, τα συγκεκριμένα χρώματα και μεγέθη, και ταιριάζει ο σχεδιασμός με το στυλ του χρήστη. Τα έπιπλα δεν τα διαλέγουμε επειδή είναι αναπαυτικά, αλλά επειδή είναι το σχέδιο του τάδε Ιταλού designer και ως έργο τέχνης έχει χώρο στο σπίτι μας. Μάλιστα, κάποτε κτίζουμε και τα σπίτια μας για να ταιριάζουν με τα σχέδια των Ιταλών επιπλοποιών! Τα ξενοδοχεία που μας αρέσουν δεν είναι τα μεγάλα και υπερπολυτελή, που θεοποιούσαμε το ογδόντα και ενενήντα, αλλά τα προσεγμένα στην αισθητική, τα οποία δένουν με το περιβάλλον, τα οποία προσέχουν την κάθε λεπτομέρεια από το αν τα φυτά είναι ντόπια και εναρμονισμένα με το χώρο μέχρι το αν το φαγητό σερβίρεται στη σωστή θερμοκρασία. Το φαγητό, που στη δεκαετία του ’80 και ’90 το αξιολογούσαμε με βάση τις ντουζίνες με τα πιάτα των «μεζέδων» στις κυπριακές ταβέρνες, σήμερα το προσεγγίζουμε με βάση την εμφάνισή του, το περιβάλλον του χώρου και το αν είναι υγιεινό ή όχι. Τις γυναίκες δεν τις ερωτευόμαστε επειδή και μόνο είναι καλοί χαρακτήρες και έχουν προίκα, αλλά και επειδή ταιριάζουμε μαζί σε θέματα αισθητικής στη συμπεριφορά, αισθητικής ρούχων, ζωής, lifestyle. Μάλιστα, δεν μας επηρεάζει πλέον αν είναι «γνήσια» κούκλα ή αν κτύπησε πρόσφατα μια πλαστική μύτης και ενισχύσεις στήθους, κάθε άλλο θα έλεγα… Τους πολιτικούς πλέον δεν τους διαλέγουμε μόνο αν έχουν πείρα, διπλώματα και λέγειν, αλλά και αν ντύνονται σωστά, συμπεριφέρονται με συγκεκριμένη αισθητική και αν η φατσούλα τους είναι φιλική στη δική μας αισθητική. Δείτε, για παράδειγμα, τις συνόδους κορυφής της ΕΕ. Πού είναι οι εποχές του χοντρού Κολ, του μύωπα Μέιτζορ, του άσχημου Μιτεράν, του μάγκα Παπανδρέου; Στη θέση τους τώρα είναι όλοι βγαλμένοι από τα cityspa: Αθναρ, Μπλερ, Σρέντερ, Μπερλουσκόνι, Γιωργάκης Παπανδρέου, μέχρι και ο Σημίτης έβαλε γυαλιά τιτάνιουμ μπας και φτιάξουν λίγο γι’ αυτόν τα πράγματα…
Μέσα σε αυτή την προσέγγιση, η οποία δεν επιβάλλεται από συγκεκριμένο κέντρο εξουσίας, αλλά από τον ίδιο το χρόνο και τον κόσμο, θεωρώ πως στην Κύπρο τα τελευταία χρόνια έχουμε κάνει άλματα προόδου. Πλέον δεν μας φτιάχνει η ποσότητα και η υπερβολή, αλλά η ποιότητα και η αισθητική. Αισθητική, η οποία έχει όμως ακόμη πολύ δρόμο να διανύσει. Τον τελευταίο μήνα πήρα πολλά τηλεφωνήματα και επιστολές γονιών, που διαμαρτύρονταν για το θέμα του περασμένου τεύχους με τίτλο «New kids on the rock», το οποίο αναφαίρετο στον τρόπο λειτουργίας και αισθητικής ενός μέρους της σημερινής νεολαίας των 16-17 χρόνων. Συμφωνώ πως κάναμε δύο λάθη: 1ο Φωτογραφήσαμε ανήλικους, έστω και αν γνώριζαν επακριβώς το λόγο που φωτογραφίζονταν. 2ο Δεν καυτηριάσαμε αρκετά τα όσα συμβαίνουν σε επίπεδο αισθητικής με τα συγκεκριμένα παιδιά, με τη γνώση και ανοχή των γονιών τους.
Αν κατά τη δεκαετία του ’80 και ’90 ήταν «μαγκιά» να καπνίζεις όντας μαθητής, το 2002 στην εποχή της αφθονίας, της τεχνολογίας και του fashion, είναι τουλάχιστον oldies να καταφεύγεις σε μεθοδολογίες του περασμένου αιώνα για να αυτό-επιβεβαιωθείς ως έφηβος και νιάτο. Είναι δε τραγικό αισθητικά να βάζεις κρίκους (πέντε κρίκοι ένα τάλιρο, για περάστεεε) σε όλο το κορμί, κάνοντας «επανάσταση». Τάση, η οποία κυριαρχούσε στην Ευρώπη στα μέσα της περασμένης δεκαετίας, πριν οκτώ χρόνια δηλαδή! Όλα αυτά στην παγκοσμιοποιημενη εποχή του μίνιμαλ, της καθαρής φατσούλας, του playstation και του Philip Starck. Το χειρότερο, όμως, απ’ όλα είναι το γεγονός πως αντί οι γονείς να εξηγήσουν όλα τα πιο πάνω στα παιδιά τους, διαμαρτύρονται στο must για το τι τα παιδιά τους είπαν στο περιοδικό! Και η δικιά μου η μάνα, όμως, ακόμη λέει πως εγώ είμαι το πιο καλό παιδί του κόσμου. Δυστυχώς δεν είμαι, αν και αυτή πάντα θα νομίζει το αντίθετο…
