Αφροδίτη Δερματά
Τον τελευταίο χρόνο έχω ξεκινήσει στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μια σειρά από Reels με τίτλο «Οι ιστορίες πίσω από τα τραγούδια». Πάντα μου άρεσε να μαθαίνω και στη συνέχεια να διηγούμαι τις ιστορίες που κρύβονται πίσω από αγαπημένα τραγούδια. Ήταν, μάλιστα, ένα μικρό αφιέρωμα που συνήθιζα να κάνω κατά καιρούς στο ραδιόφωνο, με αφορμή τα γενέθλια ή τον θάνατο κάποιου τραγουδιστή, συνθέτη ή στιχουργού.
Τα σχόλια των ακροατών ήταν ιδιαίτερα θερμά και έτσι πήρα το θάρρος να μεταφέρω αυτές τις ιστορίες και στο ευρύτερο κοινό των social media. Μια πρωτοβουλία που, σε γενικές γραμμές, έχει τύχει ανέλπιστα θετικής αποδοχής από τους χρήστες.
Εντούτοις, παρά το γεγονός ότι δεν προκαλώ, δεν εκφράζω προσωπικές απόψεις, δεν επιλέγω εξεζητημένα ή προκλητικά ντυσίματα και διατηρώ ένα προφίλ καθαρά ενημερωτικό, τα κακεντρεχή σχόλια δεν λείπουν. Ευτυχώς, αποτελούν ένα πολύ μικρό ποσοστό, αφού περίπου το 98% των σχολίων που λαμβάνω είναι θετικά. Δεν θα πω ότι επηρεάζομαι, ούτε ότι στέκομαι ιδιαίτερα σε αυτά. Ομολογώ, όμως, ότι πολλές φορές τα διαβάζω με ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Για να μην πω ότι ορισμένα με διασκεδάζουν κιόλας!
Έχω, για παράδειγμα, δεχθεί ένα ολόκληρο γλωσσολογικό πόρισμα από κυρία, η οποία μου ανέλυσε ενδελεχώς πόσο κουραστικό και σφυριχτό είναι το σίγμα μου και πόσο λυπάται για μένα, καθώς, αν συνεχίσω έτσι, θα αναγκαστεί να με κάνει unfollow γιατί της σπάω τα νεύρα. Μια άλλη κατηγορία σχολίων αφορά σε τραγούδια που γράφτηκαν κατά την περίοδο της δικτατορίας. Εκεί, ενώ εγώ απλώς παραθέτω ιστορικά γεγονότα, εμφανίζονται πάντα κάποιοι πρόθυμοι να σχολιάσουν: «Και τώρα, κορίτσι μου, δεν έχουμε χούντα; Τι νομίζεις; Τα έχεις ζήσει όλα αυτά και μας τα λες;».
Φυσικά, δεν λείπουν και οι σχολαστικοί διορθωτές της ιστορίας. Εκείνοι που θα σπεύσουν να επισημάνουν ότι ένα τραγούδι δεν γράφτηκε στην οδό Πόντου 26, όπως ανέφερα, αλλά στην οδό Πόντου 27, επειδή εκεί έμενε ο τάδε στιχουργός. Μια λεπτομέρεια που, ομολογουμένως, δεν αλλάζει και ιδιαίτερα την ιστορία του τραγουδιού!
Έχω δεχθεί, επίσης, αρνητικά σχόλια για το κόκκινο κραγιόν μου, για το γεγονός ότι δεν αφήνω τα τραγούδια να ακουστούν μέχρι το τέλος -κάτι που, λόγω πνευματικών δικαιωμάτων, είναι αδύνατο- αλλά και ένα από τα κορυφαία: «Έλεος με το μικρόφωνο που κρατάτε, αυτό το πράγμα έχει καταντήσει μάστιγα!».
Αυτό ήταν από τα λίγα σχόλια στα οποία δεν κρατήθηκα και απάντησα: «Αν είναι η μόνη μάστιγα που αντιμετωπίζετε στη ζωή σας, τότε πρέπει να είστε πολύ χαρούμενος άνθρωπος».
Κάπου εκεί, λοιπόν, συνειδητοποιείς ότι στα social media δεν χρειάζεται απαραίτητα να προκαλέσεις για να γίνεις αντικείμενο κριτικής. Αρκεί απλώς να εκτεθείς.
Και κάπως έτσι φτάνω στο περιστατικό που με έκανε να γράψω αυτό το κείμενο.
Σήμερα το πρωί έπεσα πάνω σε μια ανάρτηση της Μάγκυς Χαραμπίδου, η οποία περπάτησε με αυτοπεποίθηση μοντέλου στην 38η Fashion Week, φορώντας ένα αποκαλυπτικό μπλε φόρεμα. Και κάπου εκεί άρχισε το πανηγύρι των σχολίων. Ένα μεγάλο ποσοστό τους ήταν, επιεικώς, απαράδεκτο. Η ρητορική μίσους και η χυδαιότητα περίσσευαν.
«Πού πάει η γριά με το κοντό φόρεμα;», «Πώς είναι έτσι;», «Ποτέ δεν μου άρεσε αυτή η αλογομούρα» και πολλά ακόμη σχόλια που δύσκολα μπορεί κανείς να πιστέψει ότι γράφονται τόσο εύκολα και δημόσια.
Αυτό, όμως, που μου έκανε ακόμη μεγαλύτερη εντύπωση ήταν ότι πολλά από τα πιο επιθετικά σχόλια προέρχονταν από γυναίκες. Από περιέργεια, άρχισα να επισκέπτομαι ορισμένα από τα προφίλ τους. Και αναρωτήθηκα: Τι είναι αυτό που κάνει μια γυναίκα να αισθάνεται την ανάγκη να απαξιώσει με τόση σκληρότητα μια άλλη γυναίκα; Ποια ανάγκη εξυπηρετεί αυτή η δημόσια επίθεση; Και κυρίως, γιατί η εμφάνιση μιας άλλης γυναίκας μάς αφορά τόσο πολύ;
Τα social media έχουν μετατραπεί σε μια αρένα δημόσιας κριτικής, όπου η εμφάνιση, το σώμα, η ηλικία και οι προσωπικές επιλογές των γυναικών βρίσκονται διαρκώς στο επίκεντρο. Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι πολλές από τις πιο σκληρές επιθέσεις προέρχονται από άλλες γυναίκες. Ειρωνικά σχόλια για τα κιλά, το πρόσωπο, το ντύσιμο, τις αισθητικές παρεμβάσεις ή ακόμη και την ηλικία μιας γυναίκας εμφανίζονται καθημερινά κάτω από φωτογραφίες και αναρτήσεις.
Τι κρύβεται, όμως, πίσω από αυτή τη συμπεριφορά; Προφανώς η ζήλια, η ανασφάλεια, η ανάγκη για επιβεβαίωση και η διαρκής σύγκριση είναι μερικοί από τους παράγοντες που ενδέχεται να τροφοδοτούν αυτή την τοξικότητα. Σε μια ψηφιακή πραγματικότητα όπου η εικόνα αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη αξία, η αυτοπεποίθηση, η επιτυχία ή ακόμη και η εξωτερική εμφάνιση μιας άλλης γυναίκας μπορεί να γίνουν αφορμή για αρνητικά σχόλια.
Την ίδια στιγμή, τα κοινωνικά στερεότυπα εξακολουθούν να συντηρούν έναν άτυπο ανταγωνισμό μεταξύ των γυναικών, σαν να πρέπει διαρκώς να αποδεικνύουν ποια είναι πιο όμορφη, πιο νέα, πιο αδύνατη ή πιο επιθυμητή. Έτσι, το γυναικείο σώμα παραμένει αντικείμενο δημόσιας αξιολόγησης, με την κριτική να μην έχει τέλος. Αν μια γυναίκα είναι πολύ αδύνατη, θα σχολιαστεί. Αν έχει καμπύλες, επίσης. Αν επιλέγει να μεγαλώνει φυσικά, θα της καταλογίσουν ότι παραμελεί τον εαυτό της. Αν κάνει αισθητικές παρεμβάσεις, θα κατηγορηθεί ότι έχει αλλοιώσει την εμφάνισή της. Τελικά, φαίνεται πως ό,τι κι αν κάνει, πάντα κάποιος θα βρεθεί να της υποδείξει πώς θα έπρεπε να είναι.
Και το πιο στενάχωρο είναι ότι αντί να ενθαρρύνουμε η μία την άλλη να αισθανόμαστε ελεύθερες μέσα στο σώμα μας, στην ηλικία μας και στις επιλογές μας, συχνά γινόμαστε οι πιο αυστηροί κριτές μας.
Δεν χρειάζεται να συμφωνούμε με όλα, ούτε να βρίσκουμε όλες τις γυναίκες όμορφες. Δεν χρειάζεται καν να μας αρέσει το ντύσιμο, το μακιγιάζ ή οι επιλογές τους. Υπάρχει, ωστόσο, μια τεράστια απόσταση ανάμεσα στο προσωπικό γούστο και στην προσβολή. Και αυτή την απόσταση καλό θα ήταν να μάθουμε να τη σεβόμαστε.
Γιατί η πραγματική αυτοπεποίθηση δεν χρειάζεται να στηρίζεται στην απαξίωση κανενός. Και η γυναικεία αλληλεγγύη δεν σημαίνει ότι πρέπει να συμφωνούμε σε όλα, αλλά ότι μπορούμε να αφήνουμε η μία την άλλη να υπάρχει, να εκφράζεται, να μεγαλώνει, να ντύνεται όπως θέλει και να αισθάνεται όμορφα χωρίς να χρειάζεται να απολογείται.
Δεν χρειάζεται να βρίσκεις μια άλλη γυναίκα όμορφη για να της φερθείς με σεβασμό. Και σίγουρα δεν χρειάζεται να τη μειώσεις για να νιώσεις εσύ καλύτερα με τον εαυτό σου.
Υ.Γ. Για όσους θέλουν να παρακολουθούν τις «Ιστορίες πίσω από τα τραγούδια» και τις υπόλοιπες μουσικές μου αναζητήσεις, μπορείτε να με βρίσκετε στα social media μου:
Instagram: https://www.instagram.com/afroditedermata/?hl=el
Facebook: https://www.facebook.com/profile.php?id=100071892318678
Tik Tok: https://www.tiktok.com/@afroditedermata
Youtube https://www.youtube.com/@afroditidi5644
