Μαρία Καραμάνου
Αρκεί να μπεις σε ένα από τα παλιά της στέκια. Μαγαζιά που δεν είναι απλώς χώροι διασκέδασης, αλλά κομμάτι της ταυτότητας της πόλης, εκεί όπου ο χρόνος μοιάζει να έχει σταματήσει και κάθε τραπέζι έχει κάτι να σου πει… Από γενιά σε γενιά, από εποχή σε εποχή, παραμένουν εκεί σταθερά, αυθεντικά και γεμάτα αναμνήσεις. Και όλα, κατά περίεργο λόγο, είναι γένους θηλυκού.
Ξεκινήσαμε το δικό μας «ταξίδι στον χρόνο» από ένα από τα πιο εμβληματικά μαγαζιά, το Plato’s Bar. Άνοιξε το 1987, σε μια εποχή που η νυχτερινή ζωή της Λευκωσίας ήταν εντελώς διαφορετική. Τότε, τα «μπαρ» δεν είχαν τη μορφή που γνωρίζουμε σήμερα, κυριαρχούσαν οι ντίσκο και τα καμπαρέ, ενώ τα pub-style μαγαζιά ήταν σχεδόν ανύπαρκτα.
Ο χώρος πριν μετατραπεί σε μπαρ λειτουργούσε ως εντευκτήριο νεολαίας κόμματος, μέχρι που ο Αρμένιος Πουζάντ Νατζαριάν αποφάσισε να δημιουργήσει κάτι εντελώς διαφορετικό για την εποχή.
Από τότε μέχρι σήμερα, η Plato’s δεν μπήκε ποτέ στον πειρασμό να αλλάξει δραστικά. Όπως αναφέρει στο must και ο γενικός διευθυντής, κ. Λεωνίδας, «δεν μπήκε στον πειρασμό να κάνει ανακαινίσεις και να αλλάξει κάτι». Η εμπειρία στην Plato’s είναι κάτι παραπάνω από ένα απλό ποτό. Τα τέσσερα τζάκια τον χειμώνα δημιουργούν μια ζεστή, σχεδόν κινηματογραφική ατμόσφαιρα, ενώ η μουσική, από rock και blues μέχρι jazz και jazz funk, λειτουργεί σαν φυσική προέκταση του χώρου.
Από τις περιόδους που πέρασε το μαγαζί, μία ξεχωρίζει ιδιαίτερα, η περίοδος μετά την έκρηξη στο Μαρί. «Για εβδομάδες δεν είχαμε κανονικό ρεύμα και λειτουργούσαμε με κεριά και CD players με μπαταρία. Παρ’ όλα αυτά ήμασταν τρελά απασχολημένοι», θυμάται. Μια εικόνα που αποτυπώνει ακριβώς τι σημαίνει αυτό το μαγαζί για τον κόσμο του.
Φυσικά, η νυχτερινή ζωή της Λευκωσίας έχει αλλάξει πολύ από το 1987 μέχρι σήμερα, και όμως, η Plato’s παραμένει αγαπημένη. Γιατί; «Κάποιος που μπαίνει στον χώρο ξέρει τι θα βρει σε φαγητό, ποτό, μουσική, χωρίς εκπλήξεις».
Μάλιστα, μια από τις πιο όμορφες «νέες» προσθήκες προέκυψε εντελώς αυθόρμητα. Το καλοκαίρι του 2024, ένα πάρτι γενεθλίων μουσικών εξελίχθηκε σε μια μοναδική βραδιά. «Στο τέλος της βραδιάς, ο Δημήτρης πρότεινε να το ξανακάνουμε, τα υπόλοιπα είναι ιστορία», αναφέρει. Έτσι γεννήθηκαν τα jam sessions, που σήμερα πραγματοποιούνται κάθε Τρίτη (και περιστασιακά τις Κυριακές) με το Bopsters Trio.
Παρόλα αυτά, οι ίδιοι κρατούν ισορροπία: «Δεν θέλουμε να κάνουμε την Plato’s χώρο ζωντανής μουσικής».
Δείτε βίντεο από τις βραδιές Jazz:
Ένα από τα μαγαζιά που παραμένουν αναλλοίωτα στον χρόνο είναι και η Reckless, ένα από τα πιο ιστορικά και αυθεντικά στέκια της Λευκωσίας, που από το 1988 μέχρι σήμερα συνεχίζει να γράφει τη δική του ιστορία. Είναι ένα μέρος που μεγάλωσε γενιές κυριολεκτικά. Όπως λένε και οι ίδιοι, από τα μεγαλύτερα «παράσημά» του είναι ότι έχει φιλοξενήσει τρεις γενιές, παππού, πατέρα και εγγονό, και αυτό από μόνο του λέει πολλά.
Όλα ξεκίνησαν το 1988, όταν ο Γιάννος Ιωαννίδης, μόλις 21 ετών και επιστρέφοντας από σπουδές δημοσιογραφίας, πήρε μια αυθόρμητη απόφαση, να ανοίξει μια μπυραρία. Το όνομα; Προέκυψε ένα βράδυ με φίλους, γράφοντας ιδέες σε ένα χαρτί. Τελικά, επικράτησε το Reckless, εμπνευσμένο από την ομώνυμη ταινία του 1984. «Μπορεί να σημαίνει ριψοκίνδυνος, αλλά στα κυπριακά είναι ο “σικκημετζιής”», λέει γελώντας.
Ρωτώντας τον για το μυστικό της επιτυχίας, η απάντηση είναι απλή και ξεκάθαρη: «Η μυστική συνταγή είναι απλώς να αγαπάς αυτό που κάνεις. Δεν υπάρχει κάτι άλλο». Όποιος περάσει την πόρτα του ξέρει τι θα βρει, τεράστια ποικιλία από μπύρες και ουίσκι (από τις μεγαλύτερες στην Κύπρο), δικές τους εισαγωγές, μπιλιάρδο και κλασική ροκ μουσική.
«Δεν είναι τόσο η μουσική», λέει ο ίδιος, «είναι η ατμόσφαιρα και η νοοτροπία». Η Reckless είναι ανοιχτή 365 μέρες τον χρόνο και έχει κλείσει μόνο μία φορά, στα ’90s, για ανακαίνιση. Όπως είναι φυσικό, ο κόσμος έχει αλλάξει, η διασκέδαση έγινε πιο «εσωστρεφής», οι συνήθειες διαφοροποιήθηκαν και οι έξοδοι δεν είναι όπως παλιά και όμως, η Reckless παραμένει σημείο αναφοράς.
Από τις πολλές στιγμές που θυμάται, μία ξεχωρίζει: «Ένας φίλος ήρθε με μια Αγγλοκύπρια κοπέλα. Εκείνος… δεν άντεξε τις μπύρες, κατέληξε στην τουαλέτα, ενώ εκείνη αν και είχε πιει το ίδιο ήταν μια χαρά. Όπως εξήγησε, ο πατέρας της είχε μπυραρία στην Αγγλία και είχε συνηθίσει».
Αν υπάρχει ένα μαγαζί στη Λευκωσία που συνδυάζει αυθεντική pub αισθητική, σταθερή ποιότητα και διαχρονικό vibe, αυτό είναι η Babylon. Από το 1988 μέχρι σήμερα, παραμένει ένα από τα πιο κλασικά στέκια της πόλης, αποδεικνύοντας ότι όταν κάτι γίνεται με μεράκι και συνέπεια, δεν χάνεται στον χρόνο. Στεγασμένο σε ένα πανέμορφο σπίτι με μεγάλη αυλή, η Babylon δεν είναι απλώς μια μπυραρία, είναι εμπειρία.
Η Babylon άνοιξε τις πόρτες του τον Νοέμβριο του 1988 και από το 1993 πέρασε στα χέρια των ανθρώπων που ήδη δούλευαν εκεί και το κρατούν μέχρι σήμερα. Αυτή η συνέχεια είναι και το μυστικό του, οι ίδιοι άνθρωποι, η ίδια φιλοσοφία, το ίδιο feeling.
Με έντονη επιρροή από αγγλικό pub έχει δύο τζάκια, μπιλιάρδο, τεράστια αυλή που αποτελεί σημείο αναφοράς το καλοκαίρι και μεγάλη ποικιλία σε μπύρες, ουίσκι, gin και cocktails. Η μουσική; Πάντα ξένη, ροκ, blues και soul.
Όπως μας λέει χαρακτηριστικά η σύζυγος ενός εκ των ιδιοκτητών «θεωρώ ότι το περιβάλλον είναι αυτό που κάνει το μαγαζί αγαπημένο. Και φυσικά η συνέπεια, το φαγητό παραμένει ποιοτικό και οι τιμές όσο πιο χαμηλές και προσιτές γίνεται για τον κόσμο». Και συνεχίζει: «Συμβαδίζουμε με την κρίση και τον καιρό. Ο κόσμος έχει αλλάξει, οι συνήθειες έχουν αλλάξει, ειδικά μετά τον Covid. Χρειάστηκε χρόνος για να επιστρέψει ο κόσμος στο να βγαίνει απλά για να καθίσει και να χαλαρώσει».
Ένα από τα πιο εντυπωσιακά στοιχεία της Babylon είναι το κοινό του, από 18 μέχρι 80 ετών, παρέες, κόσμος για after work drinks, οικογένειες... Σε αντίθεση με άλλα μαγαζιά, η Babylon δεν επένδυσε ποτέ στη live μουσική, επενδύει στη σωστή μουσική και την ατμόσφαιρα. Το καλοκαίρι, η τεράστια αυλή γίνεται το απόλυτο meeting point, και τον χειμώνα το τζάκι δίνει άλλη αίσθηση.
Η Babylon, κάθε χρόνο διοργανώνει Full Moon Party, μια ετήσια, καθιερωμένη φιλανθρωπική εκδήλωση που φιλοξενείται στην μπυραρία, σκοπός της είναι η ενίσχυση των προγραμμάτων φροντίδας ατόμων τρίτης ηλικίας του Πολυδύναμου Κέντρου Λευκωσίας, προσφέροντας ζωντανή μουσική, φαγητό και διασκέδαση κάτω από το φως της πανσελήνου.
Αν υπάρχει ένα μαγαζί που μπορεί να πει ότι έχει δει… τα πάντα, αυτό είναι η Romylos. Μιλάμε για ένα από τα πιο ιστορικά pubs της Λευκωσίας, με ρίζες που φτάνουν πίσω στα τέλη της δεκαετίας του ’70, όταν άνοιξε το 1979 από τον Παναγιώτη Κυριάκου. Ένα αυθεντικό english pub στο κέντρο της πόλης, που όλα αυτά τα χρόνια έχει φιλοξενήσει τους πάντες, από εργάτες μέχρι υπουργούς, βουλευτές και δικαστές.
Το 2018 πέρασε στα χέρια του σημερινού ιδιοκτήτη, Ρένου Ιακωβίδη, ο οποίος όμως δεν είναι απλά ιδιοκτήτης, είναι… κομμάτι της ιστορίας του, αφού ήταν θαμώνας από το 1980. «Ακόμα και μόνος σου να έρθεις, εδώ δεν θα νιώσεις μόνος σου», λέει χαρακτηριστικά, περιγράφοντας ίσως καλύτερα από οτιδήποτε άλλο την ουσία του μαγαζιού.
Η διαχρονικότητα του δεν είναι τυχαία. Όπως εξηγείται, «ο προηγούμενος ιδιοκτήτης άνοιγε κάθε μέρα από τις 11 το πρωί μέχρι τις 2 τα ξημερώματα. Αυτή η συνέπεια έχτισε σχέση εμπιστοσύνης με τον κόσμο». Και αυτή η σχέση είναι που κρατά μέχρι σήμερα, με θαμώνες που επιστρέφουν εδώ και δεκαετίες.
Λίγο πιο «alternative», αλλά εξίσου ιστορικό, η New Division είναι από εκείνα τα μαγαζιά που δεν ακολούθησαν ποτέ τη μάζα και ίσως αυτό είναι που το κράτησε ζωντανό. Η ιστορία του ξεκινά ουσιαστικά από το 1985, όταν ο χώρος λειτουργούσε ως Nirvana, μέχρι το 1989 που γεννήθηκε το New Division, ένα όνομα εμπνευσμένο από τα συγκροτήματα «New Order» και «Joy Division».
Από τότε μέχρι σήμερα, άλλαξαν τοποθεσίες, μπήκαν νέοι συνεργάτες, έγιναν μικρές ανανεώσεις, αλλά η φιλοσοφία έμεινε ίδια, χαλαρότητα, αυθεντικότητα και καλή μουσική.
«Αυτό που αγαπά ο κόσμος εδώ είναι ότι υπάρχει μια ωραία μίξη ανθρώπων από διαφορετικά backgrounds, αλλά όλοι νιώθουν ότι ανήκουν», εξηγεί ο Μάριος Μακρίδης. Και συνεχίζει: «Πολλοί έρχονται για τον κήπο, άλλοι για τη μουσική. Παίζουμε rock, blues, αλλά και funk, ethnic και alternative. Πάντα είχαμε πιο “ανοιχτό” μουσικό χαρακτήρα».
Η New Division ήταν από τα πρώτα μαγαζιά στη Λευκωσία που έβαλαν DJs, ανοίγοντας τον δρόμο για μια νέα κουλτούρα διασκέδασης στην πόλη. Όπως μας λένε, η νυχτερινή ζωή έχει αλλάξει πολύ: «Παλιά δουλεύαμε κυρίως Σαββατοκύριακα, τώρα περισσότερο καθημερινές. Ο κόσμος πίνει λιγότερο, ειδικά οι πιο νέοι. Τα cocktails έγιναν μόδα και εμείς πήγαμε με το κύμα».
Και ίσως η πιο αυθεντική φράση που συνοψίζει το DNA του μαγαζιού: «Δεν μας ενδιέφεραν ποτέ μόνο τα λεφτά. Θέλαμε να περνάμε καλά. Πολλές φορές διασκεδάζαμε εμείς στο μπαρ και χρεώναμε τα μισά». Με έναν κήπο που λειτουργεί όλο τον χρόνο, μικρές αλλαγές χωρίς αλλοίωση του χαρακτήρα, η New Division παραμένει ένα από τα πιο αυθεντικά στέκια της πόλης.
