Μαρία Καραμάνου
Περισσότερο από μία εβδομάδα μαίνεται ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή μετά τις επιθέσεις των Ηνωμένες Πολιτείες και του Ισραήλ στο Ιράν. Οι εικόνες από τα μέτωπα, τις καταστροφές και τους ανθρώπους που βιώνουν τον πόλεμο κάνουν ξανά τον γύρο του κόσμου, θυμίζοντας ότι κάθε σύγκρουση αφήνει πίσω της όχι μόνο πολιτικές εξελίξεις, αλλά και στιγμές που χαράσσονται ανεξίτηλα στη συλλογική μνήμη.
Στην ιστορία της φωτογραφίας υπάρχουν ορισμένα καρέ που κατάφεραν να αποτυπώσουν την πιο ωμή, ανθρώπινη και συγκλονιστική πλευρά των πολέμων. Εικόνες που έγιναν σύμβολα μιας εποχής και άλλαξαν τον τρόπο με τον οποίο η κοινή γνώμη αντιλαμβάνεται τις συγκρούσεις.
Εξ αφορμής ανατρέχουμε στις πιο εμβληματικές φωτογραφίες πολέμου που σημάδεψαν τον 20ό και τον 21ο αιώνα και παρουσιάζουμε 25 από αυτές.
«Raising the Flag on Iwo Jima», 1945
Η εικόνα των Αμερικανών πεζοναυτών που υψώνουν τη σημαία των ΗΠΑ στο νησί Iwo Jima έγινε ένα από τα πιο γνωστά σύμβολα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Το στιγμιότυπο αποτυπώνει την κατάκτηση ενός στρατηγικού σημείου από τον αμερικανικό στρατό από τον φωτογράφο Joe Rosenthal.
«The Falling Soldier», 1936
Η φωτογραφία δείχνει έναν στρατιώτη τη στιγμή που πέφτει νεκρός από σφαίρα στον Ισπανικό Εμφύλιο Πόλεμο. Θεωρείται μία από τις πιο δυνατές απεικονίσεις του θανάτου στον πόλεμο, από τον φωτογράφο Robert Capa.
«Napalm Girl», 1972
Η μικρή Kim Phuc τρέχει γυμνή στον δρόμο μετά από επίθεση στον Πόλεμο του Βιετνάμ. Η φωτογραφία συγκλόνισε τον κόσμο και επηρέασε την κοινή γνώμη κατά του πολέμου, από τον φωτογράφο Nick Ut.
«Saigon Execution», 1968
Δείχνει τη στιγμή που ένας αξιωματικός της αστυνομίας εκτελεί έναν κρατούμενο στον δρόμο της Σαϊγκόν στον Πόλεμο του Βιετνάμ, από τον φωτογράφο Eddie Adams.
«Tank Man», 1989
Ένας άγνωστος άνδρας στέκεται μπροστά σε μια φάλαγγα τανκς στις Διαμαρτυρίες της Πλατείας Τιενανμέν και έγινε παγκόσμιο σύμβολο αντίστασης, από τον φωτογράφο Jeff Widener.
«Flag over Reichstag», 1945
Η σοβιετική σημαία υψώνεται στο Βερολίνο στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, από τον φωτογράφο Yevgeny Khaldei.
«Syrian Boy on the Beach», 2015
Το άψυχο σώμα του μικρού Aylan Kurdi στις ακτές της Τουρκίας κατά τη διάρκεια του Συριακού Εμφύλιου Πολέμου, από τον φωτογράφο Nilüfer Demir.
«Guernica Bombing Aftermath», 1937
Η εικόνα απεικονίζει την καταστροφή της πόλης Guernica στον Ισπανικό Εμφύλιο, από τον φωτογράφο Robert Capa.
«Rwandan Refugees», 1994
Πρόσφυγες Χούτου της Ρουάντα που περιμένουν ιατρική φροντίδα στην Τανζανία στη Γενοκτονία στη Ρουάντα, από τον φωτογράφο Gilles Peress.
«Afghan Girl», 1984
Το βλέμμα της μικρής Sharbat Gula έγινε παγκόσμιο σύμβολο προσφυγιάς στον Σοβιετικό πόλεμο στο Αφγανιστάν, από τον φωτογράφο Steve McCurry.
«Aleppo Child in Ambulance», 2016
Ο μικρός Omran Daqneesh κάθεται σιωπηλός σε ασθενοφόρο μετά από βομβαρδισμό στη Συρία, από τον φωτογράφο Mahmoud Raslan.
«Mariupol Maternity Hospital», 2022
Έγκυες γυναίκες μεταφέρονται τραυματισμένες μετά από βομβαρδισμό μαιευτηρίου στη Ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, από τον φωτογράφο Evgeniy Maloletka.
«D-Day Landing», 1944
Οι φωτογραφίες του φωτογράφου Robert Capa από την απόβαση στη Νορμανδία είναι από τις ελάχιστες που τραβήχτηκαν μέσα στη μάχη.
«Warsaw Ghetto Boy», 1943
Ένα μικρό αγόρι σηκώνει τα χέρια μπροστά σε Γερμανούς στρατιώτες κατά την εκκαθάριση του γκέτο της Βαρσοβίας στο Ολοκαύτωμα, από τα ναζιστικά αρχεία.
«Korean War», 1950
Ο λοχαγός πεζοναύτης Φράνσις «Άικ» Φέντον συλλογίζεται τη μοίρα του και τη μοίρα των ανδρών του, αφού του ανακοινώθηκε ότι η ομάδα του έχει σχεδόν εξαντλήσει τα πυρομαχικά της στον Πόλεμο της Κορέας το 1950, από τον φωτογράφο David Douglas Duncan.
«Execution in Tehran», 1979
Η φωτογραφία καταγράφει εκτέλεση στρατιωτικών αξιωματούχων μετά την Ιρανική επανάσταση, από τον φωτογράφο Jahangir Razmi.
«War in Afghanistan», 2001
Ο μαχητής των Ταλιμπάν είχε πυροβοληθεί στο στομάχι και σιγά σιγά και επώδυνα έφευγε. Η ειρηνική παράδοση αργότερα υπερισχύσε της εγγύησης ασφαλούς διέλευσης, κατά την οποία δεκάδες Ταλιμπάν που είχαν παραδοθεί πέθαναν από ασφυξία στο κοντέινερ που υποτίθεται ότι χρησιμοποιήθηκε για τη μεταφορά τους σε ασφαλή τοποθεσία, από τον φωτογράφο James Nachtwey.
«Sarajevo Sniper», 1992
Ένας Βόσνιος στρατιώτης ανταποδίδει τα πυρά στο κέντρο του Σεράγεβο, καθώς αυτός και πολίτες δέχονται πυρά από Σέρβους ελεύθερους σκοπευτές στον Πόλεμο της Βοσνίας, από τον φωτογράφο Mike Persson.
«Srebrenica Refugees», 1995
Χιλιάδες άνθρωποι εγκαταλείπουν την πόλη μετά τη σφαγή στον Πόλεμο της Βοσνίας, από τον φωτογράφο Gilles Peress.
«Kosovo's sorrow, war & innocence», 1999
Ο Κοσοβάρος πρόσφυγας Agim Shala, 2 ετών, περνάει μέσα από το συρματόπλεγμα στα χέρια των παππούδων του σε έναν καταυλισμό στο Κούκες της Αλβανίας, καθώς μέλη της μεγάλης οικογένειας Shala επανενώθηκαν μετά την εγκατάλειψή τους από το Πρίζρεν του Κοσσυφοπεδίου κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης και της εθνοκάθαρσης. Αυτός ο φράχτης ήταν το σκηνικό πολλών επανενώσεων και υπήρχαν δάκρυα χαράς και λύπης από την οικογένεια καθώς τα παιδιά περνούσαν μέσα από τον φράχτη, συμβολίζοντας την αθωότητα και τη φρίκη του πολέμου, από τον φωτογράφο Carol Guzy.
«Taliban Fighter», 2001
Ένας μαχητής των Ταλιμπάν κοιτάζει την κάμερα πριν από μάχη στον Πόλεμο στο Αφγανιστάν, από τον φωτογράφο Steve McCurry.
«Εκτέλεση των 200 στην Καισαριανή», 1944
Στη συλλογή Χόιερ βλέπουμε τις δραματικές στιγμές της εκτέλεσης των 200 Ελλήνων στην Καισαριανή από τα ναζιστικά στρατεύματα κατοχής την Πρωτομαγιά του 1944.
«Napalm Bomb Explosion», 1965
Η εικόνα δείχνει τον ουρανό να φωτίζεται από έκρηξη ναπάλμ στο Βιετνάμ. Το δραματικό καρέ αποτυπώνει τη σκληρότητα των βομβαρδισμών και τη δύναμη των όπλων που χρησιμοποιήθηκαν στον πόλεμο, από τον φωτογράφο Horst Faas.
«Afghan Refugees», 2001
Αφγανόπουλα πρόσφυγες κοιτάζουν από το παράθυρο του καταφυγίου τους στην πρώην σοβιετική πρεσβεία, ένα τεράστιο συγκρότημα εν μέσω της καταστροφής της δυτικής Καμπούλ στις 27 Νοεμβρίου 2001, από τον φωτογράφο Damir Sagolj.
«The Last Jew of Vinnitsa», 1941
Η φωτογραφία δείχνει έναν Εβραίο άνδρα λίγα δευτερόλεπτα πριν εκτελεστεί από μονάδα Einsatzgruppen στην Ουκρανία. Είναι από τα πιο ανατριχιαστικά τεκμήρια του Ολοκαυτώματος κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, από το ναζιστικό αρχείο.
