Άννα Πολυβίου
«Τι έγινε και έχασε το χρώμα του ο κόσμος;» είναι το ερώτημα και αν το σκεφτούμε καλά μπορεί να είναι αρκετά πιο βαθύ απ’ ότι μπορεί να πιστεύουμε.
Κάποτε ο κόσμος έμοιαζε πιο πολύχρωμος και ζωηρός. Τα αυτοκίνητα κυκλοφορούσαν σε έντονα κόκκινα, πράσινα, μπλε και κίτρινα χρώματα. Τα σπίτια είχαν πολύχρωμες κουζίνες και έπιπλα με προσωπικότητα. Τα ρούχα «ξεχώριζαν» και «φώναζαν» καλή διάθεση, τα λογότυπα των εταιρειών ήταν γεμάτα ένταση και ακόμη και καθημερινά, μικρά αντικείμενα δεν περνούσαν αδιάφορα.
Σήμερα, όμως, μοιάζει σαν ο κόσμος να πέρασε σιγά-σιγά μέσα από ένα φίλτρο αποχρωματισμού. Τα περισσότερα αυτοκίνητα είναι λευκά, μαύρα ή γκρι. Τα σπίτια και τα έπιπλα είναι σε πιο γήινες αποχρώσεις ή σκούρες αποχρώσεις. Τα κινητά, οι υπολογιστές, τα gadgets και τα ρούχα μας ακολουθούν την ίδια ουδέτερη αισθητική.
Πώς φτάσαμε, λοιπόν, σε έναν κόσμο που μοιάζει να έχει χάσει το χρώμα του;
photo from instagram @wealth
Η άνοδος του μινιμαλισμού
Ένας από τους βασικότερους λόγους που ο κόσμος φαίνεται να έχει χάσει το χρώμα του είναι η κυριαρχία του μινιμαλισμού τις τελευταίες δύο δεκαετίες κυρίως. Από τη διακόσμηση μέχρι τη μόδα και την τεχνολογία, το «less is more» έγινε σχεδόν παγκόσμια αισθητική φιλοσοφία, με τα social media να έχουν επηρεάσει σημαντικά σε αυτό.
Παράλληλα, μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας όπως η Apple συνέβαλαν στο να καθιερωθεί η εικόνα του ουδέτερου, καθαρού και πιο ήσυχου design: λευκό, ασημί, μαύρο, γκρι και οι αποχρώσεις αυτών. Το design έπρεπε να δείχνει κομψό, διαχρονικό, premium και ταυτόχρονα μινιμαλιστικό. Σιγά-σιγά, αυτή η αισθητική πέρασε παντού, από τα σπίτια και τα έπιπλα μέχρι τα αυτοκίνητα και τα ρούχα.
photo from instagram @wealth
Το έντονο και πιο ζωηρό χρώμα άρχισε να θεωρείται «θορυβώδες», υπερβολικό ή «λιγότερο σοβαρό», σε αντίθεση με τους ουδέτερους τόνους, που δίνουν την αίσθηση της τάξης, της σοβαρότητας και της ησυχίας.
Η αισθητική του «quiet luxury»
Τα τελευταία χρόνια, η μόδα επηρεάστηκε έντονα από την τάση του «quiet luxury» και του «old money aesthetic». Πρόκειται για μια αισθητική που αποφεύγει τις έντονες αποχρώσεις, τα μεγάλα λογότυπα και γενικότερα την υπερβολή.
Το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: η «αληθινή» πολυτέλεια δεν χρειάζεται να φωνάζει. Έτσι, οι γήινες και ουδέτερες αποχρώσεις έγιναν συνώνυμες της κομψότητας. Μπεζ, λευκό, σκούρο μπλε, γκρι και μαύρο άρχισαν να κυριαρχούν όχι μόνο στη μόδα αλλά και στη διακόσμηση, στα αυτοκίνητα, στα αντικείμενα και στη διαφήμιση.
photo from instagram @wealth
Τα social media και η αισθητική της ομοιομορφίας
Σημαντική επιρροή στο να χάσει ο κόσμος το χρώμα του έχουν και τα social media. Στο Instagram, στο Pinterest και στο TikTok, οι ουδέτερες παλέτες αποδείχθηκαν πιο «ασφαλείς» αισθητικά. Τα μπεζ σπίτια, τα λευκά outfits και τα γκρι backgrounds έγιναν πιο εύκολα αναγνωρίσιμα, πιο «καθαρά» στο μάτι και πιο εμπορικά.
Οι αλγόριθμοι ενίσχυσαν περαιτέρω αυτή την αισθητική, κάνοντάς την γνωστή σε κάθε γωνιά. Όσο περισσότερος κόσμος έβλεπε μινιμαλιστικά και αποχρωματισμένα περιβάλλοντα, τόσο περισσότερο τα συνέδεε με την ομορφιά, την επιτυχία και την κοινωνική αποδοχή, υιοθετώντας και ο ίδιος αυτή την αισθητική.
photo from instagram @wealth
Γιατί τα αυτοκίνητα έγιναν άσπρα, μαύρα και γκρι;
Η αλλαγή ωστόσο αυτή φαίνεται και στους δρόμους και πιο συγκεκριμένα στα αυτοκίνητα.
Στη δεκαετία του ’60, του ’70 και του ’80, τα αυτοκίνητα κυκλοφορούσαν σε κάθε έντονο χρώμα. Σήμερα όμως, η πλειοψηφία των νέων αυτοκινήτων παγκοσμίως πωλείται σε λευκό, μαύρο, γκρι ή ασημί χρώμα.
photo from instagram @wealth
Οι λόγοι είναι πολλοί:
- Τα ουδέτερα χρώματα μεταπωλούνται πιο εύκολα.
- Οι εταιρείες θεωρούν ότι αρέσουν σε περισσότερους ανθρώπους.
- Τα ουδέτερα χρώματα δείχνουν πιο premium και τεχνολογικά.
- Οι κατασκευαστές μειώνουν το κόστος παραγωγής όταν περιορίζουν τις επιλογές.
Η ψυχολογία πίσω από την απουσία χρώματος
Πέρα όμως από τη μόδα και το marketing, ίσως υπάρχει και κάτι βαθύτερο σε αυτό. Ζούμε σε μια εποχή υπερπληροφορίας. Εικόνες, βίντεο, ειδοποιήσεις και διαφημίσεις παντού ανταγωνίζονται καθημερινά για να μας τραβήξουν την προσοχή. Μέσα σε αυτό το χάος, οι ουδέτερες αποχρώσεις λειτουργούν σαν «οπτική ησυχία».
Το μπεζ, το λευκό και το γκρι δημιουργούν ένα περιβάλλον που μοιάζει πιο ήρεμο και λιγότερο αγχωτικό. Πολλοί ειδικοί θεωρούν ότι η στροφή προς τις ουδέτερες παλέτες είναι μια μορφή συλλογικής ανάγκης για ηρεμία και σταθερότητα σε μια περίοδο γεμάτη αβεβαιότητα. Με άλλα λόγια, ίσως ο κόσμος να μην έχασε το χρώμα του τυχαία. Ίσως απλώς κουράστηκε από την υπερβολική πληροφορία.
photo from instagram @wealth
Η παγκοσμιοποίηση της αισθητικής
Παλιότερα, κάθε εποχή και κάθε χώρα είχε τη δική της αισθητική ταυτότητα. Σήμερα όμως, η εικόνα που βλέπουμε online είναι σχεδόν ίδια παντού. Ένα καφέ στη Στοκχόλμη μοιάζει με ένα καφέ στο Λος Άντζελες. Ένα Airbnb στην Αθήνα μοιάζει με ένα διαμέρισμα στο Τόκιο. Η ίδια παλέτα, τα ίδια υλικά, η ίδια καθαρή εικόνα. Η παγκοσμιοποίηση και οι ψηφιακές πλατφόρμες δημιούργησαν μια κοινή, παγκόσμια αισθητική γλώσσα, την ουδέτερη.
photo from instagram @wealth
Μήπως το χρώμα επιστρέφει;
Παρόλο που ο κόσμος μοιάζει πιο αποχρωματισμένος από ποτέ, υπάρχουν σημάδια επιστροφής. Τα τελευταία χρόνια, βλέπουμε την επιστροφή πιο έντονων χρωμάτων στη μόδα, στο graphic design, στη διαφήμιση και στη διακόσμηση. Οι νεότερες γενιές αρχίζουν να κουράζονται από την «τέλεια ουδέτερη αισθητική» και αναζητούν ξανά προσωπικότητα, αυθεντικότητα και χαρακτήρα. Η άνοδος του retro design και των χρωματιστών αντικειμένων των ‘90s ίσως δείχνει ότι το χρώμα δεν έφυγε για πάντα από τον κόσμο.
