Ριάνα Στυλιανού
Συχνά νιώθω ότι βρίσκομαι σε ένα παιχνίδι ισορροπίας. Συναντώ καθημερινά γυναίκες στο εργασιακό περιβάλλον που καταφέρνουν να τα κάνουν όλα: επιτυγχάνουν υψηλές επιδόσεις στην καριέρα τους, φροντίζουν το σπίτι, την οικογένεια και τις κοινωνικές τους σχέσεις. Εξωτερικά, όλα φαίνονται άψογα. Εσωτερικά, όμως, υπάρχει μια σιωπηλή εξάντληση που δύσκολα αναγνωρίζεται.
Έχω παρατηρήσει ότι πολλές γυναίκες συνδέουν την αξία τους με την ικανότητά τους να «κρατούν τα πάντα υπό έλεγχο». Από μικρή ηλικία μαθαίνουμε να είμαστε οι υπεύθυνες, οι αξιόπιστες, οι «ακούραστες». Στις ηλικίες 30-40, αυτή η προσδοκία συχνά γίνεται καθημερινότητα: η επιτυχία στη δουλειά συνδυάζεται με την ανάγκη να διαχειριστούμε τα πάντα, από τα επαγγελματικά μέχρι τα προσωπικά καθήκοντα. Και το αποτέλεσμα είναι η υπερ-λειτουργικότητα, η συνεχής προσπάθεια να τα κάνουμε όλα χωρίς να αναγνωρίζουμε τα όρια μας.
Η εξάντληση δεν είναι πάντα φανερή. Δεν είναι θέμα απλώς φόρτου εργασίας. Είναι θέμα ταυτότητας: της πίεσης που νιώθουμε να αποδείξουμε ότι αξίζουμε, ότι τα καταφέρνουμε, ότι δεν αποτυγχάνουμε. Κάποιες φορές, ακόμη και σε ένα περιβάλλον εργασίας που δεν είναι τοξικό και όπου οι συνάδελφοι και η κουλτούρα είναι υποστηρικτικοί, η εσωτερική πίεση παραμένει. Βρισκω συχνά τον εαυτό μου να πέφτει σε αυτή την παγίδα, παλεύοντας να κρατήσω ισορροπία ανάμεσα στην απόδοση και στην ευεξία.
Σε περιόδους αβεβαιότητας, όπως οι πολεμικές συγκρούσεις, η οικονομική αναταραχή ή οι μεγάλες αλλαγές στην κοινωνία, αυτή η εσωτερική πίεση γίνεται ακόμη πιο έντονη. Η ανάγκη να τα καταφέρουμε «όλα» και να φανούμε δυνατές μπορεί να επιβαρύνει την ψυχική μας κατάσταση, ακόμα κι αν η δουλειά μας και το περιβάλλον γύρω μας είναι υποστηρικτικά.
Σύμφωνα με την Σοφία Yatsinska Γεωργίου, People-Pleasing Recovery & Calm Authority Coach, η αντιμετώπιση της υπερ-λειτουργικότητας ξεκινά με την αναγνώριση των προσωπικών ευθυνών. Είναι σημαντικό να ξεχωρίζει κανείς τι είναι πραγματικά δικό του και τι ανήκει σε άλλους, ώστε να μην αναλαμβάνει συνεχώς περισσότερα καθήκοντα από όσα μπορεί να διαχειριστεί. Παράλληλα, η διαχείριση αιτημάτων και η αποφυγή της άμεσης απάντησης σε κάθε ζήτημα, εκτός αν πρόκειται για επείγον, βοηθά στο να δημιουργηθεί ένα μικρό «χώρο» ανάμεσα στις υποχρεώσεις και την προσωπική ενέργεια.
Η θέσπιση ορίων, ακόμα και σε μικρή κλίμακα, αποτελεί ένα εργαλείο για τη μείωση της υπερφόρτωσης. Ένα σταθερό όριο την εβδομάδα, συνδεδεμένο με προσωπικές αξίες, μπορεί να λειτουργήσει ως σημείο αναφοράς για το τι είναι αποδεκτό και τι όχι, μειώνοντας παράλληλα την αίσθηση πίεσης.
Η διαχείριση της έντασης, μέσω απλών τεχνικών όπως οι αργές αναπνοές πριν από μια φορτισμένη αντίδραση, επιτρέπει την ψύχραιμη αντιμετώπιση δύσκολων καταστάσεων, διατηρώντας την ισορροπία και την αυτοκυριαρχία.
Τέλος, κρίσιμο στοιχείο αποτελεί ο επαναπροσδιορισμός της έννοιας της δύναμης. Η πραγματική δύναμη δεν έγκειται στο να τα κάνουμε όλα, αλλά στην ικανότητα να αναγνωρίζουμε τι δεν είναι δικό μας και να αφήνουμε να παραμείνει εκτός του δικού μας ελέγχου. Με αυτόν τον τρόπο, η ενδυνάμωση συνδέεται με την αυτογνωσία και την ισορροπία, και όχι με την υπερβολική προσπάθεια ή την εξάντληση.
Η ουσία είναι να αναγνωρίζουμε ότι η υπερ-λειτουργικότητα δεν είναι δείγμα αξίας. Η πραγματική δύναμη έρχεται όταν επιτρέπουμε στον εαυτό μας να είναι αυθεντικός και να αφήνει κάτω όσα δεν του ανήκουν, χωρίς ενοχές. Και μέσα σε έναν κόσμο που συχνά δοκιμάζει τα όριά μας, αυτή η ισορροπία γίνεται πιο σημαντική από ποτέ.
