Well
Το να ξυπνάς κουρασμένος, να νυστάζεις έντονα μέσα στην ημέρα ή να δυσκολεύεσαι συστηματικά να αποκοιμηθείς δεν σημαίνει απαραίτητα ότι απλώς χρειάζεσαι «λίγο περισσότερο ύπνο». Σε ορισμένες περιπτώσεις, πίσω από την επίμονη κόπωση μπορεί να κρύβεται μια πραγματική διαταραχή ύπνου.
Η Dr. Sarah Silverman, ψυχολόγος με εξειδίκευση στη συμπεριφορική ιατρική του ύπνου και εκπαίδευση στο Stanford, έχει επισημάνει ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον φαινόμενο: πολλοί άνθρωποι έχουν συνηθίσει τόσο πολύ να μην κοιμούνται καλά, ώστε θεωρούν πλέον φυσιολογικές τις συνέπειες.
Η μόνιμη κούραση αποδίδεται στο στρες και στις πολλές υποχρεώσεις, η υπνηλία στη δουλειά στη μονοτονία, ενώ το να αποκοιμιέται κάποιος στα μέσα μεταφοράς μπορεί να αντιμετωπίζεται ακόμη και ως κάτι αστείο. Όμως, όταν τέτοια φαινόμενα είναι συστηματικά, μπορεί να αποτελούν ενδείξεις ότι ο ύπνος χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή.
Πολλές διαταραχές ύπνου εξακολουθούν να μην αναγνωρίζονται ή να διαγιγνώσκονται έγκαιρα. Τέσσερις από αυτές είναι ιδιαίτερα συχνές.
Αϋπνία: όταν θέλεις να κοιμηθείς αλλά δεν μπορείς
Η αϋπνία δεν περιορίζεται στο να στριφογυρίζει κάποιος στο κρεβάτι περιμένοντας να τον πάρει ο ύπνος. Μπορεί να εκδηλωθεί ως δυσκολία στην έναρξη του ύπνου, συχνά ξυπνήματα μέσα στη νύχτα με αδυναμία να αποκοιμηθεί ξανά ή ανεπιθύμητο πολύ πρωινό ξύπνημα.
Όταν το πρόβλημα εμφανίζεται τουλάχιστον τρεις φορές την εβδομάδα, διαρκεί για τουλάχιστον τρεις μήνες και επηρεάζει τη λειτουργικότητα κατά τη διάρκεια της ημέρας, μπορεί να πληρούνται τα κριτήρια χρόνιας διαταραχής αϋπνίας.
Υπολογίζεται ότι περίπου 10%-15% του γενικού πληθυσμού πληροί τα κριτήρια χρόνιας αϋπνίας, ενώ το πρόβλημα εμφανίζεται συχνότερα μεταξύ γυναικών, μεγαλύτερων σε ηλικία ανθρώπων και ατόμων που αντιμετωπίζουν παράλληλα προβλήματα ψυχικής υγείας.
Δεν είναι, όμως, μόνο οι άγρυπνες ώρες που πρέπει να μας προβληματίσουν. Ενδείξεις μπορεί να είναι η εξάντληση ακόμη και μετά από αρκετές ώρες ύπνου, η ευερεθιστότητα και οι μεταβολές της διάθεσης, η δυσκολία συγκέντρωσης και τα προβλήματα μνήμης.
Χαρακτηριστικό είναι επίσης το άγχος που αρχίζει να εμφανίζεται όσο πλησιάζει η ώρα του ύπνου. Κάποιος μπορεί να αισθάνεται εξαντλημένος όλο το βράδυ και, μόλις ξαπλώσει, να νιώθει ξαφνικά υπερβολικά «ξύπνιος». Πρόκειται για την κατάσταση υπερεγρήγορσης που συχνά συνοδεύει τη χρόνια αϋπνία.
Η Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία για την Αϋπνία (CBT-I) θεωρείται θεραπεία πρώτης γραμμής για τη χρόνια αϋπνία. Ανάλογα με την περίπτωση, ο γιατρός μπορεί να εξετάσει και άλλες θεραπευτικές επιλογές ή φαρμακευτική αγωγή.
Αποφρακτική υπνική άπνοια: ο ύπνος που διακόπτεται χωρίς να το αντιλαμβάνεσαι
Διαβάστε περισσότερα στο well.cy
