
Δημήτρης Λοττίδης
Όταν την είδα να «στέκει» έτσι καμαρωτή-καμαρωτή στο μέσο της λεωφόρου Κυπριανού, με το εγγλέζικό της το στυλ και με επικοινωνιακή χάρη που διδάσκεται στα πανεπιστήμια της Σαξονίας είπα, «αποκλείεται να είναι Κύπρια». Μάλλον ξένη θα είναι. Πέρασα πολλές φορές αυτή τη βδομάδα από το συγκεκριμένο σημείο και αυτή πάντα εκεί.
Στη τρίτη φορά, πρόσεξα στο πάνω μέρος της την άλλη εικόνα: «University of Cyprus MBA in English and Greek»! Λίγο έλειψε από το σοκ μου να καταστρέψω την Alfa, πάνω στην μπροστινή νταλίκα! Είναι δυνατόν να βγάζει το Πανεπιστήμιο Κύπρου διαφήμιση στα αγγλικά, σε πινακίδες που να διαφημίζουν το «προϊόν» του λες και βρίσκεται στο Surrey; Το χειρότερο, βέβαια, δεν ήταν αυτό. Μέχρι να πάω σπίτι, πήρα δύο-τρεις φίλους στο τηλέφωνο να πω τον «πόνο» μου και εκεί πήρα μεγαλύτερη κρύαδα. Κανείς απ' όσους μίλησα δεν καταλάβαινε γιατί τα «πήρα» με τη διαφήμιση του Πανεπιστημίου στα αγγλικά. Με λίγα λόγια είναι «by default» τα πράγματα, σε μια μπερδεμένη κατάσταση που σχοινοβατεί μεταξύ αγγλικής και ελληνικής και βασικά χρησιμοποιούμε όποια γλώσσα μας βολεύει.
Την πηδάμε μεν (τη γλώσσα) στα αναγκαία, όπως είναι τα λογότυπά μας και κάποιοι τίτλοι
Θα μου πείτε βέβαια, «και ποιος είσαι εσύ ρε λαμόγιο με τα "must" και τα "people" που θα διδάξεις ευαισθησίες στο θέμα»; Και θα έχετε δίκαιο, μιας και τα αγγλικά είναι trendy και γράφουν περισσότερο στη δημιουργία brands, αλλά και περιγράφουν τάσεις που δημιουργούνται πρώτα στο εξωτερικό. Εμείς, όμως, την πηδάμε τη γλώσσα όντας ιδιωτική εταιρεία που στόχο έχει να βγάλει κέρδος, αφού δεν μας πληρώνει το κράτος για να δημιουργούμε κουλτούρα και πνευματικό υπόβαθρο στους φοιτητές. Επίσης, την πηδάμε μεν στα αναγκαία, όπως είναι τα λογότυπά μας και κάποιοι τίτλοι -τακτική που υιοθέτησαν πλέον και οι Γάλλοι αλλά και οι Γερμανοί εκδότες- αλλά την προσέχουμε στα κείμενα λες και είναι η Τζούλια Αλεξάνδρατου, μην τη γδάρουμε από την πολλή χρήση.
Στη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ιταλία ή και την Ελλάδα, δεν υπάρχει περίπτωση να διαφημίσει κρατικό πανεπιστήμιο στην εσωτερική αγορά της χώρας στα αγγλικά.
Μάλιστα, για να προσελκύσουν φοιτητές και να τους τα «πάρουν», έχουν μαθήματα εισαγωγής και γνώσης στη γλώσσα τους. Εμείς τρέχουμε πίσω από τα Κινεζάκια και τους Άραβες μπας και έρθουν στην Κύπρο να σπουδάσουν στα αγγλικά, λες κι αν ο Κινέζος μάθει ελληνικά αντί αγγλικά, θα του κάνει μεγάλη διαφορά. Την ίδια ώρα, η Ελλάδα έχει μετεξελίξει τα πανεπιστήμιά της σε πανεπιστήμια των Αφρικανών, όπου οι μαύροι μαθαίνουν ελληνικά και εισάγονται στα πανεπιστήμια ή ιδιωτικά κολέγια. Βέβαια το ψάρι βρομάει από την κεφαλή ή σε αυτή την περίπτωση το μικρό ψάρι βρομάει από το δημοτικό και το λύκειο, όπου το κράτος έχει κάνει τόσο «μπουρδέλο» την παιδεία, που σε λίγα χρόνια βλέπω τα ιδιωτικά σχολεία να είναι περισσότερα από τα δημόσια. Το δράμα, βέβαια, είναι πως στα ιδιωτικά τα παιδιά είναι πιο ασφαλή, αλλά προετοιμάζονται να γίνουν clean cut Αμερικανάκια, άντε και μαθητές του Ντέιβιντ Χάνει στην καλύτερη περίπτωση...
Και γιατί σας πρήζω τώρα; Γιατί ρε πούστη μου, με την όλη κατάσταση, όταν προσλαμβάνουμε καινούργιους υπαλλήλους στην εταιρεία, δυο στους τρεις δεν μπορούν να συντάξουν ούτε συλλυπητήριο τηλεγράφημα, δεν μπορούν να στήσουν μια επιστολή, δεν υπάρχει περίπτωση στον πρώτο χρόνο δουλειάς τους να μη τους ξαναγράψουν οι κακόμοιρες οι φιλόλογοι μας όλο το θέμα από την αρχή για να βγαίνει νόημα. Αν κάπου στηρίζαμε μια ελπίδα βελτίωσης της κατάστασης, ήταν στο Πανεπιστήμιο Κύπρου για να τους μάθει σύνταξη, λεξιλόγιο και ορθογραφία.
Και μην ακούσω κανένα αδαή να λέει πως αυτά θα έπρεπε να τα μάθαιναν στο δημοτικό και το λύκειο, γιατί εκεί απλώς μαθαίνεις να διαβάζεις εφημερίδα, άντε και κανένα -μη προχωρημένο- comic.
Θυμάμαι όταν στον πρώτο χρόνο της Νομικής στην Αθήνα πασχίζαμε όλοι οι Κύπριοι να φτάσουμε το επίπεδο των Ελλήνων στη γλώσσα, για να μην μας κόβουν οι καθηγητές λόγω διαφοράς επιπέδου στο γραπτό λόγο. Σε ένα από τα πολλά «4/10» της πρώτης φοιτητικής περιόδου στο μάθημα του Αστικού Δικαίου, όπου ένιωθα πως είχα γραπτό- ποίημα, πήγα στον καθηγητή να ζητήσω «εξηγήσεις» για το κόψιμο. Αυτός, με το ύφος σοβαρότητας που σου κόβει τα γόνατα, βρήκε το γραπτό μου με τα ορνιθοκαλιάματα -έτσι έλεγε η καθηγήτρια των Ελληνικών τα γράμματά μου- πήρε μια βαθιά ανάσα και με αποτελείωσε: «Ναι θυμάμαι αυτό το γραπτό. Αν και απάντησες σε όλα, ένιωθα από το γράψιμό σου ότι δεν επίστασαι της γνώσης (!). Την επόμενη φορά παιδί μου». Μέχρι να κατέβω τις σκάλες της νομικής, έβριζα την καταγωγή μου και τον Κύκκο Α’ που μου έμαθε ελληνικά. Στα χρόνια που ήρθαν, άρχισα να επίσταμαι της γλώσσας, δηλαδή να τη γνωρίζω καλά, έμαθα να έχω έποψη και όχι άποψη, δηλαδή να έχω πολύπλευρη γνώση αυτών που λέω και θέλω πλέον να λειτουργώ ως αρωγός της ελληνικής, δηλαδή να τη στηρίζω και όχι να είμαι νεροκουβαλητής μιας απλής ανθρώπινης επικοινωνίας που μπορεί να γίνει και με τη νοηματική.
Αυτό φαίνεται πως δεν το γνωρίζουν οι κύριοι του Πανεπιστημίου -τη διαφορά δηλαδή της νοηματικής από τη γλώσσα, τη διαφορά της γνώσης από την επιφάνεια. Γιατί φαίνεται πως εκεί κάτω, σε κάποια τμήματα «MBA», η επιφάνεια είναι λαμπερή αλλά η γνώση σκοτεινή.






