Μαρία Καραμάνου
Μετά από χρόνια διαδρομής μέχρι να υλοποιηθεί, το ιστορικό έπος του Γιάννη Σμαραγδή βγαίνει επιτέλους στις αίθουσες, προκαλεί συζήτηση, συγκινεί και κουβαλά μαζί του ένα ξεκάθαρο μήνυμα, την «αμαρτία» μιας χώρας που συχνά δεν αντέχει τους πραγματικούς οραματιστές της.
Ο «Καποδίστριας» δεν είναι απλώς άλλη μία βιογραφία του Γιάννη Σμαραγδή. Αυτή τη φορά, ο σκηνοθέτης αφήνει πίσω του τις μορφές της τέχνης όπως ο «El Greco», ο «Καβάφης» και ο «Καζαντζάκης» και στρέφεται σε ένα πρόσωπο πολιτικό, που για πολλούς συμβολίζει την πιο καθαρή, ανιδιοτελή εκδοχή ηγεσίας που γνώρισε η Ελλάδα, τον Ιωάννη Καποδίστρια. Το φιλμ χτίζεται πάνω στην ιδέα ότι ο Καποδίστριας οραματίστηκε μια Ελλάδα πιο οργανωμένη, πιο δίκαιη, πιο «κράτος» και τελικά το πλήρωσε με τη ζωή του.
Από τις πρώτες σκηνές είναι εμφανές πως ο Σμαραγδής προσεγγίζει τον ήρωά του με βαθύ σεβασμό. Αυτό δεν μεταφράζεται απαραίτητα σε «αγιογραφία», αλλά σε μια συνειδητή στάση, η ταινία θέλει να τον αναδείξει ως ηθικό πρόσωπο, ως έναν άνθρωπο που δεν διαπραγματεύεται την αξιοπρέπεια και το όραμα. Και μαζί με αυτό, θέλει να μιλήσει για κάτι ακόμη πιο μεγάλο, τη διαχρονική τάση της χώρας να «τρώει» τους ανθρώπους που την πάνε μπροστά.
Η δολοφονία του Καποδίστρια στο Ναύπλιο παρουσιάζεται ως μια πράξη με ελληνικό χέρι αλλά η ταινία επιμένει στο πολιτικό παρασκήνιο και στις «ευλογίες» των ξένων δυνάμεων. Το έργο, σκηνή-σκηνή, δείχνει πως πίσω από την εκτέλεση υπάρχει ένα πεδίο συγκρούσεων, συμφερόντων και ραδιουργίας, με αναφορές σε Άγγλους, Γάλλους, τον Μέτερνιχ. Με απλά λόγια, η ταινία δεν μένει στο γεγονός. Θέλει να ξεμπροστιάσει το «γιατί».
Ο Γιάννης Σμαραγδής μίλησε και για την πορεία της ταινίας, λέγοντας ότι δεν τον ενδιέφεραν ποτέ τα εισιτήρια, ενώ τόνισε χαρακτηριστικά: «Δεν με ενδιέφεραν ποτέ τα εισιτήρια, αν μπορούσα να την έβλεπαν δωρεάν, θα το έκανα». Ανέφερε πως τον ξάφνιασε ότι κόπηκαν 480.000 εισιτήρια σε δύο εβδομάδες ενώ μίλησε για δωρητές που δεν ήθελαν να αναφερθούν, καθώς και για την οικογένεια Βαρδινογιάννη.
