Μαρία Καραμάνου
Πίσω από τις εικόνες της ανεμελιάς, των πάρτι και του καλοκαιρινού lifestyle που συνοδεύουν το όνομα της Αγίας Νάπας, ένα ντοκιμαντέρ του βρετανικού Channel 4 έρχεται να φωτίσει μια εντελώς διαφορετική πραγματικότητα, σκοτεινή, ανησυχητική και βαθιά προβληματική.
Το ντοκιμαντέρ με τίτλο «Undercover Working Holidays: UNTOLD» καταγράφει σοβαρές καταγγελίες για απάνθρωπες συνθήκες εργασίας, παράνομη απασχόληση, σεξουαλική παρενόχληση και εκφοβισμό νεαρών γυναικών από τη Βρετανία, οι οποίες παρασύρονται στην Κύπρο μέσω πρακτορείων που διαφημίζουν τις λεγόμενες «εργασιακές διακοπές».
Μυστική έρευνα με κρυφές κάμερες
Για τις ανάγκες της έρευνας, δημοσιογράφοι του Channel 4 ταξίδεψαν μυστικά στην Αγία Νάπα και εργάστηκαν undercover σε νυχτερινά κέντρα και χώρους διασκέδασης, καταγράφοντας με κρυφές κάμερες συμπεριφορές και πρακτικές που, σύμφωνα με το ντοκιμαντέρ, συνιστούν σοβαρή παραβίαση των εργασιακών και ανθρώπινων δικαιωμάτων.
Στα πλάνα εμφανίζονται ιδιοκτήτες και διευθυντές χώρων να φέρονται να υπονοούν ή και να προτείνουν σεξουαλικές υπηρεσίες ως αντάλλαγμα για εργασία ή για τη διατήρηση της θέσης. Σε ένα χαρακτηριστικό απόσπασμα, καταγράφεται συνομιλία όπου γίνεται «αστείο» για το αν οι εργαζόμενες «μένουν στη δουλειά αν κάνουν στοματικό σεξ», με γέλια να ακολουθούν.
Σε άλλο σημείο, ιδιοκτήτης μπαρ φέρεται να λέει πως έχει υποχρεώσει δεκάδες κοπέλες να σηκώσουν τα χέρια τους και να «τραβήξουν το στήθος τους προς τα κάτω» για να φαίνεται περισσότερο, παρουσιάζοντας το ως αστείο.
Υποσχέσεις, παγίδες και πραγματικότητα
Τα πακέτα των «working holidays» διαφημίζονται στα social media ως «το καλοκαίρι της ζωής σας», προσφέροντας εργασία, διαμονή και διασκέδαση σε δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς όπως η Αγία Νάπα, η Ίμπιζα, τα Μάλια και η Ζάκυνθος. Οι τιμές κυμαίνονται από 650 λίρες για την Αγία Νάπα έως 1.500 λίρες για την Ίμπιζα για διαμονή 28 ημερών, με υποσχέσεις για εύρεση εργασίας και βοήθεια στη στέγαση.
Ωστόσο, σύμφωνα με το ρεπορτάζ, πολλές νεαρές γυναίκες καταλήγουν να εργάζονται χωρίς νόμιμες συμβάσεις, να πληρώνονται ελάχιστα ή καθόλου, να ζουν σε κακές και μη ασφαλείς συνθήκες στέγασης και να βρίσκονται σε ευάλωτη θέση απέναντι σε πιέσεις, απειλές ή σεξουαλική παρενόχληση Σε αρκετές περιπτώσεις, όπως καταγγέλλεται, οι εργαζόμενες δεν γνωρίζουν καν ότι η εργοδότησή τους είναι παράνομη.
Αντιδράσεις στην Κύπρο
Ο Δήμαρχος Αγίας Νάπας, Χρίστος Ζανέτου, δήλωσε ότι δεν μπορεί να αποκλειστεί η ύπαρξη μεμονωμένων περιστατικών, αλλά τόνισε πως αυτά δεν αντικατοπτρίζουν τη συνολική εικόνα της περιοχής ως τουριστικού προορισμού. Παράλληλα, ανακοίνωσε επικοινωνία με τον Υπουργό Δικαιοσύνης και την Αστυνομία για εντοπισμό πιθανών παραβάσεων και έλεγχο των υποστατικών όπου διαμένει εποχικό προσωπικό.
Η αστυνομία δήλωσε πως δεν έχει λάβει επίσημες καταγγελίες για τα συγκεκριμένα περιστατικά, ωστόσο δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο να υπάρχουν περιπτώσεις που δεν έχουν δηλωθεί. Το ντοκιμαντέρ καταλήγει ότι το φαινόμενο δεν περιορίζεται στην Κύπρο, αλλά παρατηρείται και σε άλλους τουριστικούς προορισμούς της Ευρώπης, αναδεικνύοντας τη σκοτεινή πλευρά ενός μοντέλου τουρισμού που συνδυάζει εργασία, διασκέδαση και εκμετάλλευση.
Πίσω από τα stories, τα party videos και την εικόνα του «ονειρικού καλοκαιριού», αποκαλύπτεται ένας μηχανισμός που εκμεταλλεύεται την ηλικία, την άγνοια και την ανάγκη νέων ανθρώπων, κυρίως γυναικών, αφήνοντας ένα βαρύ κοινωνικό αποτύπωμα που δύσκολα αγνοείται.
