Μαρία Καραμάνου
Υπάρχουν στιγμές που ο έρωτας μοιάζει απόλυτος. Σκέφτεσαι συνεχώς το άλλο άτομο, αναλύεις κάθε του μήνυμα, κάθε βλέμμα, κάθε λέξη. Νιώθεις ότι η διάθεσή σου εξαρτάται από εκείνον ή εκείνη. Αν όμως αυτό που βιώνεις δεν είναι απλώς έρωτας, αλλά κάτι πιο βαθύ και πιο περίπλοκο; Η έννοια του limerence έρχεται να εξηγήσει ακριβώς αυτό το φαινόμενο.
Τι είναι το limerence σύμφωνα με την επιστήμη
Ο όρος «limerence» καθιερώθηκε από την ψυχολόγο Dorothy Tennov τη δεκαετία του 1970 και περιγράφει μια έντονη, σχεδόν εμμονική μορφή ερωτικής προσκόλλησης. Δεν πρόκειται απλώς για έντονο crush ή πάθος. Είναι μια κατάσταση όπου η σκέψη του άλλου γίνεται συνεχής και ανεξέλεγκτη, υπάρχει έντονη ανάγκη για ανταπόκριση και η αυτοεκτίμηση εξαρτάται από το αν το συναίσθημα είναι αμοιβαίο.
Οι επιστήμονες το συνδέουν με τη λειτουργία της ντοπαμίνης στον εγκέφαλο, δηλαδή το ίδιο σύστημα που σχετίζεται με την ανταμοιβή και, σε ορισμένες περιπτώσεις, με τον εθισμό.
Τα βασικά σημάδια του limerence
Σε αντίθεση με τον υγιή έρωτα, το limerence έχει συγκεκριμένα χαρακτηριστικά που την κάνουν να ξεχωρίζει: Ιδεοψυχαναγκαστικές σκέψεις για το άλλο άτομο, υπερανάλυση κάθε μικρής αλληλεπίδρασης, ιδανικοποίηση (βλέπεις μόνο τα θετικά, αγνοείς τα αρνητικά), έντονη συναισθηματική εξάρτηση και ακραία εναλλαγή συναισθημάτων (ευφορία – απογοήτευση). Είναι σαν να ζεις σε μια διαρκή «ένταση», όπου η πραγματικότητα μπλέκεται με τη φαντασία.
Έρωτας ή εμμονή; Η μεγάλη διαφορά
Ο έρωτας, όσο έντονος κι αν είναι, έχει μια βασική διαφορά, είναι αμφίδρομος και εξελίσσεται. Αντίθετα, το limerence βασίζεται περισσότερο στην προσδοκία παρά στην πραγματική σχέση, τρέφεται από την αβεβαιότητα και συχνά αφορά άτομα που δεν είναι πραγματικά διαθέσιμα. Οι ειδικοί τονίζουν ότι στο limerence ερωτεύεσαι περισσότερο την ιδέα του άλλου, παρά τον ίδιο τον άνθρωπο.
Γιατί συμβαίνει;
Το limerence δεν εμφανίζεται τυχαία. Συχνά σχετίζεται με χαμηλή αυτοεκτίμηση, συναισθηματικά κενά, προηγούμενες απορρίψεις και ανάγκη για επιβεβαίωση. Σε πολλές περιπτώσεις, λειτουργεί σαν ένας «μηχανισμός φυγής» από την πραγματικότητα.
Πώς επηρεάζει τις σχέσεις
Το limerence μπορεί να μοιάζει ρομαντικό, αλλά στην πράξη είναι εξαντλητικό αφού δημιουργεί ανισορροπία, φέρνει άγχος και ανασφάλεια και δυσκολεύει τη δημιουργία υγιούς σύνδεσης. Και το πιο σημαντικό; Σπάνια οδηγεί σε σταθερές, ουσιαστικές σχέσεις.
Μπορείς να το ξεπεράσεις;
Ναι, αλλά χρειάζεται επίγνωση. Το πρώτο βήμα είναι να αναγνωρίσεις ότι αυτό που νιώθεις ίσως δεν είναι αγάπη, αλλά μια έντονη προσκόλληση. Από εκεί και πέρα εστίασε στον εαυτό σου και μείωσε την «έκθεση» στο άτομο που σε πυροδοτεί. Προσπάθησε να δεις την πραγματικότητα αντικειμενικά και αν χρειάζεται, μίλησε με έναν ειδικό
Αν νιώθεις ότι χάνεις τον εαυτό σου μέσα σε ένα συναίσθημα, ίσως είναι η στιγμή να κάνεις ένα βήμα πίσω και να αναρωτηθείς:
είναι αυτό αγάπη… ή κάτι που μοιάζει με αυτήν;
