Μαρία Σάββα
Μια νέα επιστημονική μελέτη έρχεται να φωτίσει τη σχέση ανάμεσα στην κατανάλωση αλκοόλ και τις διατροφικές μας επιλογές, αποκαλύπτοντας ότι τα αλκοολούχα ποτά ενδέχεται να αυξάνουν την επιθυμία για υπερεπεξεργασμένα και αλμυρά τρόφιμα, όπως τα πατατάκια, οι τηγανητές πατάτες και η πίτσα.
Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας, οι άνθρωποι τείνουν να καταναλώνουν περισσότερα αλμυρά και «ουμάμι» τρόφιμα τις ημέρες που πίνουν αλκοόλ, σε σύγκριση με τις ημέρες που απέχουν από αυτό. Η μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Obesity Reviews, βασίστηκε σε δεδομένα της Εθνικής Έρευνας Διατροφής και Σωματικής Δραστηριότητας της Αυστραλίας και κατέδειξε ότι η πρόσληψη αλκοόλ σχετίζεται με αυξημένη κατανάλωση αλμυρών τροφών, ενώ παράλληλα μειώνεται η προτίμηση προς τα γλυκά.
Ο ρόλος της ορμόνης FGF21
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι πίσω από αυτή τη συμπεριφορά βρίσκεται, τουλάχιστον εν μέρει, η ορμόνη FGF21. Η συγκεκριμένη ορμόνη παράγεται από το ήπαρ και ενεργοποιείται όταν ο οργανισμός βρίσκεται σε κατάσταση μεταβολικού στρες. Όπως φαίνεται, η FGF21 μπορεί να επηρεάζει την επιθυμία για αλμυρές και ουμάμι γεύσεις.
Υπό φυσιολογικές συνθήκες, ο ανθρώπινος οργανισμός συνδέει τις αλμυρές γεύσεις με τροφές πλούσιες σε πρωτεΐνη. Ωστόσο, στο σύγχρονο διατροφικό περιβάλλον η σύνδεση αυτή συχνά διαταράσσεται, καθώς πολλά υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα προσφέρουν έντονη αλμυρή ή ουμάμι γεύση χωρίς να περιέχουν την αντίστοιχη ποσότητα πρωτεΐνης.
Οι ειδικοί περιγράφουν το φαινόμενο αυτό ως ένα είδος «πρωτεϊνικού δολώματος». Ο οργανισμός παρασύρεται να αναζητήσει τροφές που φαίνονται πλούσιες σε πρωτεΐνη λόγω της γεύσης τους, χωρίς όμως να λαμβάνει τα θρεπτικά συστατικά που πραγματικά χρειάζεται. Ως αποτέλεσμα, είναι πιθανό να καταναλωθεί μεγαλύτερη ποσότητα τροφής συνολικά, αυξάνοντας την πρόσληψη θερμίδων, λιπαρών και υδατανθράκων.
Γιατί το αλκοόλ επηρεάζει τις επιλογές μας
Η σύνδεση μεταξύ αλκοόλ και διατροφής δεν περιορίζεται μόνο στις ορμονικές διεργασίες. Το αλκοόλ είναι γνωστό ότι μειώνει τις αναστολές, γεγονός που κάνει τους ανθρώπους πιο επιρρεπείς σε διατροφικές επιλογές που υπό άλλες συνθήκες ίσως απέφευγαν.
Παράλληλα, η κατανάλωσή του πραγματοποιείται συχνά αργά το βράδυ, σε ώρες όπου το άτομο είναι ήδη κουρασμένο και πεινασμένο, ενώ οι διαθέσιμες επιλογές φαγητού είναι συνήθως περιορισμένες. Σημαντικό ρόλο παίζει και το κοινωνικό πλαίσιο, καθώς το αλκοόλ συνοδεύεται συχνά από φαγητά όπως πίτσα, burgers ή άλλες επιλογές fast food.
Επιπλέον, το αλκοόλ μπορεί να επηρεάσει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα και να ενισχύσει την όρεξη, προκαλώντας πραγματική αίσθηση πείνας. Την επόμενη ημέρα, κατά τη διάρκεια ενός hangover, η αφυδάτωση και η έντονη κόπωση ενδέχεται να αυξήσουν ακόμη περισσότερο την επιθυμία για αλμυρές και «παρηγορητικές» τροφές.
Τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα και η υπερκατανάλωση
Τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα έχουν σχεδιαστεί ώστε να είναι ιδιαίτερα εύγευστα και ελκυστικά, γεγονός που εξηγεί γιατί αποτελούν βασικό κομμάτι της διατροφής σε πολλές χώρες. Ωστόσο, παρότι είναι πλούσια σε θερμίδες, συχνά περιέχουν περιορισμένες ποσότητες βιταμινών, μετάλλων και άλλων πολύτιμων θρεπτικών συστατικών.
Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι η συστηματική κατανάλωσή τους μπορεί να έχει αρνητικές επιπτώσεις στη συνολική υγεία. Τα νέα ευρήματα υποδεικνύουν ότι το αλκοόλ ίσως αποτελεί έναν ακόμη παράγοντα που ενισχύει την κατανάλωση αυτών των τροφών, οδηγώντας σε αυξημένη ενεργειακή πρόσληψη και, μακροπρόθεσμα, σε δυσμενείς επιπτώσεις για τον οργανισμό.
