Άννα Πολυβίου
Μια νέα και ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα πολιτιστική πρωτοβουλία έρχεται στη Λευκωσία που φέρνει την αρχιτεκτονική πιο κοντά στο κοινό, την οποία αξίζει να δείτε και να βιώσετε.
Το «Open House Nicosia» είναι μια αρχιτεκτονική δράση που πραγματοποιείται για πρώτη φορά φέτος στη Λευκωσία, αλλά και στην Κύπρο συνολικά, και περιλαμβάνει δωρεάν ξεναγήσεις σε κτίρια με αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον. Οι ξεναγήσεις εστιάζουν ουσιαστικά στην αρχιτεκτονική των κτιρίων και περιλαμβάνουν τόσο το εξωτερικό τους όσο και επιλεγμένους εσωτερικούς χώρους.
Ο θεσμός Open House
Ο θεσμός «Open House» αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους διεθνείς θεσμούς προβολής της αρχιτεκτονικής και του δομημένου περιβάλλοντος. Ξεκινώντας από το Λονδίνο το 1992, η ιδέα έχει επεκταθεί σε περισσότερες από 60 πόλεις παγκοσμίως, δημιουργώντας ένα δίκτυο πολιτιστικών διοργανώσεων που προσκαλούν το κοινό για ένα Σαββατοκύριακο να ανακαλύψει την αρχιτεκτονική και την ιστορία κάθε πόλης μέσα από ανοιχτές ξεναγήσεις σε δημόσια και ιδιωτικά κτίρια.
Παράλληλα, στο πλαίσιο του θεσμού πραγματοποιούνται και άλλες παράλληλες δράσεις όπως Open School, Open Office, Open Walks, Open Photo κ.ά.
Μέχρι σήμερα, ο θεσμός έχει υλοποιηθεί σε περισσότερες από 60 πόλεις, με πάνω από 610.000 συμμετέχοντες, 1,8 εκ. επισκέψεις και συμμετοχές σε δραστηριότητες, τη συμβολή 13.500 εθελοντών και τη συμμετοχή 6.250 κτιρίων.
Το 2025 προστέθηκαν στο Open House 4 νέες πόλεις:
- Μούρθια (Ισπανία)
- Κωνσταντινούπολη (Τουρκία)
- Πριστίνα (Κόσοβο)
- Τιτσίνο (Ελβετία)
Για πρώτη φορά φέτος συμμετέχει και η Λευκωσία.
Open House Nicosia
Στο πλαίσιο του Open House Nicosia 2026, επιλεγμένα κτίρια θα ανοίξουν τις πόρτες τους για το κοινό, προσφέροντας δωρεάν ξεναγήσεις από εθελοντές και επαγγελματίες, ενώ κατά το Σαββατοκύριακο 18 & 19 Απριλίου θα πραγματοποιηθούν, επίσης, παράλληλες δράσεις όπως θεματικοί αρχιτεκτονικοί περίπατοι και ξεναγήσεις σε εργαστήρια.
Η πόλη μετατρέπεται, συμβολικά και ουσιαστικά, σε ένα ζωντανό μουσείο αρχιτεκτονικής, το οποίο αξίζει να γνωρίσετε.
Τα ιδρυτικά μέλη του Open House Nicosia είναι οι Άγγελος Σιαμαρής – Αρχιτέκτονας, Χριστιάνα Κυπερούντα – Project Manager και Στέλιος Θεοδώρου – Real Estate Analyst.
Στόχος της οργανωτικής επιτροπής είναι το Open House Nicosia να καθιερωθεί ως ένα πολιτιστικό γεγονός, θεμελιωμένο στις αρχές της συμπερίληψης, της ισότητας και της προσβασιμότητας, προσφέροντας δράσεις και ευκαιρίες συμμετοχής τόσο στους κατοίκους όσο και στους επισκέπτες του νησιού.
Το φεστιβάλ διοργανώνεται από τον ΜΚΟ «Voices of the City – Open House Nicosia», έχει τεθεί υπό την Αιγίδα του Δήμου Λευκωσίας και έχει λάβει την στήριξη του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων Κύπρου και του ΕΤΕΚ.
Ανοικτές προσκλήσεις συμμετοχής
Για την καλύτερη οργάνωση της διοργάνωσης έχουν διαμορφωθεί δύο ανοικτές προσκλήσεις:
- Οpen Call Buildings: Το ΟΗΝ απευθύνει πρόσκληση σε αρχιτέκτονες να προτείνουν ολοκληρωμένα έργα στη Λευκωσία, στα οποία έχουν εργαστεί και τα οποία μπορούν να ανοίξουν στο κοινό για ξεναγήσεις και επισκέψεις κατά τη διάρκεια της διοργάνωσης. Η υποβολή μπορεί να γίνει μέσω της φόρμας συμμετοχής. Προθεσμία υποβολής: 12 Φεβρουαρίου 2026.
- Open Call Volunteers: Το ΟΗΝ στηρίζεται στην αξία του εθελοντισμού και καλεί το κοινό να δηλώσει το ενδιαφέρον του εδώ για συμμετοχή στη δράση ως εθελοντής, με κύριες αρμοδιότητες την ξενάγηση, ενημέρωση και συνοδεία του κοινού στα κτίρια. Προθεσμία υποβολής: 28 Φεβρουαρίου 2026.
Αναφορικά με το πώς αποφάσισαν τα ιδρυτικά μέλη του Open House Nicosia να φέρουν τον θεσμό αυτό στην Κύπρο μας δήλωσαν πως «Το Open House ήταν ήδη ένας θεσμός αρκετά γνώριμος σε εμάς, καθώς είχαμε συμμετάσχει σε αντίστοιχες διοργανώσεις του εξωτερικού, κυρίως της Ελλάδας, είτε ως επισκέπτες είτε ως εθελοντές. Θεωρήσαμε, λοιπόν, ότι αποτελεί μια εξαιρετική ευκαιρία να υιοθετήσουμε τον θεσμό αυτό και στην Κύπρο, και συγκεκριμένα στη Λευκωσία, με στόχο την ανάδειξη της αρχιτεκτονικής και τη δημιουργία ενός ανοιχτού διαλόγου μεταξύ του κοινού και του δομημένου περιβάλλοντος της πρωτεύουσας.
Μέσα από το Open House, επιθυμούμε να δώσουμε τη δυνατότητα στους πολίτες να γνωρίσουν, να εκτιμήσουν και να θαυμάσουν την ποιοτική αρχιτεκτονική. Παράλληλα, πιστεύουμε ότι ο θεσμός αυτός μπορεί να λειτουργήσει ως αφετηρία για μια ουσιαστική συζήτηση γύρω από την αρχιτεκτονική σε ένα ευρύτερο κοινωνικό πλαίσιο».
Όπως σημειώνουν, υπάρχει ήδη μεγάλο ενδιαφέρον για συμμετοχή κτιρίων, ωστόσο, λόγω της ανοικτής πρόσκλησης που βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη, τα κτίρια που θα συμμετάσχουν δεν μπορούν προς το παρόν να ανακοινωθούν.
«Αυτό που μπορούμε να μοιραστούμε είναι ότι το Open House Nicosia θα περιλαμβάνει μια ευρεία ποικιλία δημόσιων και ιδιωτικών κτιρίων, διαφορετικής κλίμακας και χρήσης, κάτι που συμβάλει στην ποικιλία που θα θέλαμε να έχει ο θεσμός από την αρχή και αυτό μας χαροποιεί ιδιαίτερα».
