Ριάνα Στυλιανού
Αν πριν δέκα χρόνια κάποιος σου έλεγε ότι το απόλυτο fashion statement του 2026 θα ήταν μια σακούλα σαν αυτή που σου δίνει ο μανάβης για να βάλεις τα λαχανικά σου μέσα ή σαν αυτή που υπάρχει στον κάδο ανακύκλωσης, μάλλον θα γελούσες.
Και όμως, σήμερα όχι μόνο υπάρχει, αλλά κοστίζει σχεδόν όσο ένα ακριβό ενοίκιο. Καλώς ήρθατε στον κόσμο της σύγχρονης πολυτέλειας, όπου το «απλό» γίνεται πολύπλοκο και το «φθηνό» μεταφράζεται σε ακριβό.
Η περίφημη “trash” bag του οίκου Balenciaga που «έσπασε» το ίντερνετ δεν είναι απλώς ένα ακόμα περίεργο αντικείμενο που δημιούργησε το brand (λάνσαρε πολλά), αλλά ένα σύμβολο. Σύμβολο μιας εποχής όπου η μόδα δεν αφορά μόνο την αισθητική, αλλά και το σχόλιο.
@user7542618022995 Balenciaga's designer slapped a logo on a yellow plastic bag and sold it for $1,800. #news #foryou #usa #balenciaga #bag original sound - user7542618022995
Γιατί ναι, αυτή η τσάντα (ή σακούλα, όπως θέλετε χαρακτηρίστε την) δεν σχεδιάστηκε για να είναι όμορφη ή πρακτική με τον παραδοσιακό τρόπο. Σχεδιάστηκε για να σε κάνει να αναρωτηθείς: τι πληρώνω πραγματικά;
ΝΥFW FALL/WINTER 2022
Black trash bag ΝΥFW FALL/WINTER 2022
Αν το καλοσκεφτείς, η ιδέα δεν είναι καινούρια. Τα τελευταία χρόνια έχουμε δει τσάντες που θυμίζουν σακούλες IKEA, πακέτα από πατατάκια, ποτήρια καφέ, φαγητά και πολλά άλλα. Έχουμε δει φούστες που μοιάζουν με πετσέτες μπάνιου, βραχιόλια που θυμίζουν κολλητική ταινία και φούτερ που δείχνουν λες και πέρασαν δύσκολα… πολύ δύσκολα. Σχισμένα σε διάφορα σημεία, ξεθωριασμένα, ακόμα και με λεκέδες. Όλα αυτά έχουν ένα κοινό στοιχείο: μοιάζουν καθημερινά, σχεδόν βαρετά, μέχρι να δεις την τιμή στο καρτελάκι.
Αγοράζεις μια ιδέα
Και εδώ αρχίζει το ενδιαφέρον. Γιατί κάποιος να δώσει 1.790 δολάρια για κάτι που μοιάζει με σακούλα σκουπιδιών; Η εύκολη απάντηση είναι «γιατί μπορεί». Η πιο ουσιαστική όμως είναι ότι αγοράζει κάτι περισσότερο από ένα αντικείμενο. Αγοράζει μια ιδέα. Ένα inside joke της μόδας. Μια σάτιρα της σύγχρονης μόδας και της κοινωνίας των καταναλωτών.
Η σύγχρονη πολυτέλεια έχει μετατοπιστεί από το «όμορφο» στο «έξυπνο» και από το «κομψό» στο «προκλητικό». Δεν αρκεί πια ένα ρούχο να είναι απλά καλοφτιαγμένο. Πρέπει να λέει κάτι. Να προκαλεί αντίδραση. Να γίνεται viral. Και ας είναι αυτή η αντίδραση ένα απορημένο «μα… σοβαρά τώρα;».
Υπάρχει επίσης και το στοιχείο της ειρωνείας. Σε μια εποχή υπερκατανάλωσης, όπου τα πάντα είναι διαθέσιμα και αντιγράφονται την επόμενη ημέρα, η μόδα ψάχνει τρόπους να ξεχωρίσει. Και τι πιο ανατρεπτικό από το να πάρεις το πιο απλό, φθηνό αντικείμενο και να το μετατρέψεις σε σύμβολο πολυτέλειας;
Είναι λίγο σαν να λέει: «Δεν πληρώνεις για το αντικείμενο. Πληρώνεις για το concept». Και κάπου εδώ, είτε συμφωνείς είτε διαφωνείς, δεν μπορείς να πεις ότι δεν είναι έξυπνο.
Οι αντιδράσεις
Φυσικά, δεν λείπουν και οι αντιδράσεις. Πολλοί θεωρούν ότι αυτή η τάση αγγίζει τα όρια της πρόκλησης, ειδικά όταν ρούχα που μοιάζουν φθαρμένα ή “φτωχικά” πωλούνται σε εξωφρενικές τιμές. Υπάρχει μια λεπτή γραμμή ανάμεσα στο καλλιτεχνικό όραμα και την εκμετάλλευση της εικόνας της καθημερινότητας. Και αυτή η γραμμή συχνά θολώνει.
@angelllboys we went to Balenciaga to see if they actually sold the trending yellow bag… they do! We were so delighted. The lovely SA told us that they had just received a larger version. We had to get both. Sometimes when you buy a trending piece it’s not always worth the money but we feel like this is a staple piece. Do you like it? #balenciaga #trend #fashion #zhangjingyi @GQ @Vogue @Lilacbluelondon Echo Sax No.9 - Caleb Arredondo
Από την άλλη, η μόδα πάντα λειτουργούσε ως καθρέφτης της κοινωνίας. Σήμερα ζούμε σε μια εποχή αντιθέσεων: minimal αισθητική αλλά μέγιστη κατανάλωση, απλότητα στην εμφάνιση αλλά πολυπλοκότητα σε όλους τους άλλους τομείς της ζωής. Η «πλαστική σακούλα» λοιπόν, όπως την εκλαμβάνουμε εμείς, είναι η αντανάκλαση αυτής ακριβώς της αντίφασης.
Και ας είμαστε ειλικρινείς… υπάρχει και μια δόση χιούμορ σε όλο αυτό. Γιατί, μεταξύ μας, υπάρχει κάτι απολαυστικά παράλογο στο να κρατάς μια «σακούλα σκουπιδιών» και να ξέρεις ότι κοστίζει περισσότερο από τις διακοπές που πολύ πιθανό να κάνεις με την παρέα σου στην Μύκονο. Είναι σαν ένα fashion prank.
Αξεσουάρ ή social experiment;
Τελικά, είναι λογικό να δίνεις 1.790 δολάρια για μια πλαστική σακούλα; Αν το δεις πρακτικά, φυσικά και όχι. Με αυτά τα χρήματα μπορείς να αγοράσεις εκατοντάδες, ίσως και χιλιάδες πραγματικές σακούλες που είναι πανομοιότυπες με αυτή του γνωστού οίκου. Ή κάτι πολύ πιο χρήσιμο… όπως ένα νέο έπιπλο για το σπίτι σου, ένα καινούργιο πλυντήριο ρούχων ή ακόμα και ένα μεταχειρισμένο αυτοκίνητο! Αν όμως το δεις ως πολιτιστικό φαινόμενο, ως έκφραση, ως μέρος ενός παιχνιδιού ταυτότητας και status, τότε η απάντηση γίνεται πιο σύνθετη.
Η μόδα δεν ήταν ποτέ λογική. Ήταν πάντα και συναίσθημα, και υπερβολή, και δήλωση. Όλα μαζί. Και ίσως αυτό να είναι το νόημα πίσω από αυτή την τάση. Δεν προσπαθεί να σε πείσει ότι είναι «κανονική». Ξέρει ότι είναι παράξενη. Και σε προκαλεί να αποφασίσεις αν θέλεις να συμμετέχεις στο αστείο.
Οπότε την επόμενη φορά που θα δεις μια πανάκριβη «πλαστική σακούλα», μην βιαστείς να τη χλευάσεις. Ίσως να μην είναι απλώς ένα αξεσουάρ. Ίσως να είναι μια ερώτηση μεταμφιεσμένη σε αντικείμενο.
Για ποιον είναι λογικό;
Και η απάντηση; Ε, αυτή εξαρτάται από το πόσο σοβαρά παίρνεις τη μόδα… και από το πόσο σου αρέσει να γελάς μαζί της. Αλλά ας είμαστε και λίγο ειλικρινείς, εξαρτάται και από το πόσα χρήματα σου περισσεύουν στο τέλος του μήνα. Γιατί, μεταξύ μας, δύσκολα φαντάζεται κανείς έναν «μέσο» άνθρωπο να βάζει χέρι στις οικονομίες του για να επενδύσει σε μια τσάντα που μοιάζει με πλαστική σακούλα. Πιο πιθανό είναι να πρόκειται για μια αγορά που γίνεται είτε από ανθρώπους με μεγάλη οικονομική άνεση, είτε από εκείνους που βλέπουν τη μόδα ως συλλεκτικό αντικείμενο ή ως statement και όχι ως πρακτική επιλογή.
@angelllboys These are 3 ways you can style your Balenciaga bag Option 1: over the shoulder Option 2: clutch Option 3: wristlet #balenciaga #bag #ootd #trend #fashion original sound - ANGELLLBOYS
Οπότε ίσως το ερώτημα δεν είναι μόνο αν είναι λογικό, αλλά και για ποιον είναι λογικό. Και εκεί, η απάντηση γίνεται πολύ πιο ξεκάθαρη. Πραγματικά όμως, ας ελπίσουμε να μη φτάσουμε στο σημείο να δούμε και τη «budget» εκδοχή της πλαστικής αυτής τσάντας στις βιτρίνες των high street καταστημάτων. Γιατί τότε, όλη η ειρωνεία που κάνει το concept ενδιαφέρον θα χαθεί και θα μείνει μόνο η αίσθηση ότι, κάπως, το αστείο έγινε εις βάρος μας.
