Ριάνα Στυλιανού
Η είδηση του θανάτου της πριγκίπισσας Ειρήνης έφερε ξανά στο προσκήνιο το Τατόι, έναν τόπο βαθιά συνδεδεμένο με την προσωπική και οικογενειακή ιστορία της τέως βασιλικής οικογένειας. Η κηδεία της, που πραγματοποιήθηκε στο βασιλικό κοιμητήριο του κτήματος, με φόντο το καταπράσινο τοπίο της Πάρνηθας, αποτέλεσε μια σιωπηλή υπενθύμιση της ιστορικής βαρύτητας αλλά και της διαχρονικής γοητείας του χώρου.
Λίγα μόλις χιλιόμετρα βόρεια της Αθήνας, στους πρόποδες της Πάρνηθας, απλώνεται το Τατόι, ένα κτήμα που για περισσότερο από έναν αιώνα υπήρξε συνώνυμο της ελληνικής βασιλικής ζωής, αλλά και σιωπηλός μάρτυρας σημαντικών ιστορικών αλλαγών.
Εκεί επέλεξε επίσης να ταφεί και ο τέως βασιλιάς Κωνσταντίνος, σε έναν τόπο που ο ίδιος θεωρούσε βαθιά προσωπικό και γαλήνιο. Η κηδεία του πραγματοποιήθηκε στο Τατόι τον Ιανουάριο του 2023, φέρνοντας ξανά το ιστορικό κτήμα στο προσκήνιο.
@greek_royal
Από θερινή κατοικία σε βασιλικό καταφύγιο
Η ιστορία του Τατοΐου ξεκινά στα τέλη του 19ου αιώνα, όταν ο βασιλιάς Γεώργιος Α΄ αγόρασε την έκταση και ανέθεσε τη δημιουργία ενός πρότυπου βασιλικού κτήματος. Αρχικά προοριζόταν ως θερινή κατοικία, όμως με τα χρόνια εξελίχθηκε σε έναν πλήρως οργανωμένο μικρό «κόσμο», αυτάρκη και λειτουργικό.
Στα τέλη της δεκαετίας του 1940, το Τατόι μετατράπηκε σε μόνιμη κατοικία του βασιλιά Παύλου και της βασίλισσας Φρειδερίκης, ενώ τα ανάκτορα στο κέντρο της Αθήνας χρησιμοποιούνταν πλέον κυρίως για επίσημες υποχρεώσεις. Το κτήμα, που είχε γνωρίσει περιόδους φθοράς, ανακαινίστηκε και απέκτησε ξανά την παλιά του λάμψη.
@theospyr Το Τατόι Σήμερα... #fyp #traveller #greece #vasilikaktimatatatoi Experience - Ludovico Einaudi
Ένα φυσικό σκηνικό σπάνιας ομορφιάς
Το Τατόι δεν ήταν απλώς ένα παλάτι αλλά ένα ζωντανό κτήμα 4.200 εκταρίων, περιτριγυρισμένο από πεύκα, έλατα και ευκαλύπτους. Περισσότερα από 40 κτίρια εξυπηρετούσαν τις ανάγκες της βασιλικής οικογένειας και του προσωπικού: στάβλοι, γαλακτοκομείο, σιδηρουργείο, κρεοπωλείο, ακόμη και ξενώνας.
Η βασίλισσα Σοφία έχει αναφέρει πολλές φορές ότι το Τατόι ήταν το μέρος όπου ένιωθε πραγματικά «σπίτι». Ανάμεσα στα δέντρα, το βλέμμα μπορούσε να φτάσει μέχρι τη θάλασσα, μια εικόνα που της θύμιζε αργότερα τη ζωή της στη Μαγιόρκα.
Παιδικές αναμνήσεις και βασιλική καθημερινότητα
Για τα βασιλικά παιδιά, την Ειρήνη, τον Κωνσταντίνο και τη Σοφία, το Τατόι ήταν ένας τόπος ελευθερίας. Μεγάλωσαν κοντά στη φύση, φροντίζοντας τα ζώα του αγροκτήματος και μαθαίνοντας να σέβονται το περιβάλλον. Το κυνήγι απαγορευόταν, ενώ τα βράδια έκλειναν ήρεμα, με τον βασιλιά Παύλο να αφηγείται ιστορίες από την ελληνική μυθολογία, υπό τους ήχους κλασικής μουσικής.
Στο ίδιο κτήμα έζησε και τα πρώτα του χρόνια ο πρίγκιπας Φίλιππος, μετέπειτα δούκας του Εδιμβούργου και σύζυγος της βασίλισσας Ελισάβετ, πριν η οικογένειά του οδηγηθεί στην εξορία όταν εκείνος ήταν ακόμη βρέφος.
Το κοιμητήριο και η μνήμη της δυναστείας
Ιδιαίτερη σημασία έχει και το βασιλικό κοιμητήριο του Τατοΐου, το οποίο δημιουργήθηκε με πρωτοβουλία της βασίλισσας Όλγας, μετά τον θάνατο της κόρης της Αλεξάνδρας. Από τα τέλη του 19ου αιώνα, το Τατόι καθιερώθηκε ως τόπος ταφής βασιλέων και μελών της ελληνικής βασιλικής οικογένειας.
@greek_royal
Εκεί βρίσκονται οι τάφοι του βασιλιά Παύλου Α΄, της βασίλισσας Φρειδερίκης, καθώς και προγόνων του Κωνσταντίνου. Ανάμεσά τους και ο πρίγκιπας Ανδρέας της Ελλάδας και της Δανίας, πατέρας του Φίλιππου και προπάππος του Κωνσταντίνου.
Εγκατάλειψη, φωτιές και μια νέα αρχή
Μετά το 1967 και την αποχώρηση της τέως βασιλικής οικογένειας από την Ελλάδα, το Τατόι πέρασε δεκαετίες εγκατάλειψης. Φυσικές καταστροφές, όπως η μεγάλη πυρκαγιά του 1916 και πιο πρόσφατα οι φωτιές του 2021, άφησαν έντονα τα σημάδια τους στο τοπίο και στα κτίρια.
Σήμερα, όμως, το Τατόι βρίσκεται σε τροχιά αναγέννησης. Ένα φιλόδοξο σχέδιο αποκατάστασης βρίσκεται σε εξέλιξη, με στόχο τη μετατροπή του κτήματος σε ανοιχτό πολιτιστικό και φυσικό πάρκο. Περισσότερα από 70.000 αντικείμενα που ανήκαν στη βασιλική οικογένεια έχουν διασωθεί και πρόκειται να εκτεθούν σε μουσειακούς χώρους, ως μέρος της σύγχρονης ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς.
Το Τατόι ετοιμάζεται να ανοίξει ξανά τις πύλες του, αυτή τη φορά όχι ως σύμβολο εξουσίας, αλλά ως ένας τόπος ιστορίας, φύσης και μνήμης, προσβάσιμος σε όλους.
