Ο Δημήτρης Παλαιογιάννης μας θύμισε τι πραγματικά σημαίνει «τουρισμός»

Μέσα σε έναν κόσμο που αλλάζει διαρκώς, όπου η βιωσιμότητα δεν αποτελεί πλέον επιλογή αλλά αναγκαιότητα, το Green Agenda Cyprus Summit 2026 έφερε στο ίδιο τραπέζι ανθρώπους που διαμορφώνουν το αύριο. Εκπρόσωποι της πολιτείας, της επιχειρηματικής κοινότητας, της ακαδημαϊκής κοινότητας και κορυφαίοι ομιλητές από την Κύπρο και το εξωτερικό συναντήθηκαν στο Hilton Nicosia, με κεντρικό θέμα «Transition as a responsibility (not a trend)», αναδεικνύοντας τις προκλήσεις αλλά και τις ευκαιρίες της πράσινης μετάβασης.

Ανάμεσα στις ομιλίες που ξεχώρισαν ήταν εκείνη του Δημήτρη Παλαιογιάννη, ιδρυτή του μη κερδοσκοπικού οργανισμού Eudaimonia Tourism και δημιουργού του ZorbaBook – Responsible Explorer, ο οποίος μίλησε για το μέλλον του τουρισμού και για το πως οι τοπικές κοινωνίες μπορούν να παραμείνουν ζωντανές, αυθεντικές και βιώσιμες.

Με μια ομιλία γεμάτη εικόνες, ιστορίες και πραγματικές εμπειρίες από μικρές κοινότητες της Ελλάδας, έθεσε ένα ερώτημα που ίσως αφορά κάθε προορισμό, μικρό ή μεγάλο: «Πότε ένας τόπος σταματά να μοιάζει με τον εαυτό του; Πότε οι κάτοικοι παύουν να νιώθουν ότι ανήκουν εκεί; Και πότε η επιτυχία αρχίζει να καταστρέφει αυτό ακριβώς που έκανε έναν προορισμό ξεχωριστό;»

Όπως εξήγησε, ο τουρισμός δεν πρέπει να μετριέται μόνο μέσα από αφίξεις, διανυκτερεύσεις και οικονομικούς δείκτες. Η πραγματική αξία βρίσκεται στο κατά πόσο ενισχύει τις τοπικές κοινωνίες, στηρίζει τους ανθρώπους που ζουν εκεί και διατηρεί ζωντανή την πολιτιστική ταυτότητα κάθε τόπου.

Μέσα από το ZorbaBook, ένα εγχείρημα που ξεκίνησε το 2019, ο Δημήτρης Παλαιογιάννης αναζητά και αναδεικνύει ανθρώπους που αποτελούν κομμάτι της ψυχής ενός προορισμού. Αγρότες, τεχνίτες, οικογενειακές επιχειρήσεις, τοπικοί παραγωγοί, ξεναγοί και άνθρωποι που κρατούν ζωντανές παραδόσεις και γνώσεις που μεταφέρονται από γενιά σε γενιά.

Όπως τόνισε, σήμερα η αυθεντικότητα έχει μετατραπεί σε ένα από τα πιο ισχυρά «προϊόντα» του τουρισμού. Ωστόσο, κρύβει και έναν κίνδυνο. Όταν όλοι μιλούν για αυθεντικότητα με τον ίδιο τρόπο, όταν οι εμπειρίες αρχίζουν να μοιάζουν μεταξύ τους, τότε ακόμη και η αυθεντικότητα κινδυνεύει να μετατραπεί σε ένα μαζικά παραγόμενο προϊόν.

«Οι κοινότητες δεν πρέπει να παίζουν θέατρο για τους επισκέπτες», υπογράμμισε χαρακτηριστικά. «Ο τουρισμός πρέπει να δημιουργεί τις συνθήκες ώστε οι άνθρωποι να συνεχίσουν να ζουν αυθεντικά στον τόπο τους».

Ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσε η αναφορά του στο project «Topos», ένα ντοκιμαντέρ το οποίο υλοποίησε μέσω του Eudaimonia Tourism. Από τον Δεκέμβριο του 2024 μέχρι τον Μάιο του 2025 ταξίδεψε σε εννέα νησιά των Κυκλάδων, συνομιλώντας με περίπου 300 κατοίκους. Αγρότες, ψαράδες, επιχειρηματίες, νέοι και ηλικιωμένοι μοιράστηκαν τις σκέψεις, τις ανησυχίες και τα όνειρά τους για το μέλλον των τόπων τους.

Και αν υπήρχε ένα κοινό συμπέρασμα από όλες αυτές τις συζητήσεις, ήταν ότι οι τοπικές κοινωνίες δεν ζητούν απλώς να ενημερώνονται για τις αποφάσεις που αφορούν τον τουρισμό αλλά αντίθετα, θέλουν να συμμετέχουν σε αυτές. «Οι επισκέπτες βιώνουν έναν προορισμό για λίγες ημέρες. Οι κάτοικοι βιώνουν τις συνέπειες κάθε μέρα», ανέφερε.

Μέσα από ιστορίες από την Αμοργό, τη Σχοινούσα και άλλα μικρά νησιά, αναδείχθηκαν ζητήματα που απασχολούν όλο και περισσότερους προορισμούς, η απώλεια τοπικής ταυτότητας, η πίεση στους φυσικούς πόρους, η έλλειψη στέγασης, η φυγή των νέων, η κλιματική αλλαγή και η ανάγκη εξεύρεσης μιας ισορροπίας ανάμεσα στην ανάπτυξη και τη διατήρηση του χαρακτήρα κάθε τόπου.

«Οι άνθρωποι δεν ζητούν οι προορισμοί να παραμείνουν παγωμένοι στον χρόνο», είπε. «Ζητούν απλώς να μην γίνουν ξένοι στον ίδιο τους τον τόπο».

Ξεχωριστή θέση στην παρουσίασή του είχε και το πρόγραμμα «Destination and Next Generation: Co-Creating the Future», το οποίο ξεκίνησε το 2024. Ένα πρόγραμμα που συνδέει τον υπεύθυνο τουρισμό με την προστασία της φύσης, τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς, τη συμμετοχή των πολιτών και την εκπαίδευση των νέων.

Μέσα από βιωματικές δράσεις, παιδιά και νέοι γνωρίζουν την τοπική γαστρονομία, τις παραδόσεις, την προστασία του περιβάλλοντος και τη σημασία της ενεργού συμμετοχής στις κοινότητές τους. Παράλληλα, αγρότες, τεχνίτες, πολιτιστικοί φορείς και επαγγελματίες του τουρισμού συμμετέχουν ως συνδιαμορφωτές της εκπαιδευτικής εμπειρίας.

Γιατί, όπως είπε ο ίδιος, «προστατεύεις αυτό που κατανοείς, στηρίζεις αυτό που εκτιμάς και φροντίζεις αυτό με το οποίο αισθάνεσαι συνδεδεμένος».

Κλείνοντας την ομιλία του, ο Δημήτρης Παλαιογιάννης άφησε στο κοινό μια σκέψη που ίσως συνοψίζει ολόκληρη τη φιλοσοφία του σύγχρονου βιώσιμου τουρισμού: «Σε είκοσι χρόνια από σήμερα, η επιτυχία ενός προορισμού δεν θα μετριέται από το πόσοι τον επισκέφθηκαν. Θα μετριέται από το αν οι άνθρωποι εξακολουθούν να αισθάνονται ότι ανήκουν εκεί και αν οι επόμενες γενιές είναι περήφανες που τον αποκαλούν σπίτι τους».

Ένα μήνυμα που ταίριαξε απόλυτα με το πνεύμα του Green Agenda Cyprus Summit 2026 και υπενθύμισε πως η βιωσιμότητα δεν είναι μια μόδα της εποχής, είναι ευθύνη απέναντι στον τόπο, τους ανθρώπους  του και το μέλλον.