Μαρία Σάββα
Μια νέα τάση που κερδίζει ολοένα και περισσότερο έδαφος στο TikTok και το Instagram φαίνεται να προβάλλει τη μοναχική ζωή όχι ως μια δύσκολη εμπειρία, αλλά ως μια συνειδητή και σχεδόν ιδανική επιλογή.
Το τελευταίο διάστημα, τα social media γεμίζουν με εικόνες από τακτοποιημένα σπίτια, ήρεμα πρωινά και χαλαρές βραδιές, με ένα ποτήρι κρασί ή μια κούπα καφέ στο χέρι. Οι συγκεκριμένες αναρτήσεις συνοδεύονται συχνά από λεζάντες όπως: «Ζω μόνη, δεν έχω φίλους και δεν σκοπεύω να κάνω παιδιά».
@copingwithus The rise of 'loneliness influencers' like @lana has us questioning whether being alone always means being lonely. In a recent podcast ep, we share our (mixed) thoughts on the 'having no friends' content genre. Is it about longing for peace from our hectic schedules? Does it destigmatise women embracing solitude on their own terms? Or are we actually just commodifying something else altogether? Listen to Coping with Friendship Anxiety wherever you get your podcasts x #loneliness #livingalone #solovlog original sound - Coping
Οι δημιουργοί αυτού του περιεχομένου έχουν πλέον και τη δική τους ονομασία: «loneliness influencers». Μέσα από τις αναρτήσεις τους, παρουσιάζουν τη μοναξιά ως αισθητική, συνδέοντάς την με την ανεξαρτησία, την ηρεμία και την αυτοφροντίδα. Το μήνυμα που περνούν είναι ξεκάθαρο: η ζωή χωρίς φίλους, σύντροφο ή παιδιά μπορεί να είναι μια συνειδητή, γαλήνια και απολύτως ικανοποιητική επιλογή.
Οι ειδικοί, ωστόσο, προειδοποιούν ότι η εικόνα αυτή μπορεί να είναι παραπλανητική.
Το να απολαμβάνει κανείς τον χρόνο που περνά μόνος του θεωρείται ένδειξη ψυχικής ωριμότητας. Η ικανότητα να βρίσκεται κάποιος μόνος χωρίς να αισθάνεται δυσφορία είναι υγιής και μπορεί να λειτουργήσει αναζωογονητικά. Το πρόβλημα, όμως, αρχίζει όταν η κοινωνική απομόνωση παρουσιάζεται ως κάτι πιο επιθυμητό από τις ανθρώπινες σχέσεις.
Όπως αναφέρει άρθρο του «The Atlantic», αρκετοί από αυτούς τους influencers χρησιμοποιούν hashtags όπως #alonenotlonely, #cozyathome και #introvertdiaries, παρουσιάζοντας μια ζωή χωρίς φίλους ως κάτι φυσιολογικό και ενδεχομένως ακόμη και αξιοζήλευτο.
Ωστόσο, όπως συμβαίνει με κάθε περιεχόμενο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, μια φωτογραφία ή ένα σύντομο βίντεο αποτυπώνει μόνο μια μικρή στιγμή από την καθημερινότητα ενός ανθρώπου. Δεν μπορεί να αποκαλύψει ολόκληρη την πραγματικότητα που κρύβεται πίσω από την εικόνα ούτε να δείξει αν η φαινομενική ηρεμία αντανακλά πραγματική ευημερία ή αν συνυπάρχει με δυσκολίες και συναισθήματα απομόνωσης.
Η επιστημονική κοινότητα, άλλωστε, αντιμετωπίζει τη μοναξιά με πολύ διαφορετικό τρόπο από εκείνον που συχνά προβάλλεται στα social media. Έρευνα του 2022 έδειξε ότι σχεδόν το 38% των ενηλίκων στις ΗΠΑ βιώνει μέτρια έως σοβαρή μοναξιά, ενώ εδώ και χρόνια ψυχολόγοι και ειδικοί ψυχικής υγείας κάνουν λόγο για μια ευρύτερη «επιδημία» μοναξιάς και κοινωνικής απομόνωσης, με σημαντικές επιπτώσεις στην υγεία.
Η παρατεταμένη κοινωνική απομόνωση έχει συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο πρόωρου θανάτου και εγκεφαλικού επεισοδίου, αλλά και με μεγαλύτερη πιθανότητα εμφάνισης άγχους, κατάθλιψης και άνοιας. Έτσι, πίσω από την καλαίσθητη εικόνα μιας ήρεμης ζωής που προβάλλεται online, οι ειδικοί υπενθυμίζουν πως η μοναχικότητα και η μοναξιά δεν είναι απαραίτητα το ίδιο πράγμα και πως η ανθρώπινη σύνδεση παραμένει σημαντικό κομμάτι της ευημερίας.
