Τα highlights από την τελετή έναρξης για την Κυπριακή Προεδρία της ΕΕ

Η Λευκωσία φόρεσε τα καλά της και έστειλε ένα μήνυμα που δεν χωρά παρερμηνείες, η Κυπριακή Δημοκρατία είναι πανέτοιμη να αναλάβει για το πρώτο εξάμηνο του 2026, την Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η επίσημη τελετή έναρξης πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 7 Ιανουαρίου στις 18:30, στην Κεντρική Σκηνή του Θεατρικού Οργανισμού Κύπρου (ΘΟΚ), με διάρκεια μέχρι τις 20:30 και με μια σκηνοθετημένη αφήγηση που έβαλε στο ίδιο κάδρο ιστορία, πολιτική και πολιτισμό.

Σε μια πόλη που παραμένει «η τελευταία υπό κατοχή/διχοτομημένη πρωτεύουσα της Ευρώπης», η βραδιά είχε έντονο συμβολισμό, μνήμη και πληγές, αλλά και επιμονή, ταυτότητα και το βλέμμα στο μέλλον. Και κάπως έτσι, η Κύπρος άνοιξε τον κύκλο της Προεδρίας της, με σύνθημα και στόχο μια Ευρώπη «πιο αυτόνομη και πιο ανοιχτή στον κόσμο».

Οι αφίξεις που έδωσαν το διεθνές στίγμα

Τους αρχηγούς κρατών, κυβερνήσεων και ευρωπαϊκών θεσμών υποδέχθηκαν στον ΘΟΚ ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης και η Πρώτη Κυρία Φιλίππα Καρσερά.

Πρώτοι έφτασαν ο Γενικός Γραμματέας του Αραβικού Συνδέσμου Ahmed Aboul Gheit και η σύζυγός του Laila Salah Eldin. Ακολούθησαν ο Πρόεδρος του Λιβάνου Joseph Khalil Aoun με τη σύζυγό του Nehmat Aoun και ο Πρόεδρος του Ιράκ Abdul Latif Rashid με τη σύζυγό του Shanaz Ibrahim Ahmed. Στη συνέχεια, ο Γενικός Γραμματέας του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου Jasem Albudaiwi, η Πρόεδρος της Μολδαβίας Maia Sandu και ο Πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι.

Η είσοδος των επικεφαλής των ευρωπαϊκών θεσμών ήρθε στο τέλος, η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα.

Η τελετή «άνοιξε» με ιστορία και ύμνους

Η βραδιά ξεκίνησε με προβολή οπτικοακουστικού υλικού που παρουσίαζε σταθμούς της πορείας προς την ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αμέσως μετά ακούστηκαν ο Εθνικός Ύμνος της Κυπριακής Δημοκρατίας και ο Ύμνος της Ευρώπης, σε ερμηνεία της σοπράνο Μαρίζας Αναστασιάδη, με συνοδεία τμήματος της Συμφωνικής Ορχήστρας Κύπρου.

«Μνήμη – Παρόν – Μετά», όταν ο πολιτισμός πήρε τον πρωταγωνιστικό ρόλο

Το καλλιτεχνικό μέρος της εκδήλωσης, σε σκηνοθεσία Κώστα Σιλβέστρου, ξεδιπλώθηκε σε τρεις πράξεις με τίτλο «Μνήμη – Παρόν – Μετά». Στη σκηνή βρέθηκαν περισσότεροι από 100 καλλιτέχνες και δημιουργοί από διαφορετικές γενιές και πεδία, σε μια ενιαία αφήγηση που ανέδειξε την κυπριακή πολιτιστική ταυτότητα ως αναπόσπαστο κομμάτι της ευρωπαϊκής.

«Μνήμη»: ποίηση, μουσική, εικόνες που έμειναν

Το πρώτο μέρος έστησε μια σκηνική «αναδρομή» με ποίηση, μουσική και εικαστικές παρεμβάσεις. Με απαγγελία της «Κυπριακής Ραψωδίας» του Τεύκρου Ανθία και ζωντανή συνοδεία από τη Συμφωνική Ορχήστρα Κύπρου, ο γλύπτης Νίκος Κουρούσιης παρουσίασε επί σκηνής έργο με τη θεά Αφροδίτη ως σύμβολο ιστορικής και πολιτιστικής συνέχειας. Ακολούθησε μια εικαστική και θεατρική αναδρομή σε κομβικούς σταθμούς της κυπριακής ιστορίας, από την αρχαιότητα μέχρι την ανακήρυξη της Κυπριακής Δημοκρατίας, με ειδώλια και συμβολικές εικόνες που «κουβαλούσαν» μνήμη.

Ιδιαίτερα φορτισμένη ήταν η στιγμή κατά την οποία, με την απαγγελία του ποιήματος «Τουρκική εισβολή ΙΙ» του Κώστα Μόντη, εμφανίστηκε στη σκηνή η μικρή Ιόλη, κρατώντας ένα βιβλίο, ενώ η παρουσία της εγκλωβισμένης δασκάλας Ελένης Φωκά έδωσε στη σκηνή την αίσθηση μιας ζωντανής μαρτυρίας.

Η «ειρήνη» σε πολλές γλώσσες

Στη συνέχεια, η Amalgamation Choir υπό τη διεύθυνση της Βασιλικής Αναστασίου παρουσίασε πολυφωνική ερμηνεία παραδοσιακών τραγουδιών, με τη λέξη «ειρήνη» να ακούγεται σε διαφορετικές γλώσσες, μια από τις πιο καθαρές, «ευρωπαϊκές» εικόνες της βραδιάς.

Το φινάλε που άφησε ελπίδα

Η τελετή ολοκληρώθηκε με την απαγγελία του ποιήματος «Ε άδρωπε» του Κυριάκου Καρνέρα από τη Δέσποινα Μπεμπεδέλη, ενώ η μικρή Ιόλη έκλεισε συμβολικά την αφήγηση με μηνύματα ελπίδας, αφήνοντας στο κοινό μια αίσθηση προσδοκίας, ότι το μέλλον μπορεί να είναι ειρηνικό.

Οι ομιλίες που ξεχώρισαν

Μετά τους επίσημους χαιρετισμούς της Υφυπουργού για Ευρωπαϊκά Θέματα Μαριλένας Ραουνά, του Προέδρου Νίκου Χριστοδουλίδη, του Προέδρου της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι, του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα και της Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, τον πρωταγωνιστικό ρόλο ανέλαβε η τέχνη.

Χριστοδουλίδης

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας έθεσε ως στόχο της Κυπριακής Προεδρίας μια Ευρωπαϊκή Ένωση που συνδυάζει τη στρατηγική αυτονομία με διεθνή εξωστρέφεια, υπερασπιζόμενη πολίτες και συμφέροντα, ενώ ταυτόχρονα λειτουργεί ως δύναμη ειρήνης, σταθερότητας και ανάπτυξης. Τόνισε ότι η Κύπρος, στο σταυροδρόμι τριών ηπείρων, θα συνεχίσει να λειτουργεί ως αξιόπιστη γέφυρα ΕΕ και ευρύτερης περιοχής, προωθώντας διάλογο και συνεργασία.

Φον ντερ Λάιεν

Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής υπογράμμισε ότι η επανένωση της Κύπρου παραμένει «απόλυτη προτεραιότητα» για την ΕΕ, εκφράζοντας την ελπίδα πως το 2026 μπορεί να φέρει νέα δυναμική στη διαδικασία υπό την ηγεσία του ΟΗΕ. Υπενθύμισε επίσης τον διορισμό του Γιοχάνες Χαν ως Ειδικού Απεσταλμένου της ΕΕ για την Κύπρο και σημείωσε ότι οι ευρωπαϊκές αρχές δεν είναι «τοπικές» αλλά ευρύτερες, «εξίσου και για τη Γροιλανδία». Έδωσε, ακόμη, έμφαση στην ανάγκη μιας πιο ασφαλούς και πιο ανεξάρτητης Ευρώπης.

Ζελένσκι

Ο Πρόεδρος της Ουκρανίας δήλωσε ότι είναι δυνατό ο πόλεμος να τερματιστεί κατά τη διάρκεια της Κυπριακής Προεδρίας, εφόσον υπάρξει επαρκής πίεση στον επιτιθέμενο. Τόνισε επίσης την ευρωπαϊκή πορεία της Ουκρανίας και την ανάγκη συνέχισης της στήριξης, αλλά και την ενίσχυση των κυρώσεων, αναφερόμενος σε νέο πακέτο που στοχεύει τον «σκιώδη στόλο».

Ραουνά

Η Μαριλένα Ραουνά περιέγραψε την Προεδρία ως ανάληψη ευθύνης με υπερηφάνεια, τονίζοντας τον ρόλο της Κύπρου ως γέφυρας μεταξύ Ευρώπης και ευρύτερης περιοχής της Μέσης Ανατολής και του Κόλπου. Υπογράμμισε ότι η έναρξη μέσω πολιτισμού ήταν συνειδητή επιλογή, αφού ο πολιτισμός λειτουργεί ως κοινή γλώσσα.

Μετά το τέλος της εκδήλωσης, ο Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης παρέθεσε επίσημο δείπνο στους επικεφαλής των 14 επίσημων αντιπροσωπειών στη Λεβέντειο Πινακοθήκη, δίνοντας συνέχεια στο διπλωματικό σκέλος της βραδιάς.