Ριάνα Στυλιανού
Στα πρώτα της χρόνια, δίπλα στον Στέλιο Καζαντζίδη, η εικόνα της Μαρινέλλας ήταν εντελώς διαφορετική από αυτή που θα ακολουθούσε. Έμοιαζε περισσότερο με ένα κορίτσι «της διπλανής πόρτας» μελαχρινή, θερμή, προσιτή, πάντα να κάθεται δίπλα από τον σύζυγό της. Η εμφάνισή της κινούνταν σε πιο ασφαλή μονοπάτια. Mίντι φορέματα με διακριτικά μοτίβα, κλειστά ντεκολτέ, ένα πιο συγκρατημένο στιλ που ταίριαζε στο πλαίσιο της εποχής. Μετά τον χωρισμό τους θα άνοιγε τα φτερά της…
Η «νέα» Μαρινέλλα εξέφραζε μια διαφορετική εκδοχή γυναίκας για την εποχή της, μια γυναίκα που δεν όριζε τον εαυτό της μέσα από κάποιον άνδρα, ούτε χρειαζόταν να σταθεί δίπλα του για να υπάρξει. Πήρε τον έλεγχο της πορείας της, στηρίχθηκε στις δικές της δυνάμεις και διαμόρφωσε μια ταυτότητα αυτόνομη και δυναμική. Με αυτόν τον τρόπο, έγινε ένα νέο σημείο αναφοράς για τις Ελληνίδες, επαναπροσδιορίζοντας το τι σημαίνει ανεξαρτησία και παρουσία, τόσο πάνω στη σκηνή όσο και πέρα από αυτήν.
Η ίδια είχε αφηγηθεί στην συνέντευξη της στην Μυρτω Λοβέδρου στο Βήμα: «Έφερα στα λαϊκά μαγαζιά της εποχής στοιχεία από τις μοντέρνες τραγουδίστριες. Ντύθηκα, έβαλα φορέματα, έβαλα παντελόνια, αδιανόητα πράγματα. Επειδή εγώ ξεκίνησα από το θέατρο, το θεώρησα φυσικό να σηκωθώ. Δεν μπορούσα να κάθομαι στην καρέκλα. Και κάθισα δέκα χρόνια. Σπουδαίο σχολείο αυτό. Μετά όμως πήρα στοιχεία που ήξερα από το θέατρο, πήρα καινούργια στοιχεία από τα ταξίδια μου στο εξωτερικό, αγόρασα ωραία φορέματα… Εδώ δεν είχαν ιδέα από όλα αυτά. Πάντα κάποιος κάνει μια αρχή και οι άλλοι το θεωρούν επανάσταση».
O ρόλος της μόδας στη ζωή της
Υπάρχουν καλλιτέχνες που απλώς ντύνονται για να εμφανιστούν. Και υπάρχουν εκείνοι που μετατρέπουν το ρούχο σε προέκταση της τέχνης τους. Η Μαρινέλλα ανήκε ξεκάθαρα στη δεύτερη κατηγορία. Σε μια εποχή που το ελληνικό τραγούδι είχε συγκεκριμένους κώδικες –αισθητικούς και κοινωνικούς– εκείνη κατάφερε να τους ανατρέψει, κνοντάς το με έναν τρόπο απόλυτα καθοριστικό, μέσα από το στυλ της.
Από το αγοροκόριτσο στο απόλυτο icon
Η εικόνα της Μαρινέλλας δεν ήταν ποτέ στατική. Ξεκίνησε ως ένα κορίτσι με απλή εμφάνιση, σχεδόν αγοροκόριτσο, και σταδιακά μεταμορφώθηκε σε μια από τις πιο εμβληματικές φιγούρες της ελληνικής σκηνής. Το κοντό μαλλί της, τολμηρό για την εποχή, δεν ήταν απλώς μια αισθητική επιλογή. Ήταν δήλωση. Σε μια περίοδο που το μακρύ, φορμαρισμένο μαλλί κυριαρχούσε, εκείνη επέλεξε κάτι διαφορετικό. Το ίδιο έκανε και με το ξανθό της, που εξελισσόταν μέσα στα χρόνια, φωτίζοντας ακόμη περισσότερο την παρουσία της.
Το παντελόνι ως πράξη ελευθερίας
Αν υπάρχει ένα στοιχείο που χαρακτηρίζει τη στυλιστική της ταυτότητα, αυτό είναι το παντελόνι. Σε μια εποχή που οι γυναίκες της πίστας εμφανίζονταν σχεδόν αποκλειστικά με τουαλέτες, η Μαρινέλλα ανέβηκε στη σκηνή με ανδρόγυνο look. Πουκάμισα, παντελόνες, τουνίκ. Ρούχα που δεν ήταν απλώς κομψά, αλλά λειτουργικά. Της έδιναν κίνηση, αέρα, δυναμισμό. Γιατί η Μαρινέλλα δεν στεκόταν ποτέ ακίνητη πάνω στη σκηνή κι αυτό είχε άμεση σχέση με το τι φορούσε.
Μάλιστα, ήταν η πρώτη τραγουδίστρια που φόρεσε παντελόνι πάνω στο πάλκο. Όπως η ίδια είχε πει, αποφάσισε να φορέσει παντελόνι καθώς με τα φορέματα, τα πόδια της μάτωναν από τα πιάτα που έσπαγαν οι θαμώνες πάνω στη σκηνή. Η Μαρινέλλα ήταν μια γυναίκα που δεν έμπαινε ποτέ σε καλούπια. Η μεγάλη της δύναμη, ωστόσο, δεν ήταν μόνο οι επιλογές της, αλλά ο τρόπος που τις ενέτασσε στο σύνολο της εμφάνισής της. Το ρούχο για εκείνη δεν ήταν διακοσμητικό. Ήταν εργαλείο. Ήταν μέρος της ερμηνείας.
Σκεφτόταν το φως, το χρώμα, την κίνηση. Πώς θα «γράψει» ένα μανίκι όταν σηκώσει το χέρι της. Πώς θα ανοίξει μια ουρά όταν περπατήσει. Πώς θα δέσει μια απόχρωση με το σκηνικό. Αυτή η σχεδόν σκηνοθετική προσέγγιση την έκανε μοναδική.
Κατάλευκο και «αγορίστικο» look για τον δίσκο «Μαρινέλλα για πάντα»
Υψηλή ραπτική και προσωπικό φίλτρο
Η επαφή της με τη γαλλική μόδα –με οίκους όπως Dior και Yves Saint Laurent– άφησε σαφές αποτύπωμα στο στιλ της. Όμως δεν την καθόρισε. Ακόμη και όταν φορούσε haute couture, το αποτέλεσμα δεν ήταν ποτέ «ξένο». Το περνούσε μέσα από το προσωπικό της φίλτρο. Το έκανε δικό της. Ίσως αυτό να είναι και το πιο δύσκολο στην πραγματικότητα, όχι να φορέσεις ένα σπουδαίο ρούχο, αλλά να το υποστηρίξεις χωρίς να χαθείς μέσα σε αυτό. Η Μαρινέλλα το κατάφερνε πάντα.
Με τον Βασίλη Τσιβιλίκα στο εξώφυλλο του περιοδικού «Ένα», με μαύρη τουαλέτα α λα Marilyn Monroe.
Η τελειομανία ως αισθητική στάση
Όσοι συνεργάστηκαν μαζί της μιλούν για μια γυναίκα με εμμονή στη λεπτομέρεια. Τίποτα δεν ήταν τυχαίο. Από το ρεπερτόριο μέχρι τα τραπεζομάντιλα, από τα παπούτσια των μουσικών μέχρι το φινίρισμα ενός φορέματος.
Αυτό, όμως, δεν ήταν έλεγχος. Ήταν σεβασμός. Σεβασμός προς το κοινό, προς τη σκηνή, προς το ίδιο το έργο της. Και φυσικά προς την εικόνα της.
Το ρούχο ως μνήμη
Σε αντίθεση με τη σημερινή λογική της ταχύτητας και της κατανάλωσης, η Μαρινέλλα είχε μια βαθιά συναισθηματική σχέση με τα ρούχα της. Τα κρατούσε. Τα φρόντιζε. Τα θυμόταν. Κάθε τουαλέτα ήταν συνδεδεμένη με μια στιγμή, μια παράσταση, ένα τραγούδι. Το βεστιάριό της δεν ήταν αρχείο ζωής. Κι όμως, μέσα σε όλη αυτή τη λάμψη, υπήρχε και η άλλη πλευρά. Η απλή.
Φωτ.: Ντίνος Διαμαντόπουλος
Εμφανίσεις χωρίς υπερβολές, σχεδόν λιτές, που ανέδειξαν ίσως περισσότερο από ποτέ την ουσία της. Γιατί όταν έχεις πλήρη επίγνωση του ποιος είσαι, δεν χρειάζεσαι πολλά για να ξεχωρίσεις. Η Μαρινέλλα δεν κυνηγούσε τη νεότητα, ούτε τη μόδα. Την προσαρμοζε πάνω της. Ήξερε τι να δείξει και τι να κρατήσει για τον εαυτό της. Και αυτό είναι ίσως το πιο σύγχρονο στοιχείο της.
