ΚΛΕΙΣΙΜΟ
Loading...
ΦΟΡΑΜΕ: midi φούστα, λινό πουκάμισο και mules
 

Μίκης Θεοδωράκης, ο πρώτος από εδώ και πέρα

Ο Μίκης Θεοδωράκης δεν είναι ο τελευταίος μεγάλος Έλληνας, ο τελευταίος των σπουδαίων ανθρώπων. Είναι ο πρώτος από εδώ και πέρα. Εσαεί.

Μιχάλης Χριστοδούλου

Μιχάλης Χριστοδούλου

Στις 28 Φεβρουαρίου 1943 πεθαίνει ο σπουδαίος Έλληνας ποιητής Κωστής Παλαμάς, που εκείνα τα χρόνια χαρακτηρίζεται ως «εθνικός ποιητής». Ένας άλλος εξαιρετικός ποιητής, ο Άγγελος Σικελιανός απαγγέλλει «Ηχήστε σάλπιγγες…» στην κηδεία του Παλαμά στο Α’ Νεκροταφείο, η οποία εξελίσσεται στην κορυφαία-ίσως-αντιστασιακή εκδήλωση κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής, με τη συμμετοχή χιλιάδων κόσμου. 

«Σε αυτό το φέρετρο ακουμπάει η Ελλάδα» είπε εύστοχα ο Σικελιανός, δίνοντας το πνεύμα ομόθυμης παρουσίας του λαού στην κηδεία. Και «με μια φωνή όσο ποτέ δυνατή» απήγγειλε το ποίημα «Παλαμάς», που είχε γράψει τα χαράματα της 28ης Φεβρουαρίου προς τιμήν του μεγάλου ποιητή. 

Αυτή ήταν η πρώτη σκέψη που ήρθε στο μυαλό μου στο άκουσμα του θανάτου του Μίκη Θεοδωράκη, για τον οποίο δυσκολεύομαι να βρω ιδανικούς επιθετικούς προσδιορισμούς μπροστά από τ’ όνομά του.

Παμμέγιστος, μοναδικός, τεράστιος, μυθικός, οικουμενικός, κορυφαίος θα μπορούσαν να είναι μερικά, όμως φαίνονται τόσο λιτά απέναντι στο μεγαλείο, την προσωπικότητα, την πορεία, το έργο και το ταλέντο του.  

Η στιγμή που η Ελλάδα βιώνει την περίοδο της γερμανικής κατοχής ο εθνικός της ποιητής πεθαίνει, την επόμενη μέρα «φεύγει» και η γυναίκα του, ενώ ένας άλλος μεγάλος ποιητής, ο Σικελιανός με ένα του ποίημα, ξεσηκώνει χιλιάδες κόσμου εναντίον των κατακτητών. Η δύναμη της ποίησης και της Τέχνης σε όλο της το μεγαλείο κάτι το οποίο ο Θεοδωράκης γνώριζε πολύ πολύ καλά. 

Στο δικό σου φέρετρο Μίκη Θεοδωράκη δεν ακουμπάει μόνο η Ελλάδα, ακουμπάει ολάκερη η οικουμένη. Οι ώμοι σου σηκώνουν τον πόνο και την ανέχεια των καταφρονημένων, στα χέρια σου κρατιούνται τα περιθωριοποιημένα παιδιά, οι Αφγανοί και Σύριοι πρόσφυγες, οι Αφρικανοί μετανάστες, οι άνθρωποι που ψάχνουν για να βρουν εκείνο το «σημείωμα της άνοιξης στην τσέπη τους» όπως έγραψε ένας άλλος μεγάλος Έλληνας ο Γιάννης Ρίτσος, στην ποιητική του συλλογή «Δοκιμασία». 

Ο Παλαμάς, ο Σικελιανός, ο Ρίτσος, ο Σεφέρης, ο Ελύτης, ο Ρίτσος, ο Βρεττάκος και τόσοι άλλοι Έλληνες ποιητές έγιναν οι στίχοι στις μουσικές και μελωδίες του Θεοδωράκη. Ο πρώτος που τους μελοποίησε και μέσα από τα κορυφαία τους ποιητικά κείμενα που επέλεξε, τόνωσε την Ελλάδα αλλά και την Κύπρο, και ανύψωσε το πεσμένο φρόνημα, όπως έκαναν όλοι αυτοί οι τεράστιοί μας ποιητές, των οποίων τα ποιητικά έργα μετέτρεψε σε μουσικά αριστουργήματα και κατέβασε στον λαό τον υψηλό τον Λόγο και την υψηλή Τέχνη. Έφερε την ποίηση στα σπίτια και τα στόματα των Ελλήνων, τραγουδήθηκαν στις μεγάλες του συναυλίες στα χρόνια μετά τη Χούντα, βρήκε στους στίχους τα ιδανικά λόγια στα τραγούδια του, προσδίδοντας μία οικουμενική διάσταση στους Έλληνες ποιητές, φέρνοντας στα ραδιόφωνα τον «Επιτάφιο» του Ρίτσου και το «Άξιον Εστίν» του νομπελίστα ποιητή Οδυσσέα Ελύτη. Στίχοι που τραγουδήθηκαν από τον Μπιθικώτση, τον Μητσιά, τον Πουλόπουλο, την Φαραντούρη μέχρι τον Καζαντζίδη και με τον Χιώτη στο μπουζούκι. Ένας πολύπλευρος μουσικός με μεγάλα ορχηστρικά έργα, με παρουσία σε όλα τα μήκη και πλάτη του κόσμου, με αξέχαστη την εμφάνισή του στην Ολυμπιάδα της Βαρκελώνης το 1992 και τη μουσική του να διδάσκεται σήμερα σε μεγάλα πανεπιστήμια του εξωτερικού.  

Και δεν πρέπει να διδάσκεται μόνο η μουσική του, αλλά και το ήθος του, η μάχη του για Δημοκρατία και ισονομία, στοιχεία που σήμερα πλήττονται πιο πολύ από ποτέ.  

«Σε αυτό το φέρετρο ακουμπάει η Ελλάδα» και εμείς κλίνουμε το γόνυ στο μεγαλείο σου. Ο Μίκης Θεοδωράκης δεν ανήκει στο γένος των ανθρώπων. Ο Μίκης Θεοδωράκης είναι το φως που έφτασε στη Γη για να μας φωτίσει με την οξύνεια του μυαλού του, τη σπίθα των ματιών του, τη μαχητικότητά του, την αντίστασή του, τα λόγια του, τις πράξεις του, τη μουσική του... 

«Ο μόνος άνθρωπος που είδα να πετάει» έγραφε σήμερα το πρωί στο άκουσμα της είδησης του θανάτου του ένας άλλος «εξωγήινος» μουσικός, ο Φοίβος Δελοιβοριάς. Η κορμοστασιά του, το βλέμμα του, τα μαλλιά του, η δωρικότητα των κινήσεών του, τα χέρια του όταν διηύθυνε την ορχήστρα έδιναν την εντύπωση ενός απόκοσμου πλάσματος, που ίσως εγώ να μην είδα να πετάει, ένιωσα όμως το πάθος που ξεχείλιζε μέσα του από ποίηση και μουσική. 

Για μένα ο Θεοδωράκης θα είναι για πάντα η μελοποιημένη ποίηση και η υψηλή τέχνη, οι μουσικές των πονεμένων, οι μουσικές των ερωτευμένων, των απλών ανθρώπων. Ο Θεοδωράκης θα είναι για πάντα εκείνος ο υπέροχος αφηγητής του Ελύτη στο ποίημα «Μονόγραμμα», που απαγγέλλει μαζί με την Ιουλίτα Ηλιοπούλου τόσο μαγικά, αισθαντικά, όσο αισθαντική και μαγική ήταν η παρουσία του στον κόσμο τούτο. 

Μίκη Θεοδωράκη είσαι ο μοναδικός άνθρωπος που δεν έχω επίθετα να βάλω δίπλα στο όνομά σου. Είσαι ένα μεγάλο κομμάτι παγκόσμιας ιστορίας και πολιτιστικής κληρονομιάς, μία αναντικατάσταση πολυσχιδής προσωπικότητα, ένας απόκοσμος καλλιτέχνης, που έφερε φως νυν και αεί και εις τους αιώνας των αιώνων. 

Ο Μίκης Θεοδωράκης δεν είναι ο τελευταίος μεγάλος Έλληνας, ο τελευταίος των σπουδαίων ανθρώπων. Είναι ο πρώτος από εδώ και πέρα. Εσαεί. 

Μιχάλης Χριστοδούλου: Τελευταία Ενημέρωση