ΚΛΕΙΣΙΜΟ
Loading...
ΦΟΡΑΜΕ: midi φούστα, λινό πουκάμισο και mules
 

Βουβός πόνος

«Γράψε κάτι αισιόδοξο», μου είπε και σκέφτομαι ταυτόχρονα αυτή την φωτογραφία που έχει κολλήσει στο μυαλό μου.

Μιχάλης Χριστοδούλου

Μιχάλης Χριστοδούλου

Μου είπε: «Γράψε κάτι θετικό, κάτι αισιόδοξο, πόση μαυρίλα...». Προβληματίστηκα. Κυρίως τρόμαξα, που δεν μπόρεσα αυτόματα να σκεφτώ κάτι θετικό, κάτι αισιόδοξο. Δεν γίνεται να χάσαμε αυτή τη μάχη με το φως και να μας κέρδισε το σκοτάδι. Επίσης, σήμερα, πάνω σε μια κουβέντα έμαθα πως οι χώροι στάθμευσης είναι με τέτοιο τρόπο φτιαγμένοι ώστε το φως να υπάρχει διάχυτο παντού, ακόμα και στην τελευταία γωνία του χώρου για να μην προκαλείται φόβος στους ανθρώπους. 

Φως και σκοτάδι. Αισιοδοξία και απαισιοδοξία. Τα δυαδικά σχήματα της ζωής μας, οι αντιθετικοί πόλοι της ύπαρξής μας, το άσπρο και τα μαύρο, το θετικό και το αρνητικό, το καλό και το κακό. Τα τελευταία δύο χρόνια σχεδόν η πανδημία μας σπρώχνει προς το σκοτάδι, οι φωτιές σε Κύπρο και Ελλάδα έριξαν τις στάχτες τους στις ψυχές μας. Ο βουβός πόνος εκείνης της ηλικιωμένης γυναίκας από την Βόρεια Εύβοια στην συνταρακτική φωτογραφία του Κωνσταντίνου Τσακαλίδη αποτυπώνει όλο εκείνο τον βουβό πόνο των ανθρώπων που παλεύουν τις τελευταίες μέρες με τις φλόγες. Μία, ίσως, από τις πιο συγκλονιστικές εικόνες όλων των εποχών που αποτυπώνει μύρια δυο συναισθήματα ενώ αυτή η γυναίκα προσπαθεί να ανασάνει, ίσως να φωνάξει ενώ πίσω της αποτυπώνεται η κόλαση. Αυτή η φωτογραφία και τα συναισθήματα που αποτυπώνει δεν λένε να ξεκολλήσουν από το μυαλό μου. 

«Γράψε κάτι αισιόδοξο», μου είπε και σκέφτομαι ταυτόχρονα αυτή την φωτογραφία που έχει κολλήσει στο μυαλό μου. Αυτή την γυναίκα και πως προσπαθεί να πάρει ανάσα. «Πόση μαυρίλα, γράψε κάτι θετικό». Πόσο ανάγκη έχουμε αλήθεια να ακούσουμε αυτό το «κάτι θετικό» ενώ η πανδημία συνεχίζεται, το κλίμα αλλάζει, οι πυρκαγιές κατακαίνε την Ελλάδα και ολόκληρη την Μεσόγειο ενώ αναρωτιέμαι πως εμείς οι άνθρωποι θα βρούμε το θετικό στοιχείο για να μπούμε στο φως και να αποφύγουμε το σκοτάδι. 

Σε τέτοιες περιπτώσεις σκέφτομαι εκείνο το σπουδαίο ποίημα του Καρυωτάκη, το καθόλα ειρωνικό με τον τίτλο «Αισιοδοξία» του 1928 που γράφει: 

Ας υποθέσουμε πως δεν έχουμε φτάσει
στο μαύρο αδιέξοδο, στην άβυσσο του νου.
Ας υποθέσουμε πως ήρθανε τα δάση
μ’ αυτοκρατορικήν εξάρτυση πρωινού
θριάμβου, με πουλιά, με το φως τ’ ουρανού
και με τον ήλιον όπου θα τα διαπεράσει.
Ας υποθέσουμε πως είμαστε εκειπέρα,
σε χώρες άγνωστες, της Δύσης, του Βορρά·
ενώ πετούμε το παλτό μας στον αέρα,
οι ξένοι βλέπουνε περίεργα, σοβαρά.
Για να μας δεχτεί κάποια λαίδη τρυφερά,
έδιωξε τους υπηρέτες της ολημέρα.
Ας υποθέσουμε πως του καπέλου ο γύρος
άξαφνα εφάρδυνε, μα εστένεψαν, κολλούν
τα παντελόνια μας, και, με του πτερνιστήρος
το πρόσταγμα, χιλιάδες άλογα κινούν.
Πηγαίνουμε —σημαίες στον άνεμο χτυπούν—
ήρωες σταυροφόροι, σωτήρες του Σωτήρος.
Ας υποθέσουμε πως δεν έχουμε φτάσει
από εκατό δρόμους τα όρια της σιγής,
κι ας τραγουδήσουμε, το τραγούδι να μοιάσει
νικητήριο σάλπισμα, ξέσπασμα κραυγής—
τους πυρρούς δαίμονες, στα έγκατα της γης,
και, ψηλά, τους ανθρώπους να διασκεδάσει. 

Το συγκεκριμένο ποίημα είναι ένα από τα τελευταία κείμενα του ποιητή και δημοσιεύτηκε μετά το θάνατό του στο περιοδικό Νέα Εστία, την 1η Αυγούστου του 1929. Ο τίτλος του υποδηλώνει ότι το ποίημα αυτό θα εκφράσει αισιοδοξία. Κι όμως, αυτό, ασφαλώς, δεν ισχύει. Η πικρή ειρωνεία του Καρυωτάκη είναι εμφανής και υποδηλώνεται αμέσως στους δύο πρώτους στίχους από τη φωνή του ποιητικού υποκειμένου που μιλά σε πρώτο πρόσωπο πληθυντικού. Το «εγώ» κρύβεται πίσω από το «εμείς». «Ας υποθέσουμε, πως δεν έχουμε φτάσει στο μαύρο αδιέξοδο, στην άβυσσο του νου...», εννοεί πως έχουμε ήδη φθάσει. Ο Καρυωτάκης, ο σημαντικότερος εκπρόσωπος της ποίησης του Μεσοπολέμου, ο πλέον αντιπροσωπευτικός ποιητής μίας γενιάς νέων ανθρώπων που άφησε τις ελπίδες της να διαψευσθούν, αρνείται την αισιοδοξία και παραιτείται από κάθε απόπειρα σωτηρίας.

Όσο κι αν θαυμάζω τον Καρυωτάκη, όσο κι αν σε αρκετές στιγμές της ζωής μου ανατρέχω στους στίχους του δεν θέλω κατ’ ουδένα λόγο να ενστερνιστώ αυτή την απελπισία του. «Γράψε κάτι θετικό, αισιόδοξο»...

Αυτό που έχει σημασία είναι να βγαίνεις στο φως.... Και υπάρχει άπλετο φως γύρω μας, πέραν από την πανδημία, τα σκάνδαλα, τη διαμάχη εμβολιασμένων και αντιεμβολιαστών, τον βουβό πόνο των ανθρώπων όχι μόνο εκείνων που βιώνουν σήμερα την τραγωδία των πυρκαγιών, του καθενός ξεχωριστά, ο δικός του βουβός πόνος. 

Ξέρετε που βρίσκεται η αισιοδοξία; Στην τέχνη και στον πολιτισμό, σε ένα κείμενο, σε ένα ποίημα, σε ένα τραγούδι, σε μία παράσταση, στα βλέμματα των παιδιών, στο κούνημα της ουράς ενός σκύλου, στο γουργουρητό μίας γάτας. Ανάμεσα σε αυτά βρίσκω το φως και σε ανθρώπους παθιασμένους με ό,τι κι αν καταπιαστούν στη ζωή τους. Φως και αισιοδοξία βρήκα ανάμεσα σε όλους εκείνους τους σπουδαίους αθλητές που διαγωνίστηκαν στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Τόκυο. Η εθνική ομάδα πόλο της Ελλάδας, η σεμνότητα του Μιλτιάδη Τεντόγλου, τα δάκρυα του Θοδωρή Νικολαΐδη, οι αγώνες του Τσιτσιπά, οι μάχες με τα κύματα του δικού μας Παύλου Κοντίδη, της γυναίκας-θρύλου πλέον για την Κύπρο, της Ελένης Αρτυματά. Και τόσων άλλων σπουδαίων αθλητών, καλλιτεχνών, απλών ανθρώπων...  

Αναρωτηθήκαμε άραγε ποτέ πόσες μάχες έδωσαν με το σκοτάδι, την μαυρίλα και την απαιδιοδοξία όλοι αυτοι οι αθλητές; Οι καλλιτέχνες; Οι πραγματικοί influencers, οι γνήσιοι άνθρωποι πρότυπα. Τέτοιοι άνθρωποι με εμπνέουν. Οι παθιασμένοι, οι αγωνιστές, οι μαχητές, οι άνθρωποι που παλεύουν να βγουν στο φως. 

Εκείνο το κλικ του Κωνσταντίνου Τσακαλίδη όσο κι αν απαθανάτισε τον πόνο, την απόγνωση, την απελπισία εμπεριέχει μέσα του περίσσια τέχνη. Όλα αυτά με κάνουν να βλέπω πέρα από το ζόφο και την κάπνα, το φως. Όσο κι αν έχει σκοτεινιάσει μέσα μας, πάντα υπάρχει κάπου μία χαραμάδα για λίγο φως. 

Εύχομαι να σου είπα κάτι θετικό, κάτι αισιόδοξο... 

Μιχάλης Χριστοδούλου: Τελευταία Ενημέρωση