Ριάνα Στυλιανού
Αν υπάρχει ένα skincare συστατικό που έχει καταφέρει να διατηρήσει τη θέση του στην κορυφή για χρόνια, αυτό είναι η ρετινόλη. Fine lines, ανομοιόμορφη υφή, δυσχρωμίες και σημάδια φωτογήρανσης είναι μερικοί από τους λόγους που τα retinoids έχουν γίνει βασικό κομμάτι πολλών skincare routines.
Τον τελευταίο καιρό, όμως, ένα άλλο όνομα εμφανίζεται όλο και συχνότερα στα beauty shelves: retinal.
Κάπου εδώ ξεκινά η σύγχυση. Είναι το retinal απλώς μια ισχυρότερη εκδοχή της retinol; Πρέπει να αντικαταστήσουμε τη ρετινόλη μας; Και, κυρίως, ποιο από τα δύο ταιριάζει καλύτερα στο δικό μας δέρμα;
Πρώτα απ' όλα: ανήκουν στην ίδια οικογένεια
Τόσο η retinol (ρετινόλη) όσο και η retinal ή retinaldehyde (ρετιναλδεΰδη) είναι παράγωγα της βιταμίνης Α και ανήκουν στην οικογένεια των retinoids. Για να καταλάβουμε όμως τη διαφορά τους, πρέπει να δούμε τι συμβαίνει όταν τα εφαρμόζουμε στο δέρμα.
Η μορφή που τελικά ασκεί μεγάλο μέρος της χαρακτηριστικής δράσης των retinoids είναι το retinoic acid, δηλαδή το ρετινοϊκό οξύ. Η retinol και η retinal πρέπει πρώτα να μετατραπούν σε αυτή την ενεργή μορφή μέσα στο δέρμα.
Η διαδρομή είναι: Retinol → Retinal → Retinoic acid
Αυτή η μικρή αλυσίδα εξηγεί σχεδόν ολόκληρη τη διαφορά τους. Η retinol χρειάζεται δύο μετατροπές μέχρι να φτάσει στο retinoic acid. Η retinal χρειάζεται μόλις μία. Γι' αυτό η retinal βρίσκεται ένα βήμα πιο κοντά στην ενεργή μορφή και γενικά θεωρείται πιο δραστική από τη retinol.
Τότε γιατί χρησιμοποιούμε ακόμη retinol;
Επειδή στο skincare το «πιο ισχυρό» δεν σημαίνει απαραίτητα και «καλύτερο για όλους». Η retinol διαθέτει ένα μεγάλο πλεονέκτημα: έχουμε πολλά χρόνια εμπειρίας με τη χρήση της στα καλλυντικά και μπορεί να προσφέρει αποτελέσματα σε προβλήματα όπως η υφή, οι λεπτές γραμμές και η ανομοιομορφία του τόνου.
Είναι επίσης ένας λογικός τρόπος εισαγωγής στα retinoids για κάποιον που δεν τα έχει χρησιμοποιήσει ξανά.
Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι είναι πάντα «ήπια». Η ξηρότητα, το ξεφλούδισμα, το τσούξιμο και ο ερεθισμός μπορούν να εμφανιστούν με τα retinoids, ιδιαίτερα όταν ξεκινάμε απότομα ή χρησιμοποιούμε περισσότερη ποσότητα και συχνότητα από αυτή που ανέχεται το δέρμα μας.
Τι διαφορετικό κάνει η retinal;
Η retinal έχει αρχίσει να κερδίζει περισσότερο χώρο στη σύγχρονη skincare αγορά ακριβώς επειδή βρίσκεται πιο κοντά στο retinoic acid. Βιβλιογραφικές ανασκοπήσεις κατατάσσουν τη δραστικότητα των συγκεκριμένων μορφών περίπου ως: retinyl esters < retinol < retinaldehyde < retinoic acid.
Υπάρχει όμως μια ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια: το ότι είναι πιο δραστική από τη retinol δεν σημαίνει αυτομάτως ότι προκαλεί δραματικά περισσότερο ερεθισμό.
Η retinal έχει παρουσιάσει καλή ανοχή σε κλινικές μελέτες, ενώ έρευνα με συγκεντρώσεις 0,05% και 0,1% έδειξε βελτιώσεις στην υφή και την ενυδάτωση του φωτογηρασμένου δέρματος μετά από τρεις μήνες χρήσης.
Αυτός είναι ένας από τους λόγους που έχει γίνει τόσο ενδιαφέρουσα για τη σύγχρονη βιομηχανία ομορφιάς: προσφέρει έναν πολύ καλό συνδυασμό δραστικότητας και ανεκτικότητας.
Retinol ή retinal: ποιο να επιλέξεις;
Αν χρησιμοποιείς retinoid για πρώτη φορά, η retinol μπορεί να είναι ένα πιο εύκολο σημείο εκκίνησης, ιδιαίτερα σε χαμηλότερη συγκέντρωση και με σταδιακή εισαγωγή στη ρουτίνα.
Αν έχεις ήδη χρησιμοποιήσει retinol για αρκετό διάστημα και το δέρμα σου την ανέχεται καλά, αλλά αναζητάς το επόμενο βήμα, ένα προϊόν με retinal μπορεί να έχει περισσότερο νόημα από το να συνεχίζεις απλώς να αυξάνεις τη συγκέντρωση της retinol.
Αν ο βασικός σου στόχος είναι οι λεπτές γραμμές, η υφή και τα σημάδια φωτογήρανσης, και οι δύο μορφές έχουν θέση σε μια σωστά σχεδιασμένη ρουτίνα. Η retinal, λόγω της μικρότερης μεταβολικής διαδρομής προς το retinoic acid, αποτελεί ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα επιλογή. Κλινικές μελέτες έχουν δείξει βελτίωση σε ρυτίδες και τραχύτητα του δέρματος με retinaldehyde.
Αν έχεις πολύ ευαίσθητο δέρμα, ροδόχρου νόσο, έκζεμα ή ήδη διαταραγμένο skin barrier, δεν θα επέλεγα προϊόν απλώς με βάση το αν γράφει retinol ή retinal στη συσκευασία. Σε αυτές τις περιπτώσεις η συμβουλή δερματολόγου είναι πολύ πιο σημαντική, καθώς η ανοχή στα retinoids είναι εξατομικευμένη.
Μην συγκρίνεις όμως μόνο τα ποσοστά
Ένα 0,1% retinal δεν συγκρίνεται αριθμητικά με ένα 0,1% retinol σαν να πρόκειται για το ίδιο δραστικό συστατικό. Πρόκειται για διαφορετικές μορφές της βιταμίνης Α, με διαφορετική μετατροπή μέσα στο δέρμα.
Επιπλέον, το τελικό αποτέλεσμα ενός προϊόντος δεν εξαρτάται αποκλειστικά από το ποσοστό που αναγράφεται μπροστά στη συσκευασία. Η φόρμουλα, η σταθερότητα του συστατικού, το σύστημα μεταφοράς και τα υπόλοιπα συστατικά του προϊόντος μπορούν επίσης να επηρεάσουν την απόδοση και την ανοχή του. Άρα το μεγαλύτερο ποσοστό δεν είναι απαραίτητα και η καλύτερη αγορά.
Πώς τα χρησιμοποιούμε σωστά;
Είτε επιλέξεις retinol είτε retinal, η λογική είναι παρόμοια: ξεκινάμε αργά. Μια μικρή ποσότητα το βράδυ, αρχικά λίγες φορές την εβδομάδα, είναι συνήθως πιο λογική προσέγγιση από την καθημερινή χρήση από την πρώτη ημέρα. Μια απλή ενυδατική μπορεί επίσης να βοηθήσει στη διατήρηση του skin barrier.
Υπάρχει και ένας κανόνας που δεν διαπραγματευόμαστε: SPF κάθε πρωί. Άλλωστε, όταν ο στόχος μας είναι να αντιμετωπίσουμε τα σημάδια φωτογήρανσης, δεν έχει ιδιαίτερο νόημα να επενδύουμε σε ένα retinoid το βράδυ και να αφήνουμε το δέρμα απροστάτευτο από την UV ακτινοβολία την επόμενη ημέρα.
Όσο για την εγκυμοσύνη, τα τοπικά retinoids γενικά αποφεύγονται ως προληπτικό μέτρο, όποια είναι έγκυος, προσπαθεί να μείνει έγκυος ή θηλάζει είναι προτιμότερο να συζητήσει τη χρήση τους με τον γιατρό της.
